Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) hôm 13-8 đã nỗ lực trấn an dư luận và thị trường sau khi phá giá nhân dân tệ (NDT) trong ngày thứ 3 liên tiếp.

Phá giá là “cần thiết”

Tại một cuộc họp báo hiếm thấy ở thủ đô Bắc Kinh, bà Chương Tiểu Huệ, trợ lý thống đốc PBOC, cho rằng “không có cơ sở cho một sự phá giá lâu dài và sâu hơn” và giá trị NDT đang tiệm cận “mức thị trường” sau 2 ngày sụt giảm mạnh.

Bà Chương lý giải những yếu tố kinh tế nền tảng đang mạnh của Trung Quốc - như: môi trường kinh tế mạnh, thặng dư thương mại được duy trì, vị thế tài khóa mạnh mẽ và dự trữ ngoại hối lớn - đã cung cấp “sự hỗ trợ mạnh mẽ” cho tỉ giá NDT. “Quá trình phá giá một lần về cơ bản đã hoàn tất… và là giai đoạn cần thiết trong quá trình cải cách tỉ giá hối đoái” - trợ lý thống đốc PBOC cho biết.

Việc nhân dân tệ bị phá giá khiến hàng hóa xa xỉ nước ngoài trở nên đắt đỏ hơn ở Trung Quốc Ảnh: REUTERS

Việc nhân dân tệ bị phá giá khiến hàng hóa xa xỉ nước ngoài trở nên đắt đỏ hơn ở Trung Quốc

Ảnh: REUTERS

Theo bà Chương, NDT vẫn còn khá mạnh so với những đồng tiền khác, tăng khoảng 10% kể từ năm 2014. Vì thế, việc phá giá luôn nằm trong suy tính của Trung Quốc và là điều cần làm để giữ tỉ giá hối đoái giữa NDT và USD ở mức ổn định. Tờ China Daily trong một bài xã luận cùng ngày cũng nhấn mạnh việc phá giá NDT nhằm phục vụ mục tiêu xây dựng cơ chế tỉ giá hối đoái linh hoạt hơn và phụ thuộc vào thị trường.

Những lời lẽ trên đã giúp thị trường chứng khoán và tiền tệ ở châu Á hồi phục phần nào, bất chấp PBOC vào đầu ngày phá giá NDT trong ngày thứ 3 liên tiếp khi ấn định tỉ giá tham chiếu ở mức 6,401 NDT đổi 1 USD. So với mức 6,3306 NDT đổi 1 USD hôm 12-8, NDT bị phá giá thêm 1,1%. Trước đó, trong hai ngày 11 và 12-8, PBOC đã liên tục phá giá NDT với mức giảm tương ứng lần lượt là 1,9% và 1,6%.

Ông Mitul Kotecha, trưởng bộ phận giao dịch ngoại hối khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại Ngân hàng Barclays (Anh), nhận định cuộc họp báo nêu trên là dấu hiệu cho thấy Bắc Kinh không muốn việc phá giá NDT vượt tầm kiểm soát.

Không muốn chiến tranh tiền tệ

Nhiều nhà kinh tế cho rằng mức giảm nêu trên là quá nhỏ nên khó có thể giúp được gì cho các nhà xuất khẩu Trung Quốc trong bối cảnh nhu cầu suy yếu trên thế giới.

Vì thế, đã xuất hiện nỗi lo NDT có thể tiếp tục bị phá giá thêm nữa để giúp doanh nghiệp Trung Quốc có lợi thế trong cuộc cạnh tranh với các đối thủ nước ngoài, nhất là một số nguồn tin nói với hãng tin Reuters rằng có những nhân vật quyền lực trong Chính phủ Trung Quốc muốn NDT giảm giá trị đến 10%. Điều này đe dọa khơi mào một cuộc chiến tranh tiền tệ nếu chính phủ những nước khác đáp trả bằng cách làm điều tương tự.

“Nếu NDT tiếp tục bị phá giá, điều này có thể làm gia tăng sự bất ổn và hỗn loạn của các thị trường tiền tệ trên thế giới” - ông Rajiv Biswas, chuyên gia kinh tế của Công ty Phân tích thông tin và dự báo IHS (Mỹ), nhận định với hãng tin AP.

Tuy nhiên, một số chuyên gia, trong đó có nhà chiến lược Dennis Tan của Ngân hàng Barclays (Anh), cho rằng không nên xem việc phá giá NDT là dấu hiệu Trung Quốc muốn phát động chiến tranh tiền tệ. Thay vào đó, bước đi này liên quan nhiều hơn đến tham vọng của Bắc Kinh trong việc đưa NDT vào rổ đồng tiền dự trữ của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Mặt khác, việc NDT trở nên linh hoạt hơn cũng đẩy Chính phủ Mỹ vào thế khó xử.

“Sự giảm giá của NDT và thâm hụt thương mại gia tăng giữa Mỹ với Trung Quốc sẽ khiến các nghị sĩ Mỹ leo thang chỉ trích chính sách tiền tệ của Trung Quốc. Tuy nhiên, chính quyền Tổng thống Barack Obama không cơ sở kinh tế nào để chỉ trích bước đi của Trung Quốc. Việc ngăn NDT tiếp tục phá giá sẽ đi ngược lại lời kêu gọi của Mỹ và IMF về một tỉ giá hối đoái do thị trường quyết định nhiều hơn” - ông Eswar Prasad, giáo sư về chính sách thương mại tại Trường ĐH Cornell (Mỹ), giải thích.

Hoàng Phương