Tung tích Bin Laden vẫn rất mơ hồ

Sau sự kiện 11-9-2001, chính quyền ông Bush đã yêu cầu chính quyền Taliban (lúc đó đang nắm quyền kiểm soát Afghanistan) giao Bin Laden cho Mỹ để xử tội khủng bố. Chính quyền Taliban bác bỏ yêu cầu của Mỹ vì không có bằng chứng cho thấy Bin Laden dính líu đến vụ tấn công Mỹ ngày 11-9-2001. Dù cho có dính líu đi nữa thì Taliban đề nghị xử Bin Laden tại một tòa án Hồi giáo  hoặc trục xuất y đến một nước thứ ba. Tất nhiên, cả hai đề nghị này của Taliban đều bị Tổng thống (TT) Bush bác bỏ. Đây chính là một trong những nguyên nhân khiến Mỹ tấn công Afghanistan, chiếm  chính quyền Kabul, đẩy Taliban vào thế đánh du kích dây dưa từ cuối năm 2001 đến nay.

Tướng Tommy R.Franks

Ở đâu?

Theo nhật báo The Washinton Post, ngay sau khi chính quyền Taliban bị lật đổ, Chính phủ Mỹ tin rằng Bin Laden có mặt trong trận đánh ở Tora Bora – hệ thống hang động ở Núi Trắng, miền Đông Afghanistan - hồi cuối năm 2001. Thế nhưng, tướng Tommy R. Franks, tư lệnh chiến trường Mỹ ở Afghanistan  lúc bấy giờ, đã đánh giá sai  phe phái Afghanistan được gọi là “đồng minh của Mỹ” và phạm một sai lầm lớn nhất trong cuộc chiến chống Al-Qaeda: Đánh mất cơ hội bắt sống hoặc tiêu diệt Bin Laden.

Những cuộc nghe lén điện thoại và lời khai của tù binh Al-Qaeda  sau trận đánh cho biết  Bin Laden đã có mặt lúc trận đánh Tora Bora bắt đầu (ngày 30-11-2001). Y trốn trong các hang động và đã được một số quan chức địa phương giúp đỡ vượt biên giới Afghanistan-Pakistan cùng với bộ sậu trong 10 ngày đầu tháng 12. Mãi đến mấy ngày sau, người lính Mỹ đầu tiên của tướng Franks mới tới chiến trường.

Năm năm sau, trong ba ngày 14, 15 và 16-8-2007, quân đội Mỹ và Afghanistan lại càn quét Tora Bora sau khi nhận được tin mật các thủ lĩnh Al-Qaeda mở hội nghị trước lễ chay Ramadan của Hồi giáo. Họ giết được vài chục tên lính Al-Qaeda nhưng không tìm thấy xác Bin Laden hay phó tướng người Ai Cập  Ayman al-Zawahri.

Theo tài liệu tình báo Mỹ và Pakistan, trong những năm 2004, 2005 và 2006, các cơ quan tình báo Mỹ không nhận được những thông tin có giá trị về nơi  ẩn nấp của Bin Laden.  Mạng lưới cộng tác viên của CIA, NSA v.v... không cung cấp được thông tin nào có giá trị, hệ thống tình báo điện tử, kể cả vệ tinh do thám cũng chẳng phát hiện được gì.

Trong khi đó, thỉnh thoảng có một số tin đồn thấy Bin Laden ở thung lũng Kumrat, huyện Kohistan, Pakistan (ABC News ngày 24-5-2006). Đặc biệt ngày 11-12-2005, Mỹ bắt được một lá thư của Atiyah Abd al-Rahman, một thành viên cao cấp của Al- Qaeda người Libya, gửi cho Abu Musab al-Zarqawi là  thủ lĩnh Al-Qaeda tại Iraq. Lá thư cho biết Bin Laden và ban lãnh đạo Al-Qaeda lúc đó đang ở vùng Waristan của Pakistan.

Trận không kích tiêu diệt Bin Laden và Al-Queda tháng 11-2001 vào vùng Tora Bora

Đáng chú ý nhất là trong thư, al-Rahman nói bản thân Bin Laden và tổ chức Al-Qaeda đang bị “suy yếu” vì có nhiều vấn đề nội bộ. Trước đó, tháng 4-2005, tờ báo Úc The Sydney Morning Herald dẫn lời tiến sĩ Clive Williams, Giám đốc bộ phận nghiên cứu chủ nghĩa khủng bố thuộc Trường Đại học Quốc gia Úc, cho biết theo những tài liệu của một đồng nghiệp Ấn Độ, Bin Laden đã chết hồi tháng 4-2004 vì bị suy thận cấp. Tuy nhiên, tiến sĩ Williams đánh giá: “Rất khó  xác nhận hay phủ nhận các tài liệu này vì không thể phán đoán thật giả”.

Giật gân nhất là ngày 23-9-2006, nhật báo Pháp L’Est Républicain dẫn một nguồn tin tình báo Pháp (DGSE) cho biết Bin Laden đã chết ở Pakistan ngày 23-8-2006 vì bệnh thương hàn. Theo tờ báo Pháp này, cơ quan tình báo Ả Rập Saudi đã biết được tin này ngày 4-9-2006 và sau đó báo cáo lại với Chính phủ Ả Rập Saudi và chính phủ này đã thông báo cho Chính phủ Pháp biết.

Sau khi tờ báo Pháp đăng tin, Bộ trưởng Quốc phòng Pháp, bà Michèle Alliot-Marie, bày tỏ sự hối tiếc về sự nhanh nhảu của tờ L’Est Républicain bởi vì ngay sau đó TT Jacques Chirac tuyên bố rằng nguồn tin vừa kể chưa được xác định.

Tại Washington, chính quyền ông Bush cũng không thể xác nhận tin nói trên. Ngoại trưởng Condoleezza Rice tuyên bố: “Không biết, không bình luận”. Nhưng sau đó, đài truyền hình CNN cho biết họ nhận được sự xác nhận của giới tình báo Ả Rập Saudi, theo đó  Bin Laden đã chết nhưng không thể xác định chết vì bệnh thương hàn như tờ báo Pháp đã đăng.

Tại Pakistan, ngày 2-11-2007, bà Benazir Bhutto, Chủ tịch Đảng Nhân dân Pakistan, lại tuyên bố Bin Laden đã bị Omar Sheikh giết chết trong một cuộc phỏng vấn của David Frost, một nhà báo Anh nổi tiếng làm việc cho đài truyền hình Ả Rập Al-Jazeera. (Omar Sheikh là  người Anh gốc Pakistan có quan hệ với nhiều tổ chức khủng bố như Al-Qaeda và Taliban, bị kết án tử hình năm 2002 về tội giết chết nhà báo Mỹ Daniel Pearl).

Tuy nhiên, sau đó,  Omar Chatriwala  - một đồng nghiệp của David Frost tại đài Al-Jazeera tiếng Anh – cho biết có thể bà Bhutto đã nói nhầm. Daniel Pearl chứ không phải Bin Laden mới là người bị Omar Sheikh hạ sát. Sau đó, bà Bhutto không khẳng định cũng không phủ nhận lời bà nói với David Frost mà chỉ nói bà sẽ hợp tác với quân đội Mỹ trong việc tiêu diệt Bin Laden.

Tóm lại, với một rừng thông tin thật giả như trên, cho tới bây giờ, không ai biết đích xác Bin Laden đang ở nơi đâu và sống hay chết. Chỉ biết một điều là lâu lâu trên các website Hồi giáo thánh chiến vẫn xuất hiện những cuộn băng ghi âm của Bin Laden hô hào tấn công Mỹ và các nước đồng minh. Mới đây nhất, nhân vụ xung đột Israel-Hamas, y hô hào tấn công Israel và các nước Ả Rập thân thiện với Israel. Và cứ mỗi lần như vậy, các chuyên gia CIA đều xác nhận giọng nói trong cuộn băng giống hệt của Bin Laden. Tuy vậy, họ vẫn bán tín bán nghi.