Liệu phiên tòa ở Bouches-du-Rhône ngày 8-4-2011 xét xử "vua vượt ngục bằng trực thăng" Pascal Payet có phải là phiên tòa cuối cùng đối bị cáo này? Với tội danh vượt ngục bằng trực thăng đúng vào ngày Quốc khánh Pháp 14-7, Pascal bị kêu án 5 năm tù, trong khi 3 đồng phạm lần lượt lãnh 9, 7 và 5 năm tù vì tội cướp trực thăng.

Với bản án nói trên, cộng với nhiều bản án trước đó, Pascal Payet chỉ mãn hạn tù vào năm 2028, nếu từ đây đến đó y không tìm cách vượt ngục nữa. Đồng thời, Pascal vẫn hy vọng được thả có điều kiện sớm hơn nếu cải tạo tốt.

Sở dĩ nhiều người đặt câu hỏi nêu trên vì có một chi tiết sau đây. Sau phiên tòa, một vị nữ thẩm phán vào tận nơi giam giữ Pascal hỏi: "Anh có thể hứa danh dự sẽ không bao giờ tìm cách vượt ngục nữa không?". Ngẫm nghĩ một lúc, Pascal nói: "Tôi không thể vì tôi là người luôn luôn tôn trọng lời hứa".

20 năm không biết Giáng sinh là gì

Có rất ít thông tin về cuộc đời của trùm xã hội đen Pascal Payet. Chào đời tại thành phố Montpellier năm 1963, học hành ở TP Lyon (chỉ đến lớp 9) và "mần ăn" ở TP cảng Marseille, y trải qua phần lớn thời gian tốt đẹp nhất trong tù. Lần nào cũng vậy, ở tù được vài tháng là y cảm thấy ngột ngạt, tìm cách vượt ngục . Đào tường, khoét vách là cách thức của những tên tù tầm thường. Vượt ngục bằng trực thăng mới thể hiện được đẳng cấp.

24 tuổi, Pascal Payet bắt đầu "sự nghiệp" trộm cướp với biệt danh "Gavoille". Cũng từ đó, cái tên Pascal Payet được ghi vào sổ bìa đen của cảnh sát sau một vụ cướp hụt tiệm vàng ở Dijon.

Năm 1988, Pascal Payet phải ra tòa lãnh bản án đầu tiên khá nặng: 5 năm tù giam vì một vụ trộm xe hơi có tình tiết nghiêm trọng. Pascal kiến nghị được giam ở nhà tù TP Draguignan để y còn được gặp mặt vợ con. Nhưng người ta nhốt y trên đảo de Ré ở Đại Tây Dương xa xôi. Cũng may là ở tù hơn một năm, Pascal được tạm tha có điều kiện đúng vào dịp lễ Giáng sinh 1989. Đứa con gái đầu lòng 4 tuổi vui sướng được cha tặng một món quà mơ ước. Pascal sau này kể lại: "Đó là đêm Giáng sinh đẹp và hạnh phúc nhất trong đời tôi. Hai mươi năm sau, tôi không còn hưởng được niềm vui đó".

Trong tù, Pascal Payet kết bạn với Eric Alboreo. Thoạt đầu, cả hai hùn hạp mở cửa hàng buôn bán nhưng làm ăn lỗ lã. Đi cướp cũng thất bại. Mọi chuyện trở nên tệ hơn vào ngày 20-11-1997. Pascal Payet cùng hai người "anh em kết nghĩa" Eric Alboreo và Michel Valero dùng tiểu liên AK nổ 14 phát súng cướp xe chở tiền của ngân hàng Pháp ở Salon-de-Provence nhưng bị phản công dữ dội. Một nhân viên bảo vệ bị bắn trúng 3 phát chết tại chỗ. "Gavoille" và hai đồng bọn cũng bị thương nhưng thoát thân được.

Trốn lệnh truy nã được 14 tháng, Pascal và Eric Alboreo bị bắt tại Paris ngày 22-1-1999. Bị nhốt trong trại giam Luynes, tỉnh Bouches du Rhône, Pascal Payet biết rằng có thể lãnh án chung thân vì cái chết của người bảo vệ.

Vượt ngục bằng trực thăng (*): Kỷ lục gia Pascal Payet - Ảnh 1.

Pascal Payet. (Nguồn: 20 Minutes)

Vượt ngục và tổ chức vượt ngục

Pascal không cam chịu số phận đó. Phải vượt ngục thôi! Có tiền và bạn tốt, việc gì cũng có thể làm được. Ngày 12-9-2001, Pascal cùng với một bạn tù kết nghĩa được đồng bọn giải cứu bằng trực thăng. Y như trong phim hành động Mỹ. Cuộc đào thoát rất ngoạn mục, không có súng nổ và không ai bị thương, Pascal biến mất trong thế giới ngầm.

Không chỉ lo cho bản thân, Pascal còn lo cho anh em kết nghĩa. Tháng 12-2002, Eric Alboreo và Michel Valero lãnh 20 năm tù về tội cướp Ngân hàng Quốc gia. Ngày 14-4-2003, Pascal tổ chức vượt ngục bằng trực thăng cho hai người anh em và Franck Perletto, trùm xã hội đen vùng Var. Cả 4 tên lui về vùng quê ở Vaucluse ẩn nấp được 3 tuần thì bị tóm gọn. Cảnh sát tịch thu được 100.000 euro và một kho vũ khí đồ sộ.

Tháng 1-2005, Pascal lãnh 30 năm tù về tội ngộ sát bảo vệ trong vụ cướp hụt xe chở tiền năm 1997. Hai năm sau, ra tòa, Pascal lãnh thêm 7 năm tù khi thú nhận tổ chức vượt ngục bằng trực thăng cho đồng bọn và 6 năm tù về vụ vượt ngục năm 2001.

Bị nhốt ở Grasse, nhà tù nổi tiếng "bất khả vượt ngục", Pascal trở thành một trong những tù phạm được chăm sóc đặc biệt. Y bị biệt giam. Cứ 6 tháng, "vua vượt ngục" bị đổi đi chỗ mới nhưng như thế là chưa đủ.

Ngày Quốc khánh Pháp (14-7) năm 2007, Pascal lại được đồng bọn đến giải cứu bằng trực thăng mới cướp được. Phi công con tin lái trực thăng đậu trên nóc một tòa nhà kỹ thuật của nhà tù Grasse không còn sử dụng. Từ đây, nhóm "đặc nhiệm" 4 tên cưa khóa hàng loạt cổng xông vào phòng giam Pascal - lúc đó đang nằm trên giường với chiếc quần cộc - rước ông trùm đi. Chiếc trực thăng loại Alouette sau đó bị bỏ lại với viên phi công bị cùm tay chân.

Pascal bỏ xứ sang Tây Ban Nha trốn lệnh truy nã của Europol (Cảnh sát châu Âu). Nhưng chạy trời không khỏi nắng, ngày 21-9-2007, y bị tóm gọn ở Mataro, vùng ven TP Barcelone, cùng với hai chiến hữu là Alain Armato và Farid Ouassou. Lần này, được di lý về Paris dưới sự giám sát chặt chẽ của 200 cảnh sát và hiến binh, Pascal Payet bị giam giữ ở một nơi bí mật "vì lý do an ninh".

Học tâm lý học và đọc sách

Sở dĩ Pascal Payet vượt ngục bằng trực thăng là nhờ có tiền và chiến hữu tận tâm. Giờ đây, mọi nguồn tiền đều có vẻ bế tắc. Hầu hết những chiến hữu có tiền và có tâm với y đều chung số phận với ông trùm "Gavoille".

Chưa biết Pascal Payet có kế hoạch nào khác hay không và mấy năm gần đây, y tỏ ra cam chịu. Pascal học và nghiên cứu môn tâm lý học. Y cũng đọc rất nhiều sách như "Chiến tranh và Hòa bình" của đại văn hào Nga Lev Tolstoy, "Đỏ và đen" của Stendhal, "Người xa lạ" của nhà văn hiện sinh Albert Camus.

Hiện nay Pascal đã lên chức ông ngoại vì cô con gái lớn đã có con. Có thể Pascal đã chọn cho mình một tương lai khác sáng sủa hơn? Rất có thể. Pascal có thể nối gót Philippe Maurice, một tử tù, trở thành nhà nghiên cứu và chuyên gia về lịch sử Trung Cổ. Ông này đã được tha tội chết năm 1981.

(*) Xem Báo Người Lao Động từ số ra ngày 19-7

NGUYỄN CAO