Bài 2: An sinh xã hội là mục tiêu hàng đầu của luật

Theo ông Đặng Ngọc Tùng, điều đáng mừng là ban soạn thảo đã tiếp thu nhiều ý kiến đóng góp của các nhà chuyên môn, các nhà quản lý doanh nghiệp, đại biểu QH chuyên trách, thành viên Ủy ban Các vấn đề xã hội của QH nên dự án luật trình QH tốt hơn và có thêm nhiều chế độ chính sách mới.

. Phóng viên: Dự án Luật BHXH từ khi mới soạn thảo đến khi trình QH đã có những sửa đổi khá lớn. Phó Chủ tịch nhìn nhận vấn đề này như thế nào?

- Ông Đặng Ngọc Tùng: Dự thảo được bổ sung nhiều quy định mới, có lợi hơn cho NLĐ so với quy định hiện hành. Đó là, đối tượng tham gia BHXH không nhất thiết phải có hợp đồng lao động đủ 3 tháng trở lên mà chỉ cần có hợp đồng lao động là được. NLĐ làm việc có thời hạn ở nước ngoài cũng thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc. Chế độ dưỡng sức phục hồi sức khỏe của NLĐ mà tổ chức CĐ kiên trì kiến nghị những năm qua cũng đã được chính thức đưa vào luật.

. Khi góp ý cho dự thảo luật, nhiều ý kiến cho rằng, thủ tục chi trả các chế độ BHXH cho NLĐ vừa qua quá nhiêu khê. Điều này có được khắc phục trong dự luật?

- Do cách quản lý của BHXH VN, nên trong thực tế việc chi trả các chế độ BHXH cho NLĐ chưa kịp thời, có những trường hợp ốm đau, thai sản, tai nạn lao động đã làm đủ hồ sơ nhưng nhiều tháng sau vẫn chưa được chi trả. Để khắc phục tình trạng trên, dự luật có quy định phải để lại đơn vị, doanh nghiệp 2,5% quỹ lương để chi trả kịp thời cho NLĐ, sau đó quyết toán lại với BHXH.

. Nhiều ý kiến cho rằng để đối phó với nguy cơ vỡ quỹ BHXH, ban soạn thảo đã áp dụng biện pháp “tăng thu giảm chi” thay vì làm cho chính sách BHXH hấp dẫn hơn, hiệu quả hơn?

- Khi xây dựng Luật BHXH, phải căn cứ vào thực tiễn áp dụng các chế độ BHXH hiện hành; rút ra những ưu, khuyết điểm để từ đó khắc phục cho được những khuyết điểm để chính sách BHXH được ổn định lâu dài và bền vững. Hiện nay, tuổi thọ của dân Việt Nam ngày càng tăng lên, quỹ chi cho hưu đòi hỏi ngày càng tăng. Thực tế, 10 năm qua, quỹ BHXH để chi cho 3 chế độ: ốm đau, thai sản, tai nạn lao động chưa bao giờ đạt đến 3% quỹ lương nhưng thu 5% nên luôn kết dư rất lớn. Vì vậy, dự thảo đã điều chỉnh, tăng mức chi cho 3 chế độ trên (dự kiến là 4%), còn lại 1% sẽ chuyển qua quỹ hưu trí và tuất.

Tuy nhiên, như tôi đã nói, tuổi thọ của người VN ngày càng tăng, kéo theo thời gian hưởng lương hưu cũng sẽ tăng. Vấn đề làm sao để nguồn quỹ BHXH đủ khả năng giải quyết các chế độ ngắn hạn (ốm đau, thai sản, tai nạn lao động...), dài hạn (hưu trí, tử tuất) cũng phải được dự luật tính đến thì mới đáp ứng được mục tiêu hàng đầu của chính sách là an sinh xã hội. Cho nên, sẽ phải tăng mức đóng BHXH lên nhưng có lộ trình: Từ 2010, cứ 2 năm thì mức đóng của NLĐ tăng thêm 1% lương; người sử dụng lao động tăng thêm 1% lương cho đến khi mức đóng của NLĐ đạt 8% quỹ lương và của người sử dụng lao động đạt 18% quỹ lương.

. Xin cảm ơn ông.