Từ lâu, Trần Quốc Cường đã “chết tên” Cường... “cần câu”. Dự án “Cần câu cho người khuyết tật (NKT)” được anh thực hiện thí điểm từ ngày 15-12-2010. Đây là ý tưởng mở các quầy vé số cho NKT bán ở trụ sở những doanh nghiệp (DN), nhà hàng, quán ăn…  Thoạt nghe thì thật đơn giản nhưng khi thực hiện lại không dễ chút nào.

Cường “cần câu” thăm quầy vé số của chị Nguyễn Thị Lan ở quán cà phê Hợp Phố - Cần Thơ
 
Bất bình và đồng cảm
 
Cường “cần câu” nhớ mãi ngày nọ, khi anh còn làm việc cho một công ty thủy sản, có đoàn khách nước ngoài đến tham quan DN. Cán bộ công ty vội vã đưa một NKT vào... giấu trong tủ chứa đồ vì sợ “ảnh hưởng đến bộ mặt DN”! Bất bình với cách hành xử của DN và đồng cảm với nỗi đau của NKT, Cường quyết định nghỉ làm, về Cần Thơ tìm nhiều mô hình để giúp họ nhưng vẫn không có kết quả.
 
“Một lần đi ngang KCN Trà Nóc lúc công nhân tan ca, tôi thấy rất nhiều người xúm xít mua vé số dạo. Từ đó, tôi nghĩ đến việc xin DN cho mở quầy vé số để NKT vào bán” - Cường nhớ lại. Nghĩ là làm, anh về nhà viết dự án “Cần câu cho NKT” và trong vòng 3 tháng đã đi “chào hàng” tại nhiều DN, nhà hàng, quán ăn... ở Cần Thơ.
 
Cường ngậm ngùi: “Bước đầu rất khó khăn, ít chủ DN, quán xá nào chấp nhận cho NKT ngồi bán vé số chỗ họ. Có DN mới nghe tôi giới thiệu còn đuổi thẳng, không thèm xem qua dự án”. Kiên trì mãi, Cường cũng tìm được 4 nơi đồng ý cho NKT đến bán vé số trước cổng.
 
Không chỉ thế, tìm được NKT chịu vào bán vé số cũng không hề đơn giản. Ban đầu, Cường thuyết phục được 2 NKT bán vé số dạo vào quán cà phê Hợp Phố và quán ẩm thực Ngân Giang ở quận Ninh Kiều - TP Cần Thơ ngồi bán. “Nhưng họ lại lấy vé số bên ngoài vô bán, còn vé số tôi giao thì để một bên. Qua tìm hiểu, tôi biết được nếu bán vé số bên ngoài, họ hưởng huê hồng 1.200 đồng/tờ; còn bán theo dự án thì chỉ được 1.000 đồng/tờ. Bởi lẽ, trong dự án, tôi đề ra quy định trích 200 đồng/tờ để làm kinh phí duy trì hoạt động, sắm sửa bàn ghế, đồng phục, dù… cho NKT. Vậy là lần đó, tôi phải “ôm” hàng đống vé số không bán được, trị giá hơn 1 triệu đồng” - Cường kể.
 
Không tìm được NKT thực hiện thí điểm dự án, Cường liên hệ với Hội Chữ thập đỏ xã Phú Hữu, huyện Châu Thành - Hậu Giang và được giới thiệu 2 người. Những người này cũng e dè trước dự án mà anh trình bày. “Tôi khẳng định với họ, nếu bán vé số theo dự án mà thu nhập dưới 1,5 triệu đồng/tháng, tôi sẽ móc tiền túi bù lỗ. Họ nghe theo và đến nay vẫn theo dự án, thu nhập rất ổn định” - Cường hồ hởi.
 
Thay đổi nhiều cảnh đời
 
Với dự án “cần câu”, NKT sẽ được hỗ trợ chỗ bán vé số, vốn, bàn ghế, dù, đồng phục, bảng tên... Ông Nguyễn Ngọc Út, Trưởng Phòng Tổ chức Hành chính Công ty TNHH Công nghiệp Thủy sản Miền Nam – KCN Trà Nóc, xúc động: “Khi Cường đến giới thiệu “cần câu cho NKT”, tôi và ban giám đốc đều thấy đây là một dự án rất thiết thực nên đã đồng ý để NKT vào bán vé số trước cổng công ty”.
 
Khi buôn bán tại những quán cà phê, quán ăn, NKT còn được chủ quán nhiệt tình giúp đỡ. Anh Đặng Văn Nam, quản lý quán cà phê Hợp Phố, cho biết: “Ban đầu, chúng tôi để một chị ngồi bán vé số trước quán. Trưa nắng, sợ chị ấy mệt, chúng tôi đã cho dời bàn vé số vào gần chỗ căng-tin cho mát. Quán còn bao cơm trưa và nước uống miễn phí cho chị”.
 
Qua gần 2 tháng ngồi bán vé số ở bãi đậu xe của chợ Hưng Lợi – TP Cần Thơ, anh Nguyễn Văn Quảng đã bớt được nỗi lo về thu nhập bấp bênh. Anh phấn khởi: “Mỗi ngày, tôi bán khoảng 100 tờ, kiếm được 100.000 đồng, đủ lo cho cuộc sống của 3 người trong gia đình, con cái lại được đi học. Với những NKT như chúng tôi thì khó có DN nào nhận vào với mức lương khoảng 3 triệu đồng/tháng”.
 
Chị Nguyễn Thị Lan, ngụ huyện Phụng Hiệp - Hậu Giang, được bố trí bán vé số ở quán cà phê Hợp Phố. Sắp tới, bạn trai của chị cũng sẽ được dự án hỗ trợ vào bán tại một quán ở Cần Thơ. Lan khoe: “Vào bán ở quán, tôi được nhiều anh chị ở đây giúp đỡ. Khi bạn trai đi bán, chúng tôi sẽ dành dụm tiền để tính chuyện cưới xin”. May mắn nhất có lẽ là anh Võ Văn Hái, bán vé số trước cổng Công ty TNHH Công nghiệp Thủy sản Miền Nam. Hằng ngày, anh chỉ bán đến 12 giờ là hết vé số, thu nhập 100.000-120.000 đồng lại được DN bao cơm trưa…
 
Cường “cần câu” khẳng định: “NKT bán vé số theo dự án sẽ có thu nhập 2-3 triệu đồng/tháng. Sắp tới, có 2 quán nước nữa chấp nhận cho NKT vào bán vé số”. Cường cho biết có gần 60 DN, công ty tại Cần Thơ đồng ý thực hiện dự án nhưng do kinh phí còn hạn hẹp nên anh chưa tạo được “cần câu” cho nhiều NKT.

Hàng chục người có thu nhập ổn định

 
Đang học Trường Trung cấp GTVT miền Nam, Cường nghỉ ngang đi làm, sau đó trở lại học tiếp. Lúc này, vì đeo đuổi dự án “Cần câu cho NKT”, không chỉ nghỉ làm, anh còn một lần nữa nghỉ học. Để có tư cách pháp nhân, Cường lập Công ty TNHH một thành viên Dịch vụ Cầu Nối ở quận Ninh Kiều - TP Cần Thơ. “Nói công ty cho oai chứ thực ra tôi chỉ thuê nhà trọ đặt vài bộ bàn ghế. Ông chủ nhà cũng biết mình giúp NKT nên cho mượn địa chỉ nhà để đăng ký” - Cường ngượng ngùng. Để có vốn thực hiện dự án cho NKT, Cường phải về quê ở Sóc Trăng nài nỉ hai chị cho mượn gần 40 triệu đồng.
 
Tính đến nay, “cần câu” của Cường đã giúp hàng chục NKT có việc làm và thu nhập ổn định nhờ những tờ vé số. Ông Phan Đức Long, Hội NKT TP Cần Thơ, tâm đắc: “Nếu mô hình này được nhân rộng cả nước thì nhiều NKT có điều kiện xóa đói giảm nghèo, bớt gánh nặng cho xã hội”.
 
Bài và ảnh: CA LINH