Chặng đường 20 năm của MTV

Không có bất cứ chương trình truyền hình nào trên thế giới có thể sánh bằng MTV, với lượng gia đình xem MTV hiện lên đến 342 triệu trên khắp thế giới và được phát với 17 thứ tiếng. Nó gần như “sở hữu” lượng khán giả riêng và tạo ra bộ mặt mới chưa từng có cho công nghiệp âm nhạc, dẫn đến một thời kỳ mới cho quảng cáo-tiêu dùng trong giới trẻ và tác động đáng kể đến cả cách sống thanh thiếu niên hiện đại. Khi mới xuất hiện qua một kênh truyền hình cáp ở New Jersey do hãng giải trí Warner Communications và công ty thẻ tín dụng American Express phối hợp thực hiện, MTV (hiện thuộc tập đoàn Viacom) chỉ sau vài tháng đã có hơn 2 triệu khán giả và hai năm sau thì số gia đình xem MTV vọt lên đến 10 triệu. Nhóm Dire Straits từng nói về hiện tượng MTV trong ca khúc lừng danh Money for nothing của mình...
Bước tiếp theo của MTV là trở thành pop chắc chắn không thể bùng nổ nếu không có dàn phóng MTV. Sau chức năng quảng cáo, MTV bắt đầu “làm sang” khi tạo ra giải âm nhạc riêng. Năm 1984, MTV Video Music Awards ra đời. Năm 1989, kênh truyền hình chuyên về âm nhạc này bắt đầu nhảy vào chính trị, khi tường thuật trực tiếp vụ bức tường Berlin và năm 1992 còn có chương trình riêng về chiến dịch tranh cử tổng thống Mỹ. Năm 1987, MTV Europe xuất hiện, dành riêng cho thị trường châu Âu; năm 1990, MTV Unplugged ra đời và năm 1996 thì MTV trở thành kênh âm nhạc đầu tiên được phát trên Internet. Bây giờ, không chỉ có MTV Europe mà còn có MTV Asia và thậm chí còn được địa phương hóa khi dựng các chương trình độc lập như MTV India, MTV China... Năm ngoái, MTV thu vào 3,04 tỉ USD lợi nhuận. Xin nói thêm, MTV cũng vừa trao giải MTV Video Music Awards hay nhất trong lịch sử 20 năm của mình – đứng đầu là video Praise you của Fatboy Slim, hạng hai là Thriller của Michael Jackson; hạng ba là The Real Slim Shady của Eminem; hạng tư là Ray of light của Madonna; hạng năm là Sabotage của Beastie Boys...
Dù nhìn nhận MTV như là kênh truyền hình âm nhạc số một thế giới hiện nay nhưng cũng cần nhấn mạnh rằng xu hướng tôn sùng MTV là thái độ không đúng đắn. Ngay cả người Mỹ cũng phản đối sự lố bịch trước hiện tượng bưng MTV lên bệ thờ. Dave Marsh thuộc chuyên san âm nhạc Rock & Rap Confidential nói: “MTV là quỷ sứ. Ảnh hưởng của nó là quỷ sứ. Tác động nghiêm trọng nhất của MTV là mang lại sự phá hủy khái niệm trình diễn trực tiếp trên sân khấu và sự thiêu cháy sự nghiệp lâu dài. Bây giờ, chúng ta có những top hit vọt lên thứ hạng cao cực nhanh nhưng cũng có những ngôi sao tàn còn nhanh hơn”. Dave Marsh muốn ám chỉ đến hiện tượng thương mại hóa bùng nổ trên MTV. Từ một chương trình phục vụ người yêu nhạc, MTV biến thành nơi nghịch ngợm âm nhạc của teen pop. Ngoài ra, MTV còn tung ra một thế hệ VJ (video jockey - người chọn băng hình phát) có bộ dạng duyên dáng... một cách kệch cỡm. Đáng nói hơn hết, MTV đã bóp nghẹt và làm tiêu mòn sự cảm thụ âm nhạc bằng tai thuần túy, qua các video clip chỉ hấp dẫn nhờ kỹ xảo lạ kỳ nhưng nội dung vừa rỗng tuếch vừa quái đản, hầu hết không ăn nhập với ý tứ ca khúc. MTV dần biến “nhạc nghe” thành “nhạc hình” và đây mới chính là tai họa lớn nhất mà MTV đã cống hiến cho làng nhạc trẻ thế giới!