Theo Sở Xây dựng TP, ngoài các doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân, TP cũng tạo điều kiện cho người dân vay vốn tự nâng cấp, chỉnh trang nhà ở tại các khu dân cư lụp xụp, nâng chất lượng nhà ở nông thôn...

Lần đầu tiên cũng mở ra hướng mới về nhà ở là tạo quĩ nhà xã hội phục vụ cán bộ, công chức... thu nhập thấp được mua, thuê với số lượng lên đến 25.000 căn. Đó là chưa kể 20.000 phòng cho công nhân tại các khu chế xuất, khu công nghiệp... thuê.

Với trên 50.000 căn hộ xây dựng mới, bình quân 10.000 căn mỗi năm, quả là áp lực trong phát triển nhà ở. Theo phó giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Hoàng Nhân, TP chọn chương trình nhà ở là một trong năm chương trình trọng điểm do áp lực dân số TP tăng nhanh và nhà ở trở thành vấn đề bức xúc.

“Nếu giải quyết nhà ở tốt, kinh tế xã hội sẽ phát triển bền vững hơn”, ông Nhân giải thích thêm.

Bác Lê Văn Mỹ - 78 tuổi - một trong những hộ tái định cư đang ở 207 chung cư B5, Q.4 chăm sóc vườn kiểng công viên trước nhà - Ảnh: P.P.H.

Nhưng làm sao để đạt được mục tiêu này? Theo Sở Xây dựng, quan trọng nhất vẫn là nguồn vốn và quĩ đất. Những “kênh” vốn sẽ huy động là đấu giá quyền sử dụng đất, vốn đóng góp của các đối tượng mua nhà ở, phần còn lại vay từ quĩ phát triển nhà ở và các nguồn khác.

Ông Nhân cho rằng Nhà nước nên có những chính sách hỗ trợ như đầu tư cơ sở hạ tầng đến các dự án, miễn tiền sử dụng đất, miễn thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng... Khi có nhiều chính sách tác động vào thị trường bất động sản, quĩ đất sẽ “bật” ra thành nhà.

Theo ông Trần Hữu Trí, trưởng phòng phát triển nhà thuộc Sở Xây dựng, không tái định cư quá xa chỗ ở cũ, giá bán vừa phải, phù hợp với khả năng trả góp... thì người nghèo sẽ chấp nhận.

Ông Nguyễn An Bình, chủ tịch HĐQT Tổng công ty Địa ốc Sài Gòn, nói có khả năng tham gia 2.000 căn mỗi năm cho chương trình phát triển nhà ở TP. “TP phải huy động thêm các thành phần khác tham gia nhằm xã hội hóa chương trình, tạo sự cạnh tranh, nâng cao chất lượng nhà ở cho người nghèo”, ông đề xuất. Có một thực tế đến nay TP chưa có qui hoạch chi tiết từng vùng, chưa phân khu chức năng rõ ràng và thiếu công khai qui hoạch. Những việc này thường mất nhiều thời gian và kéo dự án chậm lại.

Về giải pháp tài chính, theo lãnh đạo một công ty kinh doanh địa ốc, gần đây Quĩ Phát triển nhà ở hình thành đã mở một hướng ra cho người thu nhập thấp. Tuy nhiên nguồn quĩ hiện nay chưa mạnh lắm, cần mở rộng đối tượng được vay hơn nữa và thời gian vay dài hơn.

Vài năm gần đây, quận 4 “sáng” hơn với nhiều nhà cao tầng thay cho những khu dân cư lụp xụp. Theo chủ tịch UBND quận 4 Nguyễn Văn Tường, quận đã khởi động chương trình này từ trước năm 2000. Từ 8 tỉ đồng vay của TP, quận mở tuyến đường mới Khánh Hội dài 1,1km nối từ Bến Vân Đồn đến Tôn Thất Thuyết. Ngoài số hộ tái định cư, quận thu được một phần kinh phí từ quĩ đất dư ra trả nợ cho TP và khoảng 100 căn hộ chung cư. Quận tiếp tục giải tỏa khu H2, đường Hoàng Diệu, cho tái định cư tại chung cư đường Khánh Hội. Tại khu H2 tiếp tục mọc lên một chung cư cao tầng khác.

Thời gian qua, TP đã di dời hơn 12.500 trường hợp trên kênh rạch, tái định cư khoảng 10.000 hộ; đến nay đã xây dựng được 11.685 nhà tình nghĩa, 20.804 nhà tình thương.

Tuy nhiên, hiện TP có không dưới 25% nhà bán kiên cố, trên 20% dân TP ở diện tích bình quân đầu người dưới 6m2...

Với hình thức cuốn chiếu này, đến nay quận đã giải tỏa 1.900 hộ dân thuộc 13 dự án tại các phường 3, 6, dự án cầu Tân Thuận...; xây dựng bảy chung cư với 2.500 căn hộ. Hầu hết các dự án giải tỏa trên địa bàn quận đều chủ động nguồn nhà tái định cư, không trông chờ vào TP.

“Thật ra, số lượng chung cư tại quận 4 còn khiêm tốn. Nhưng so với trước đây chỉ lèo tèo vài công trình thì với chúng tôi đó là cả sự đổi thay. Quận xác định quĩ đất còn khiêm tốn, phải tiết kiệm. Nên từ năm 2000 không đồng ý triển khai các dự án phân lô bán nền mà tập trung xây dựng chung cư cao tầng”, ông Tường tiết lộ.

Một hình thức khác là vừa chỉnh trang đô thị, vừa tạo thêm quĩ nhà: “ngắm nghía” các doanh nghiệp đóng trên địa bàn chuẩn bị di dời cơ sở ô nhiễm, quận bàn cách liên doanh. Hai bên góp vốn xây dựng công trình, sau khi hoàn tất mỗi bên được chia một nửa căn hộ chung cư. Theo UBND quận 4, nhiều dự án đã và đang triển khai theo mô hình này, trong đó có một số khu trung tâm thương mại.

Với cách làm như vậy, ông Tường nói đến nay đã giải tỏa khoảng 30% số nhà lụp xụp. “Vì vậy phương án sắp tới là mở đường và tiếp tục kết hợp chỉnh trang đô thị”, ông Tường nói thêm.

Theo Tuổi Trẻ