Chỉ mới chính thức phát hành cho 2 hệ máy iOS và Android ngày 6-7, game di động Pokémon Go của Công ty Pokémon (Nhật Bản) đã nhanh chóng trở thành một trò chơi, một thú vui và thậm chí một hiện tượng gây sốt ở nhiều nước trên thế giới.

Đơn giản nhưng hấp dẫn

Pokémon Go được xem như một game làm lại dựa trên tựa game gốc Pokémon do hãng Nintendo (Nhật Bản) phát hành năm 1996. Bản thân Pokémon đã là một sản phẩm thành công vượt trội. Với tài nhạy bén kinh doanh của các nhà phát triển và phát hành, Pokémon nhanh chóng vượt ra khỏi phạm vi một game, trở thành một xêri thuộc nhiều dạng (phim, truyện tranh, game show truyền hình, đồ chơi, vật phẩm) và một thương hiệu nhượng quyền hấp dẫn. Tính tới tháng 5-2016, sau 20 năm tung hoành, các thể loại Pokémon trên toàn thế giới đã đem lại cho chủ nhân của Pokémon tổng số tiền lên tới 4.800 tỉ yen (khoảng 46,2 tỉ USD).

Một người chơi ở TP HCM đang săn tìm Pokémon Ảnh: HOÀNG TRIỀU
Một người chơi ở TP HCM đang săn tìm Pokémon Ảnh: HOÀNG TRIỀU

Vì sao Pokémon Go lên cơn sốt? Bản thân Pokémon gốc đã là một game hấp dẫn bao thế hệ người chơi rồi. Trong game gốc, người chơi đóng vai huấn luyện viên thu thập các loại Pokémon về tự huấn luyện thành các chiến binh để đấu với đạo quân của các huấn luyện viên trong game hay với những người chơi khác.

Pokémon Go là một game di động đông người chơi thuộc dạng tương tác ảo và dựa theo vị trí hiện tại của người chơi. Cái hay của nhà phát triển (Công ty Phát triển phần mềm Niantic ở bang California - Mỹ) quả đáng ngả mũ bái phục. Đó là cái hay và óc sáng tạo đa dạng được kết hợp lại một cách mượt mà hòng tăng thêm phần cuốn hút. Cốt truyện và cách chơi (gameplay) đơn giản nhưng hấp dẫn. Không chỉ dựa trên nền tảng internet và di động vốn là xu thế của thời đại, Pokémon Go còn khai thác các thành phần và công nghệ cốt lõi của thiết bị di động hiện nay. Nó vượt qua cả thực tế ảo (virtual reality) để thành tương tác ảo, sử dụng hệ thống định vị toàn cầu GPS, bản đồ số online và ngay cả chiếc camera đang ngày càng được nâng cấp trên thiết bị di động.

Các nhà phát triển Pokémon Go dựa trên bản đồ số online toàn cầu để cài cắm những con Pokémon ảo tại các vị trí thật (có trên bản đồ) ở bất cứ nơi nào trên thế giới. Họ còn để cho đầu óc mình tự do bay lượn khi cài chúng trong những ngôi nhà, thậm chí trong phòng tắm nhà ai đó. Người chơi có nhiệm vụ săn tìm để bắt các con Pokémon, càng được nhiều thì điểm càng cao. Họ dùng hệ thống GPS và bản đồ qua game để tìm kiếm các con Pokémon rồi dùng camera trên thiết bị di động để tóm từng con một. Người chơi có thể bắt, huấn luyện các con vật ảo. Game này hoàn toàn miễn phí. Nhà phát hành thu lợi từ việc bán các vật phẩm trong game.

Nhiều mối quan ngại

Hiện tượng Pokémon Go đang nhanh chóng tạo nên những dư luận tốt - xấu khi nó gây ra vô số chuyện hỷ, nộ, ái, ố. Có người càm ràm là đang ngủ trong nhà thì bị người chơi gõ cửa xin vào để… bắt một con Pokémon nào đó. Ở Mỹ vừa xảy ra trường hợp hàng trăm người vào một buổi tối tháng 7-2016 hối hả đổ tới một công viên để săn một con Pokémon.

Hàng loạt vấn đề đã được những nhà chuyên môn và các nhà chức trách đặt ra. Cũng như ở Pokémon, Pokémon Go có thể gây nguy hại cho sức khỏe, cả tâm thần lẫn thể chất, cho người chơi quá lậm.

Cảnh sát Úc cảnh báo rằng nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông sẽ cao hơn do người lái xe và người đi bộ mải mê săn tìm Pokémon. Bọn tội phạm công nghệ cao cũng có thể cài cắm những con Pokémon ở các địa điểm để dẫn dụ nạn nhân tới rồi trấn lột, bắt cóc... Ngày 20-7-2016, tại Chiquimula (Guatemala) đã xảy ra vụ án một cậu trai 18 tuổi bị bắn chết và em họ 17 tuổi bị thương do những hung thủ dùng tính năng GPS của Pokémon Go để tìm ra nơi 2 nạn nhân đang có mặt.

Người ta cũng lưu ý tới việc cài cắm Pokémon ở những địa điểm nhạy cảm có thể gây nhiều cảm xúc bất lợi cho công chúng và người chơi hay gây ra những vụ xâm phạm an ninh, bảo mật. Cũng có khi để tăng độ khó cho game, những con Pokémon có thể được cài cắm ở những vị trí nguy hiểm.

Về mặt công nghệ, Pokémon Go cũng đã gây ra nhiều mối quan ngại. Tin tặc có thể khai thác những lỗi kỹ thuật của game để xâm nhập thiết bị và hệ thống của người chơi. Theo RiskIQ, chỉ trong vòng 11 ngày sau khi Pokémon Go phát hành, người ta đã phát hiện có ít nhất 215 phiên bản game giả, game nhái. Nhiều ứng dụng giả này có chứa virus và mã độc. Báo Anh The Telegraph (11-7-2016) cho biết chỉ 72 giờ sau khi game Pokémon Go được ra mắt ở Úc và New Zealand, các nhà nghiên cứu về an ninh mạng của Công ty Proofpoint đã phát hiện được một bản nhái game này có chứa mã độc cho phép tin tặc “kiểm soát hoàn toàn smartphone của nạn nhân”.

Tất nhiên, người ta hoàn toàn có thể phát triển Pokémon Go theo hướng đem lại những lợi ích thật sự cho cộng đồng xã hội. Chẳng hạn như cài cắm những con Pokémon ở các địa điểm du lịch, những nơi muốn cộng đồng quan tâm… Bất luận thế nào, Pokémon Go là một ý tưởng trên cả tuyệt vời. Vấn đề là người ta phát triển và sử dụng nó ra sao.

Nhiều nhà chuyên môn nói rằng hiện tượng “cuồng” Pokémon (Pokémania) sẽ ngày càng sâu rộng hơn trên khắp thế giới. Vì thế, từ kinh nghiệm của chính Pokémon gốc 20 năm trước, người ta cần phải sớm đưa ra những cảnh báo cần thiết cho cả người chơi lẫn cộng đồng.

Đã vào Việt Nam

Ở Việt Nam, người ta đã có thể chơi Pokémon “ké” với những tài khoản ở Úc ngay từ những ngày đầu tiên. Nguyễn Trần Minh Bảo (học sinh lớp 11 Trường THPT Mạc Đĩnh Chi; quận Bình Tân, TP HCM) cho biết: “Em nghe bạn bè giới thiệu về game Pokémon Go nên lên mạng tải về chơi thử. Game rất hay và hấp dẫn! Để săn được nhiều con Pokémon, em phải đi khắp nơi nên biết được nhiều địa điểm hơn trong TP. Tuy nhiên, việc này mất khá nhiều thời gian, nhiều bạn mải chơi đã quên mất việc học”.

Ông Trần Phương Minh, kỹ thuật viên của siêu thị điện thoại HnamMobile tại TP HCM, cho biết: “Thời gian gần đây, nhiều bạn trẻ đến nhờ chúng tôi cài đặt game Pokémon Go để chơi. Do game chưa phát hành chính thức tại Việt Nam nên muốn cài đặt phải lên mạng tìm các tập tin, tự tải về để chơi. Hiện trên mạng lan truyền rất nhiều đường link cài đặt game này, trong đó có những đường link chứa virus, đường link giả mạo game. Nhiều bạn trẻ không biết, tìm và tải về máy tính, điện thoại là hết sức nguy hiểm bởi bị nhiễm virus, điện thoại bị nhiễm mã độc là rất cao. Nhiều file cài đặt game Pokémon Go được nhúng mã độc, nếu tải về cài trên điện thoại có nguy cơ bị mất tiền trong tài khoản. Bên cạnh đó, muốn sở hữu được nhiều con Pokémon thì phải đi ra đường, mà việc này bị giật, cướp điện thoại là rất cao”.

PHẠM HỒNG PHƯỚC