Đêm 22-9-1945, thực dân Pháp được quân đội Anh giúp sức đã nổ súng đánh chiếm trụ sở ủy ban hành chính Nam Bộ, trụ sở Quốc gia tự vệ cuộc, đài phát thanh, nhà bưu điện... Các đơn vị vũ trang bảo vệ các cơ sở đó đã đánh trả quân xâm lược ngay từ phút đầu. Sáng 23-9, giữa lúc tiếng súng còn đang nổ ở nhiều nơi trong TP, Xứ ủy, ủy ban hành chính Nam Bộ triệu tập cuộc họp tại nhà số 627-629 đường Cây Mai (nay là đường Nguyễn Trãi, quận 5 - TPHCM). Cuộc họp quyết định thành lập Ủy ban Kháng chiến Nam Bộ do đồng chí Trần Văn Giàu làm chủ tịch và ra lời kêu gọi toàn dân kháng chiến. Ngay chiều hôm đó, tại Chợ Lớn, anh em công nhân hối hả in hàng vạn bản lời kêu gọi toàn dân kháng chiến, kịp phát hành trong đêm.
Lời thề quyết tâm của CNLĐ
GS Trần Văn Giàu, nguyên Bí thư Xứ ủy Nam Bộ, người ban bố lệnh khởi nghĩa và lãnh đạo thành công cuộc khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân từ đêm 24-8-1945, cho biết: Tháng 8-1945, Thanh niên Tiền phong riêng TP có 200 trụ sở, 80.00 đoàn viên, xếp thành đội ngũ hẳn hoi. Vậy mà có một đoàn thể mạnh hơn. Đó là Công đoàn. Đây là tổ chức được xây dựng bền chặt có hệ thống từ thời Công hội Đỏ, nên khi chuẩn bị khởi nghĩa, ta cho Tổng Công đoàn mang áo “Thanh niên Tiền phong ban xí nghiệp”. Tới đầu tháng 8, Công đoàn từ gần 30 cơ sở và 15.000 đoàn viên đã phát triển lên hơn 342 cơ sở với 120.000 đoàn viên. Hầu hết CNVC-LĐ và thợ thủ công đều được tổ chức trong Công đoàn. Tối 24-8, Công đoàn và Thanh niên Tiền phong nhận lệnh, chiếm tất cả các cơ quan chính quyền công sở được chỉ định trước, chiếm từ bên trong, nghĩa là tổ chức ta ở đâu thì chiếm ở đó, chiếm rồi treo cờ, trường hợp chiếm không nổi thì xin tiếp viện ở sở chỉ huy chung. Và trước 10 giờ đêm 24-8, ta chiếm tất cả các công sở từ bên trong như kế hoạch mà không phải nổ phát súng nào. Cũng từ chập tối 24-8, Công đoàn và Thanh niên Tiền phong chiếm đóng tất cả các cầu (Thị Nghè, Bông, Kiệu, Macmathon, Phú Lâm, Nhị Thiên Đường, Chữ Y, Khánh Hội, Quay, Tân Thuận), đồng thời chiếm đóng các cửa ô dẫn vào nội thành để bảo đảm an toàn cho hàng chục vạn nông dân sẽ kéo vào Sài Gòn từ hửng sáng 25-8 biểu dương lực lượng.
Cuộc biểu tình tuần hành bắt đầu, cờ đỏ búa liềm đi trước, hai bên cờ đỏ sao vàng đi sau. Cả triệu người giơ vũ khí lên, đưa nắm tay, quăng nón lên, hoan nghênh nhiệt liệt. Nguyễn Lưu thay mặt cho Tổng Công đoàn nói lên lời thề quyết tâm của CNLĐ triệt để bảo vệ độc lập dân tộc, ra sức xây dựng đất nước phồn vinh.
Tiếp tục chiến đấu
Giành chính quyền chưa tròn một tháng, thì thực dân Pháp nổ súng đánh chiếm các cơ sở của ta ở Sài Gòn, mở đầu cuộc chiến tranh xâm lược nước ta lần thứ hai. Ngày
24-9, nghe theo lời kêu gọi của Đảng và Việt Minh, khắp nơi trong TP Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định, nhân dân bắt đầu thực hiện bãi công, bãi thị, tản cư ra khỏi TP, dựng các vật cản ra đường, lập phòng tuyến chiến đấu. Ban Chỉ huy Tổng Công đoàn được hình thành do Nguyễn Lưu làm chỉ huy trưởng, Từ Văn Ri làm chỉ huy phó, Huỳnh Đình Hai làm tham mưu trưởng. Hơn 60.000 đoàn viên Công đoàn xung phong được trang bị vũ khí, như: dao, kiếm, gậy... và 60 súng. Các đơn vị Công đoàn xung phong đã cùng với nhân dân và các đơn vị vũ trang khác tổ chức nhiều trận đánh ác liệt trong TP, như: trận bảo vệ Cột cờ Thủ Ngữ, trận tấn công bót cảnh sát Thương Khẩu (quận 4), trận đánh vào khu Tân Định, đường Mayer (nay là đường Võ Thị Sáu), trận tấn công Khám Lớn giải thoát tù nhân, đánh chiếm cầu Bông, phục kích giặc đánh nống qua cầu Thị Nghè...
Trước sự kiện này, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Thường vụ Trung ương Đảng đã kêu gọi nhân dân cả nước chi viện sức người, sức của cho nhân dân Nam Bộ, quyết định thành lập các đơn vị Nam tiến. Khắp nơi trên đất nước đều có những cuộc mít-tinh biểu tình với khẩu hiệu “Ủng hộ Nam Bộ kháng chiến”. Phong trào Nam tiến đợt đầu đã có các đơn vị giải phóng quân từ Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn... được các đoàn xe lửa hối hả ngày đêm chở vào miền Nam. Đơn vị Nam tiến đầu tiên vào đến Sài Gòn tham chiến ở mặt trận Thị Nghè, cầu Bông... là chi đội Nam Long. Các đơn vị Công đoàn xung phong trở thành bộ đội Công đoàn cùng Đảng và nhân dân đi suốt cuộc trường kỳ kháng chiến.
và quét mã QR
Bình luận (0)