Trong lúc cảnh đai vác hàng lậu vẫn diễn ra tấp nập quanh cửa khẩu Mộc Bài (biên giới Tây Ninh – Campuchia), thì cách đó không xa, tại khu siêu thị miễn thuế Mộc Bài, cảnh thu gom hàng miễn thuế của dân buôn, đầu nậu cũng hết sức nhộn nhịp.

Đổ xô cho thuê CMND, mua hàng thuê

Chúng tôi đến khu siêu thị miễn thuế Mộc Bài lúc 9 giờ đã thấy tại khu vực nhận giấy mua hàng dành cho người trong tỉnh có trên 300 người đang đứng ngồi nhấp nhỏm chờ đợi. Qua chuyện trò trao đổi giữa họ với nhau, chúng tôi nhận ra đây là những người dân thất nghiệp ở nhiều vùng của Tây Ninh, tập trung về đây làm “nghề” cho thuê CMND và mua hàng thuê.

Nhiều người làm “nghề” cho thuê CMND, mua hàng thuê cho chúng tôi biết dân buôn hàng miễn thuế có nhiều dạng. Con buôn nhỏ mua hàng cho con buôn lớn kiếm hoa hồng. Con buôn lớn chuyển hàng cho đầu nậu đưa đi tiêu thụ. Lại có những người chỉ chuyên đi gom thuê CMND rồi chuyển cho các con buôn nhỏ...

Theo quy định của khu siêu thị miễn thuế Mộc Bài, mỗi ngày một người, qua CMND, chỉ được mua hàng hóa miễn thuế tối đa 500.000 đồng. Do đó, dân làm “nghề” cho thuê CMND, mua hàng thuê mang CMND đến nhận giấy mua hàng. Sau đó các con buôn, đầu nậu sẽ thuê người hoặc thuê CMND để vào mua hàng miễn thuế. Người mua hàng thuê được trả công từ 20.000 đồng – 50.000 đồng/ngày; còn cho thuê CMND thì khoảng 5.000 đồng – 8.000 đồng/lần.

Anh Tiến, một người chạy xe ôm quanh khu siêu thị miễn thuế Mộc Bài, cho biết: “Tôi cũng bắt chước nhiều người địa phương, về gom hết CMND của mọi người trong gia đình mang ra đây cho người ta thuê. Lúc rảnh rỗi, tôi cũng vào siêu thị mua hàng thuê cho dân buôn để kiếm thêm tiền công”.

Theo anh Tiến, việc thu gom hàng miễn thuế của con buôn, đầu nậu diễn ra hằng ngày trước mắt bàn dân thiên hạ, nhưng ít khi thấy việc gì xảy ra. “Thỉnh thoảng mới có công an, hải quan có đợt làm gắt hơn chút, rồi đâu lại vào đấy” - anh Tiến nói.

Vợ chồng ông Tư đã trên 70 tuổi, ở huyện Châu Thành - Tây Ninh cũng lọ mọ đến đây cho thuê CMND và mua hàng miễn thuế thuê. Vợ chồng ông còn chế ra chiếc xe đẩy 4 bánh để vận chuyển hàng, xem khá ấn tượng. Ông Tư bảo: “Tụi tôi già rồi, không còn sức bưng vác nên phải làm vậy kiếm tiền sống qua ngày".

Tôi bắt chuyện với chị Vu với ý định thuê chị mua một chai rượu ngoại. Sau một hồi thỏa thuận, chị đồng ý giúp tôi mua chai rượu Hennessy Vsop 70cl giá 492.675 đồng, với tiền công 15.000 đồng, mang ra khỏi cổng hải quan giao. Chị Vu kể: “Chúng tôi chủ yếu mua hàng cho chủ (dân đầu nậu, con buôn - PV), lâu lâu mới có khách đến thuê mua”.

Qua mặt hải quan

Tôi đưa 510.000 đồng cho chị Vu và để ý quan sát cách chị chuyển hàng ra ngoài. Ở tất cả các quầy thu ngân của khu siêu thị miễn thuế Mộc Bài, các nhân viên không hề quan tâm khách mua bao nhiêu phiếu, phiếu đó có phải của họ không... Chị Vu lấy chai rượu Hennessy Vsop 70cl ra khỏi hộp, xếp vỏ hộp dẹp lại rồi bỏ tất cả vào túi xách tay. Khi qua cửa kiểm soát hải quan ngoài cổng siêu thị, chị Vu thản nhiên đi luôn không xuất trình hàng và hóa đơn. Ra khỏi cổng, chị lại lấy chai rượu bỏ vào hộp... Tôi thắc mắc: “Sao chị không đưa chai rượu và hóa đơn cho hải quan kiểm tra?”. Chị Vu thản nhiên: “Qua mặt hải quan được thứ gì cứ qua, để dành suất mang chuyến nữa”.

Dân mua hàng thuê đồ phụ tùng xe máy có cách giấu hàng rất đặc biệt: Họ mặc quần áo thùng thình, dùng dây thun bó các hộp hàng vào bắp chân, bắp tay, quanh người hoặc kẹp vào lưng quần.

Trên xe điện từ siêu thị ra cổng kiểm soát hải quan, tôi thấy hai người đàn ông khoảng 40 tuổi mở túi xách, lôi ra hơn 30 hộp xích xe gắn máy bó vào người. Tôi hỏi: “Làm vậy có khi nào bị phát hiện không?”. Một người bảo: “Có chứ, mới tuần trước tôi bị mấy ổng nắm, đóng phạt mất mấy chục ngàn đồng “tiền ngu” mới yên”.

Theo lời kể của hai người đàn ông này, tôi được biết trước kia dân “đánh” hàng phụ tùng xe máy thu gom cả xích, mâm, thắng, líp..., nhưng gần đây chỉ tập trung “đánh” xích xe, vì dễ đưa ra ngoài. “Mỗi ngày chúng tôi đi vài lượt, kiếm hơn 100.000 đồng” - một người đàn ông cho biết. Xe điện đến cổng kiểm soát hải quan, hai người đàn ông này lượn lờ qua lại rồi dễ dàng thoát ra ngoài.

Ở cổng kiểm soát có hai cán bộ hải quan soát hàng và một bảo vệ. Chỉ hai giờ quan sát, chúng tôi nhận thấy có rất nhiều người giấu hàng qua cổng và tất cả đều trót lọt.

Nhiều mặt hàng không giấu được trong người, như dầu ăn, sữa, bia..., người mua hàng cứ để nguyên thùng chuyển qua hàng rào cạnh cổng kiểm soát sát bên phòng bảo vệ. Số hàng chuyển ra ngoài bằng cách này rất lớn. Lâu lâu có một công an viên ra nhìn, tằng hắng một tiếng. Lúc này việc chuyển hàng qua hàng rào gián đoạn giây lát. Khi người công an này trở vào, mọi việc đâu lại vào đấy.

Tìm cách đưa hàng miễn thuế ra ngoài cổng kiểm tra hải quan

Các mặt hàng miễn thuế tuồn ra ngoài, nhiều nhất là bia, rượu ngoại, phụ tùng xe máy, dầu ăn, bột ngọt... được con buôn tập kết ngay trước cổng kiểm soát hải quan rồi được xe lôi, ba gác... chuyển đi.

Chúng tôi đứng bên công trường trung tâm thương mại đang xây dựng bên trái khu siêu thị miễn thuế Mộc Bài, quan sát một người đàn ông khoảng 35 tuổi vừa xếp các thùng hàng được chuyển qua từ hàng rào, vừa kiểm tra lại số hóa đơn và CMND trong túi. Nhìn thoáng qua, tôi ước tính có hơn 50 CMND.

Chứng kiến cảnh con buôn, đầu nậu tấp nập thu gom hàng miễn thuế tại khu siêu thị miễn thuế Mộc Bài, chúng tôi nhận ra rằng chính sự thiếu trách nhiệm, lơ là trong quản lý của các cơ quan chức năng tại đây đã làm thất thu không ít tiền thuế của Nhà nước.

Bài và ảnh: TOẠI NGUYỄN