Dậy trời tiếng khóc Chôm Lôm

Khúc sông tử thần

Chôm Lôm là một trong những bản làng nghèo nhất của Nghệ An. Con đường dẫn vào bản đã bị nước lũ cuốn mất từng khúc, còn đọng lại những vũng sình lầy lội. Bác Lộc Vĩnh Tưởng, trưởng bản, nói trong nghẹn ngào: “Từ 10 năm trở lại đây, đò đã lật không biết bao nhiêu lần. Năm 1996, đò lật, cướp đi tính mạng của 2 cháu. Rải rác các năm đều có cháu nhỏ chết. Đến nay nữa là 33 cháu. Biết là rất nguy hiểm nhưng không còn cách nào để qua sông. Cái nghèo mà, đành nhắm mắt nhờ vào sự may rủi!”.

Cảnh làng nhốn nháo như ong rừng vỡ tổ, bà con lo lắng tụ tập đến 19 gia đình có các cháu tử nạn động viên và để cầm chân, không cho thân nhân ra ngóng xác con kẻo sợ không đủ sức chịu đựng. Chị Lô Thị Xuân, mẹ của 2 cháu xấu số là Lương Thị Loan (lớp 6C) và Lương Thị Anh (lớp 7B), ngất lên ngất xuống, chị khóc không ra tiếng nữa. Chồng chị - anh Lương Văn Mại - đờ đẫn ngồi tựa góc nhà. Người cha ấy đã gào lên thảm thiết khi nghe bà con nhắc đến tên 2 cháu: “Cả 2 chị em nó chưa kịp ăn sáng. Đêm qua chơi Tết Trung thu về, ngủ dậy, con chị nấu cám cho heo, con em quét nhà. Tui còn nghe nó liếng thoắng chuyện trò với nhau rồi vội vàng xách cặp đến trường. Trời ơi là trời!”.

Cái bản làng nghèo khó nhưng hiếu học này có đến 74 cháu, hằng ngày dẫu mưa hay nắng vẫn đều đặn qua sông trên chuyến đò ngang đến trường.

Chị Kha Thị Luyến, mẹ của cháu Lương Mạnh Hùng, học sinh lớp 8A, nói trong tiếng nấc nghẹn: “Nhà chỉ có một mình nó. Suốt 7 năm, năm nào nó cũng có giấy khen. Nó bảo nhất định sau này nó theo nghề xây dựng để xây lại cho “mế” (mẹ) căn nhà và bắc cho bản chiếc cầu qua sông... Hôm qua mưa to quá, tui bảo nó đừng đi học. Nó bảo: Không đi sao theo kịp chương trình”...

Người dân bản Chôm Lôm thẫn thờ chơ mong các cháu trong nỗi tuyệt vọng

Bao giờ các em được an toàn đến trường?

Vẫn chưa hết vẻ hoảng loạn trên gương mặt gầy yếu, em Vi Văn Quý, học sinh lớp 8B, may mắn thoát chết trên chuyến đò oan nghiệt, kể: “Từ hôm qua đến giờ, trong đầu em lúc nào cũng văng vẳng tiếng la thất thanh của các bạn. Con sợ lắm cô à nhưng con muốn được tiếp tục đi học”.

Em Vi Văn Quý khi thoát được lên bờ, nhìn các bạn chới với, em đã cởi hết áo quần lao xuống sông không một chút chần chừ. Và sau một hồi vật lộn với sóng nước, Quý đã đưa được 2 em nhỏ lớp 6 vào bờ.

Theo bác Lô Văn Lai (56 tuổi), vị khách lớn tuổi duy nhất trên chuyến đò sáng hôm ấy, kể: “Do có việc phải qua bên xã sớm nên tui đi vào giờ học sinh đến trường. Lượng học sinh quá đông, phải gần 60 em, chen nhau lên cho kịp giờ, còn khoảng 6 em không biết nhét vào đâu nên phải ở lại trên bờ. Chở quá đông, đò nặng, mạn đò chỉ cách mép nước 2 cm. Qua hơn một nửa sông, nước xoáy quá mạnh, đò chúi thẳng mũi xuống rồi quay ngoặt trở lại và lật nhào”.

Giữa cơn nguy khốn, bác đã chống chọi đến kiệt sức để đẩy các em vào bờ. Và nghiệt ngã thay khi không còn đủ sức quay lại cứu các em, bác buông tay, bất lực nhìn dòng nước, ở đó có đứa cháu ngoại thân thương không bao giờ gặp lại nữa. Gặp chúng tôi trong căn nhà của con gái là chị Kha Thị Luyến, bác Lai không còn sức khóc than chỉ ngồi bất động như một cái xác không hồn.

Anh Lộc Văn Ngoạn (thả lưới ở cạnh bến đò) đã cứu sống gần chục em cho hay: “Tui đi thăm lưới và nhìn thấy đò lật nhưng quá đột ngột, tui chỉ kịp hô to một tiếng báo động cho người trong bản rồi lao ra cứu các em. Giờ đó, nhiều người đã lên rẫy nên không kịp trở tay, chủ yếu là các em học sinh cứu nhau”.

Trong số 19 em tử nạn, có đến 14 em là nữ, 3 trường hợp cả 2 chị em ruột đều không thoát khỏi bàn tay tử thần. Các em ra đi quá đột ngột, cuộc đời quá ngắn ngủi.

Ông Vi Đình Tuyển, Phó Bí thư Đảng ủy xã Lạng Khê, chỉ tay ra dòng sông đang cuồn cuộn nước, cho biết: “Đây là thượng nguồn sông Cả với độ sâu trên 20 m. Vào mùa lũ, nước cực kỳ hung bạo. Xã kế bên có chiếc cầu treo mới làm năm ngoái đã bị cuốn đứt luôn. Ngày thường, nước cũng chảy rất xiết, các em còn quá nhỏ, phương tiện lại thô sơ. Nhiều lần chính quyền cũng đã bàn đến vấn đề an toàn đi lại nhưng không tìm được hướng ra. Dân ở đây khiếp đến độ đặt tên đoạn sông ở bến đò này là “Chảo Lũm” (có nghĩa là hà bá há miệng chờ người)...

19 em, 19 hoàn cảnh nhưng cùng chung một cảnh nghèo và hiếu học - nghèo đến độ suốt tuổi thơ các em không được chụp lấy một tấm hình để khi chết, trên bàn thờ vẫn trống trải. Sau 2 ngày 1 đêm, chỉ mới tìm thấy xác 1 em. Giữa nghi ngút khói hương và tiếng khóc gọi hồn, tôi lặng người đi và tự hỏi: Biết bao giờ nơi này bắc được chiếc cầu qua sông để niềm vui đến trường của các em được trọn vẹn?