Ngày 29-7, Ban Pháp chế HĐND TP HCM đã làm việc với Cơ quan CSĐT Công an TP HCM về tình hình an ninh trật tự trên địa bàn TP. Một số vấn đề tồn đọng trong xử lý án ma túy cần được tháo gỡ đã làm “nóng” buổi làm việc.

Tội phạm ma túy tăng

Theo VKSND TP HCM, từ ngày 1-12-2015 đến 15-7-2016, nhóm tội phạm về ma túy khởi tố mới 912 vụ (1.206 bị can), tăng 57 vụ (77 bị can) so với cùng kỳ. Đáng chú ý, trong số này có nhiều vụ mua bán, vận chuyển và tàng trữ trái phép chất ma túy với số lượng lớn.

Ma túy được tuồn vào TP HCM từ nhiều ngả với số lượng ngày càng lớn
Ma túy được tuồn vào TP HCM từ nhiều ngả với số lượng ngày càng lớn

Theo Phòng CSĐT tội phạm về ma túy (PC47), hiện tội phạm về ma túy diễn biến rất phức tạp, xuất hiện nhiều loại ma túy mới; tình hình mua bán, vận chuyển và sử dụng các loại ma túy đá, các chất hướng thần gia tăng. Các đường dây mua bán, vận chuyển ma túy lớn khám phá chủ yếu xuyên quốc gia. Đáng nói, ngoài nguồn ma túy tuồn từ Campuchia về TP theo đường tiểu ngạch thì một lượng lớn ma túy từ Trung Quốc, Lào cũng “đổ bộ” vào Việt Nam qua biên giới các tỉnh phía Bắc rồi theo xe, tàu đưa vào TP HCM.

Tội phạm ma túy trang bị cả “hàng nóng” để đối phó với cơ quan công an
Tội phạm ma túy trang bị cả “hàng nóng” để đối phó với cơ quan công an

Phương thức thủ đoạn hoạt động của các đối tượng mua bán ma túy mang tính chuyên nghiệp, tổ chức thành đường dây khép kín, chặt chẽ, manh động và thường xuyên thay đổi đối tượng cũng như phương thức giao nhận. Đáng chú ý, các băng nhóm thường thuê chung cư cao tầng có bảo vệ giám sát, có thẻ từ thang máy để trú ẩn, giao dịch gây khó khăn cho hoạt động trinh sát, bắt giữ đối tượng.

Bên bắt, bên thả

Lý giải việc tội phạm ma túy gia tăng, trung tá Mai Văn Linh, Phó Phòng PC47 Công an TP HCM, trình bày: “Chưa bao giờ chúng tôi lại gặp khó khăn như hiện nay vì công tác điều tra, khám phá và xử lý đối tượng ma túy gặp rất nhiều bất cập. Hầu hết các vụ án phải điều tra bổ sung. Lý do lớn nhất là giám định hàm lượng theo văn bản dưới luật của TAND Tối cao”.

Theo trung tá Linh, việc khởi tố các đối tượng tàng trữ, mua bán ma túy, ngành công an căn cứ theo luật. Tuy nhiên, vừa qua, một số vụ án tương tự khi khởi tố, truy tố thì tòa tuyên trắng án do hàm lượng ma túy không đủ xử lý hình sự. “Cho nên, khi đấu tranh với tội phạm ma túy, chúng tôi rất dè dặt bởi vì quan điểm chỉ đạo ngành dọc khác nhau nên khó xử lý. Vì vậy, cần có một quan điểm chung để công tác xử lý tội phạm ma túy không chênh nhau” - trung tá Mai Văn Linh kiến nghị với Ban Pháp chế. Ông cho biết thêm: Thời gian qua, lực lượng PC47 thu giữ 85% vật chứng, tuy nhiên đường dây lớn chỉ từ 5%-6%, còn lại hơn 90% là quận - huyện xử lý với những vụ án nhỏ, lẻ. “Các đối tượng tàng trữ nhỏ lẻ là mầm móng gây hại tức thời. Nếu không xử lý sẽ gây bức xúc cho người dân và dẫn đến sự phối hợp không hiệu quả giữa người dân với cơ quan chức năng trong việc tố giác tội phạm về ma túy” - trung tá Mai Văn Linh nói.

Đề cập đến vấn đề này, Thiếu tướng Phan Anh Minh, Phó Giám đốc Công an TP HCM, trăn trở: Do nhận thức những quy định pháp luật không thống nhất giữa các cơ quan tiến hành tố tụng nên nguy cơ lọt tội phạm rất cao. Cơ quan tố tụng cấp quận - huyện chịu nhiều sức ép vì các ngành dọc đơn phương ban hành văn bản dưới luật nên mới xảy ra tình trạng tréo ngoe kể trên.

Ma túy tổng hợp có nguy cơ gây hại rất lớn so với heroin và thuốc phiện. Nhưng Luật Hình sự mới 2015 không áp dụng cộng với việc xác định tình trạng nghiện để đưa đi chữa bệnh nên việc xử lý tội phạm ma túy vô cùng nhiêu khê” - ông Minh cho biết.

Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động, ông Trương Lâm Danh, Trưởng Ban Pháp lý HĐND TP HCM, nói: Các vấn đề liên quan đến việc giám định hàm lượng ma túy dẫn đến người phạm tội bị tạm giam kéo dài, đó là sự trì trệ của các cơ quan tiến hành tố tụng. “Chúng tôi sẽ xem xét tất cả kiến nghị của công an, tòa án và VKS để tổng kết chuyển đến các đại biểu Quốc hội. Thực trạng đau lòng đó là do các ngành dọc ra văn bản dưới luật tưởng rất “êm” nhưng cấp dưới lại gặp nhiều khó khăn” - ông Danh khẳng định.

TP HCM có hơn 22.000 người nghiện

Theo Công an TP, hiện toàn TP có 22.342 người nghiện, trong đó 11.953 người có nơi ở ổn định. Công an TP đã chủ trì họp thẩm định phân loại phường, xã, thị trấn trọng điểm về ma túy theo Quyết định 3122 của bộ trưởng Bộ Công an gồm 8 địa bàn loại I, 32 địa bàn loại II, 144 địa bàn loại III, 133 địa bàn có ma túy, 5 địa bàn không có ma túy. Hiện Công an TP tiếp tục đấu tranh, chuyển hóa 6 địa bàn, 16 tụ điểm, 32 điểm phức tạp về ma túy trên toàn TP.

Bài và ảnh: PHẠM DŨNG