Đô thị châu thổ

Trên phố dưới thuyền

Trong lúc người Sài Gòn còn đang ủ ê vì cảnh thương hồ trên kênh Tàu Hũ - Bến Nghé mất dạng vì đại lộ Đông Tây đi ngang thì tin vui mới lại đến, cảnh trên bến dưới thuyền sẽ trở lại trong khu đô thị mới (KĐTM) Thủ Thiêm. Nó sẽ là niềm tự hào của KĐTM Thủ Thiêm. Nhưng có chút khác lạ là sẽ không có bến cảng thương hồ mà thay vào đó là những công viên, dãy nhà kiến trúc Á Đông nghiêng mình soi bóng, sóng đôi cùng thuyền bè. Công ty Sasaki Associates, đơn vị thực hiện quy hoạch chi tiết khu Thủ Thiêm, khẳng định: Phần lớn kênh rạch hiện hữu đều được giữ lại và tôn tạo. Một số rạch như Cá Trê, Ngọn Én, Cá Trê Lớn... sẽ được mở rộng ra từ 35 m đến 60 m.

Các kiến trúc sư của Công ty Sasaki Associates cho biết, họ đã cố tình đưa những bến du thuyền, xuất hiện trong khu đô thị mới như những điểm son. Thuyền bè cùng với dòng kênh sẽ giúp mọi người cảm nhận trực tiếp về hình ảnh đặc biệt của không gian mở Thủ Thiêm. Đó là một đô thị đặc thù sông nước. Không bằng lòng với hệ thống kênh rạch hiện hữu, đô thị Thủ Thiêm sẽ có bốn con kênh đào dẫn nước từ sông Sài Gòn vào một khu hồ trung tâm. Cả khu đô thị mới sẽ trở nên mát dịu hơn nhờ khu hồ trung tâm rộng 14 ha với công viên và thảm cây xanh xung quanh. Bốn con kênh đào tạo dòng chảy từ sông Sài Gòn vào khu hồ trung tâm sẽ là nơi biểu diễn những công trình nghệ thuật kiến trúc từ lối đi, công viên, nhà cửa để không gian ven kênh mang đặc thù của sông nước Nam Bộ.

Phối cảnh một góc KĐTM Thủ Thiêm trong tương lai

Một câu hỏi lớn được nhiều người quan tâm: Sông Sài Gòn sẽ đóng vai trò gì trong không gian mới Thủ Thiêm? Hãy nhìn lại khung cảnh hiện hữu, một vùng xanh mướt bóng dừa, bóng bần đang uốn lượn theo những đợt rẽ sóng của tàu bè. Hơi buồn, bởi sự tương phản của bờ Tây lấp lánh ánh đèn, rộn ràng nhạc vui khi đêm về. Bài toán đặt ra cũng khá hóc búa. Không thể để nguyên cảnh buồn bã như thế cho sông Sài Gòn nhưng cũng không được phép đánh mất dải lụa xanh tự nhiên là tiêu chí TP đặt ra với các nhà thiết kế.

Các chuyên gia của Sasaki Associates đã chọn giải pháp khiến những người yêu mến sông Sài Gòn thở phào. Không có chuyện phá đi mảng xanh dọc bờ sông. Ngược lại, có kiến trúc sư Mỹ sẽ sắp xếp khu vực ấy ngăn nắp hơn nhưng vẫn giữ được tính tự nhiên. Họ còn “đính” lên không gian ấy những công trình phù hợp như công viên, khu nghỉ dưỡng...

Rừng trong phố

Nhắc đến Thủ Thiêm, người dân nghĩ ngay đến một khu vực thiên nhiên còn hoang sơ. Quả thật, đi càng sâu vào trong bán đảo này, nhiều người càng bất ngờ vì cảnh đồng quê thơ mộng với không ít đầm lầy, mảng rừng còn sót lại như thuở xa xưa. Chim trời cá nước vẫn tụ hợp về đây góp phần làm cho khu vực trở nên trong lành. Chính vì thế, khu đô thị mới Thủ Thiêm phải có nhiệm vụ giữ lại những tài sản thiên nhiên quý giá này. Sẽ có 105,3 ha đất đầm lầy sinh thái được giữ lại, chiếm tỉ lệ cao nhất trong cơ cấu sử dụng đất (16,2%). Một con số tạm làm hài lòng những nhà nghiên cứu, bảo vệ môi trường. Theo giáo sư Nguyễn Sinh Huy, Chủ nhiệm nhóm nghiên cứu “Khảo sát thủy văn - thủy lực, diễn biến dòng chảy, giải pháp bảo vệ bờ và môi trường sinh thái của hệ thống sông, kênh rạch khu vực trung tâm đô thị mới Thủ Thiêm”, việc giữ lại các phần này không chỉ làm đẹp cảnh quan mà quan trọng nhất, nó sẽ giúp đô thị trẻ Thủ Thiêm thoát cảnh ngập úng. Các khu sinh thái Thủ Thiêm còn có khả năng điều tiết và giảm ngập cho khu đô thị cũ hiện nay.

Theo quy hoạch chi tiết khu trung tâm đô thị mới Thủ Thiêm, lâm viên này sẽ nằm giữa một khu sầm uất sôi động vào bậc nhất. Sự tương phản của hai bên bờ sông sẽ tạo nên một không gian hấp dẫn đặc biệt của TPHCM. Trong tương lai xa hơn, khu vực này được khai thác phục vụ nhu cầu du lịch, giải trí và bảo vệ môi trường. Ngoài ra, các công viên công cộng sẽ được bố trí dày đặc và xen lẫn với các khu dân cư. Hơn 86 ha đất được dành cho việc xây dựng công viên, quả là một con số vui cho những người yêu thiên nhiên.