Đổi đời nhờ cơ duyên

Ngày qua ngày, 10 thuyền viên trên tàu cùng thuyền trưởng Lê Đức Tuyến vẫn thay nhau vác ống nhòm ngóng ra biển. Tôi thì cứ việc đói ăn, khát uống, mệt mỏi lăn ra ngủ. Thêm 3 ngày nữa, đại dương vẫn mênh mông sóng nước. Nỗi háo hức trong tôi cũng cạn dần. Thấy vẻ mặt ỉu xìu của tôi, có lẽ Tuyến đoán biết nên anh tìm cách gợi chuyện: “Này, anh đã từng biết ai gặp được “cá cây” chưa?”.

“Lộc trời cho”

Tuyến kể, chỉ ở TP Tuy Hòa - Phú Yên thôi, anh đã biết gần 10 người gặp “cá cây” và các loại cá “mé nước” khác. Cuối năm 2007, anh Huỳnh Tấn Phát, 36 tuổi, chủ tàu săn “cá cây”, đi gần một tháng vẫn chưa tìm thấy gì, các thuyền viên ai cũng mệt mỏi, bàn chuyện quay về. Một bữa, khi trời hừng đông, trong lúc mọi thuyền viên trên tàu còn đang ngon giấc, Phát đi vệ sinh. Còn đang mắt nhắm mắt mở, bỗng một vật trăng trắng đập vào mắt anh. Dụi mắt cho tỉnh hẳn, nhìn kỹ lại, anh phát hiện một chiếc thùng bằng xốp cách tàu vài trăm mét. Lập tức, Phát vào thúc giục mọi người thức dậy bủa lưới. “Chuyến đó, anh ta khai thác được hơn 40 tấn cá ngừ sọc, kiếm được 300 triệu đồng ngon lành” - Tuyến nhớ lại.

Chuyện của chủ tàu Nguyễn Quốc Thắng, 31 tuổi, nghe thật khó tin. Hôm đó, trong chuyến săn “cá cây” mới đây, đang chạy nhanh với tốc độ 10 hải lý/giờ, bỗng nhiên tàu bị đứng khựng lại dù máy vẫn còn nổ. Thắng kinh hoàng, dù chưa biết chuyện gì xảy ra, nhưng kinh nghiệm dân đi biển cho anh biết, đó có thể do trục trặc động cơ, gãy láp (trục chuyền). Mất nửa giờ loay hoay tìm nguyên nhân, cuối cùng Thắng phát hiện chân vịt đã bị một sợi dây dài quấn chặt. Khi lặn xuống gỡ được sợi dây rắc rối này, càng bất ngờ hơn, Thắng phát hiện một đàn cá khổng lồ còn núp bóng sâu phía dưới. Thắng liền cho tàu bủa lưới, nhưng không cách nào đánh bắt xuể, đành phải gọi một tàu Bình Định đang đánh bắt gần đó đến giúp... Kể đến đây, anh Tuyến nói đầy vẻ chiêm nghiệm: “Nghề này là vậy. Nhiều khi “lộc trời cho” đưa đến rất bất ngờ, mình không thể nào biết trước”.

Theo Tuyến, anh còn biết một trường hợp gặp “cá cây” đúng nghĩa. Đó là tàu của anh Nguyễn Phi Thoàn (35 tuổi, ngụ Tuy Hòa- Phú Yên). Lênh đênh trên biển vài chục ngày, hết nhìn ngược nhìn xuôi cũng chẳng tìm ra “chiến lợi phẩm” nào, mọi người hết sức chán nản. Một tối nọ, các thuyền viên đang ngủ ngon lành, tàu đang chạy chầm chậm thì va vào một vật cứng đang trôi. Khi đó Thoàn đang mơ màng chưa ngủ hẳn. Giật mình tỉnh dậy, bằng kinh nghiệm nghề nghiệp anh nhận biết đó là khúc gỗ lâu năm và lập tức dừng tàu... “Chuyến lưới hôm đó, anh Thoàn đánh bắt được 30 tấn cá ngừ và hàng chục tấn cá các loại khác” - Tuyến kể.

Thông thường, mỗi lần tàu trúng “cá cây” là kiếm được từ vài trăm triệu đến vài tỉ đồng. Tuyến cho biết, giữa năm 2007, tàu anh cũng trúng “cá cây”- thật ra chỉ một nhánh cây nhỏ trôi dạt lâu ngày, nhưng cũng thu được hơn 30 tấn cá ngừ. Hay cuối năm 2007, tàu BĐ 8631TS của một người thân của anh, ông Trần Văn Cư (46 tuổi, ngụ Phù Mỹ - Bình Định), chỉ sau 10 ngày ra biển đã săn được “cá cây”, kiếm được hơn 800 triệu đồng.

Anh Huỳnh Tấn Phát bên thùng xốp giúp anh thu hoạch hơn 40 tấn cá

Chim trời, cá nước

Trở lại chuyến đi của chúng tôi. Trong lúc tôi đang mất dần hứng khởi thì trên bộ đàm, một tàu câu cá ngừ đại dương cách tàu chúng tôi hàng chục hải lý báo tin phát hiện “cá cây”. Thuyền trưởng Tuyến tất bật mở máy định vị bấm tọa độ, xác định địa điểm. Sau đó, anh nhanh chóng cho tàu quay mũi ngược về hướng sóng, mở hết tốc độ chạy về điểm tàu bạn báo tin. Tôi nhận thấy trên gương mặt của hàng chục thợ thuyền lập tức dãn ra sau một tuần lễ căng thẳng. Sau gần giờ chạy hết tốc độ, tàu chúng tôi cũng đến nơi cần đến. Từ xa, chúng tôi đã chứng kiến nhiều chiếc tàu cũng đang phun khói lao tới, chưa kể có gần chục tàu khác luẩn quẩn quanh khu vực tọa độ có “cá cây”. Đến gần hơn, chúng tôi mới biết một chiếc tàu đã “xí phần” khu vực “cá cây”, bằng cách cột cờ hiệu và bắt đầu bủa lưới. Tuyến vò đầu bứt tóc, tiếc nuối: “Chậm chân rồi! Chậm chân rồi”. Theo quy định bất thành văn, tàu nào đến trước “xí” được cây là có quyền bủa lưới, các tàu đến sau bất khả xâm phạm.

Tàu chúng tôi đành quay đi, tiếp tục hành trình tìm kiếm “cá cây”. Tôi thắc mắc: “Tàu câu cá ngừ đại dương kia báo tin cho tàu mình hay báo luôn cho nhiều tàu mà sao nhiều người biết vậy?”. Tuyến vẫn chưa hết buồn bã: “Dù tàu câu cá ngừ đại dương kia báo cho mình, nhưng có lẽ các tàu khác dùng thiết bị nghe lén được nên đến trước phỗng tay trên”. Rồi anh nhìn ra xa xa, thở dài: “Chim trời, cá nước mà”...

Một tuần làm ngư phủ bất đắc dĩ, tôi thấy cũng đã đủ, vì chẳng biết lênh đênh đến khi nào mới có cơ duyên gặp được “cá cây”. Nghe tôi thổ lộ, Tuyến cười: “Có lẽ anh không có duyên, còn chúng tôi chưa biết chuyến này sao đây”. Anh bèn gởi tôi sang một tàu cá khác đang trên đường quay vào bờ. Phía sau, Tuyến và 10 thuyền viên vẫn tiếp tục cuộc săn tìm đàn “cá cây” bí ẩn.