Hãy tiếp sức cho người “giữ và truyền lửa”

Diễn đàn “Dân ta phải biết sử ta” của Báo Người Lao Động hơn một tháng nay đã có nhiều bài viết với các góc độ khác nhau. Từ chương trình, sách giáo khoa, phương pháp dạy-học, thi cử đến vai trò của các nhà bảo tàng, khu di tích lịch sử. Tất cả đều trăn trở đi tìm lời giải, làm thế nào để lớp trẻ sống xứng đáng với cha ông, biết bảo vệ và phát huy giá trị văn hóa tinh thần của dân tộc trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Theo tôi, một vấn đề không kém phần quan trọng là chuyện đồng lương, thu nhập của những người dạy sử cũng cần được trao đổi một cách thỏa đáng. Hãy giả sử, chúng ta có một chương trình và bộ sách giáo khoa lịch sử hoàn thiện, nhưng đồng lương như hiện nay và vị thế môn học vẫn chưa được nhìn nhận đúng thì liệu chất lượng dạy-học sử trong nhà trường có được cải thiện?

Ngoài những người thầy trực tiếp giảng dạy, còn phải kể đến những người làm việc trong các bảo tàng, di tích lịch sử. Tất cả đều đang lặng lẽ, âm thầm làm cái công việc “giữ và truyền lửa”. Đến cả đội ngũ giảng viên ở các trường đại học, cao đẳng dạy môn học này cũng không khá hơn là bao. Chỉ có một bộ phận nhỏ chuyên gia hàng đầu có mức thu nhập tương đối từ việc viết sách, làm dự án, công trình khoa học hoặc nghiên cứu viết sử địa phương. Đại bộ phận còn lại chỉ sống bằng mức lương khiêm tốn.

Với những người làm công tác bảo tàng, di tích lịch sử thì sao? Ba năm trước đây, nhân chuyến du lịch miền Tây, chúng tôi vào thăm đền thờ cụ Nguyễn Trung Trực, người anh hùng đã chỉ huy nghĩa quân đốt cháy tàu chiến của Pháp trên sông Nhật Tảo. Thú thực, tôi vừa ngạc nhiên vừa buồn khi nhìn thấy người hướng dẫn viên trong ngôi đền này là một ông già khoảng 60 tuổi, mặc bộ quần áo sờn cũ, say sưa nói về chiến tích đánh tàu địch của tiền nhân. Chuyện cái áo, cái quần với cụ có thể không quan trọng, nhưng chẳng lẽ vì thế mà chúng ta bỏ qua? Rồi tôi tự hỏi, có bao nhiêu phần trăm số người làm việc trong các nhà bảo tàng, các khu di tích lịch sử, văn hóa được hưởng mức lương xứng đáng?

Sẽ là lãng mạn nếu diễn đàn chỉ xoay quanh việc làm sao có được một chương trình và bộ sách giáo khoa lịch sử hoàn thiện, phương pháp dạy-học tiên tiến... mà quên đi việc quan tâm đến đời sống của chính những người đang “giữ và truyền lửa”. Chừng nào mà môn sử còn chưa được đặt đúng vị thế của nó trong nhà trường phổ thông, chừng nào mà đồng lương của người thầy chưa được cải thiện đáng kể thì chừng đó chưa thể hy vọng vào sự chuyển biến tích cực của chất lượng dạy-học môn sử. Và vì vậy, qua diễn đàn này, tôi muốn gửi những tâm tư đó của hàng ngàn người đang âm thầm lặng lẽ làm cái thiên chức “giữ và truyền lửa” đến những cá nhân, tập thể có trách nhiệm, hãy cùng quan tâm hơn đến đời sống vật chất của họ.