Sáng 19-12, nước từ đoạn mương thoát lũ Tây Đường Đệ (phường Vĩnh Hòa, TP Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa) bể vẫn ào ạt như thác.

Tưởng khó thoát chết!

Đoạn mương bể dài khoảng 40 m, thòi những thanh thép nhỏ chưa bằng ngón tay út. Mương nằm phía trên khu dân cư, cao tương đương tầng 3 của nhiều nhà dân.

Bà Phan Thị Hạnh - Phó Bí thư Chi bộ kiêm Tổ trưởng Tổ dân phố 13, khu dân cư Đường Đệ - cho biết khi xây dựng khu tái định cư Hòn Xện, người dân không ai chịu lấy những lô đất nằm ở đây vì lo ngại sự an toàn. Năm 2007, khu vực mương này từng bể, đá núi xổ xuống lăn xa hàng trăm mét.

“Khi đó, người dân đã rất bức xúc vì bê tông chỉ lèo tèo vài cọng sắt to bằng que đũa. Đáy đập thì láng sơ xi măng, cỏ mọc um tùm. Tôi đã đăng ký gặp bí thư tỉnh ủy để phản ánh ý kiến của dân. Sau đó, mương này được sửa chữa nhưng vẫn rò rỉ nước” - bà Hạnh kể.

Đất, đá bị nước từ mương thoát lũ Đường Đệ đẩy vào nhà dân
Đất, đá bị nước từ mương thoát lũ Đường Đệ đẩy vào nhà dân

Rạng sáng 13-12, mương bể, nước như trận lũ quét kinh hoàng đổ xuống làm ít nhất 4 căn nhà của dân và kho vật tư của Công ty CP Điện lực Khánh Hòa hư hỏng nặng, hàng chục căn nhà khác bị ảnh hưởng.

Căn nhà mới xây của anh Nguyễn Quang Hưng chen kín đá tảng. Rơm rớm nước mắt, anh Hưng kể: “Nước chảy xiết dâng cao đến tầng 2, đá lăn xuống làm rung chuyển căn nhà, thúc bể bờ tường, tống thẳng vào nhà. Vợ chồng và 2 đứa con chỉ biết ôm nhau, tưởng khó thoát chết”.

Chị Trần Thị Bé Thảo, hàng xóm anh Hưng, vẫn chưa hết bàng hoàng khi cho biết nước và đất đá đẩy bung cửa sau, chảy cuộn như thác. Cháu Văn Ngọc Vương (8 tuổi, con chị Thảo) bị cuốn trôi. Chị Thảo phải đặt 2 đứa con còn lại lên kệ tivi và lao theo cứu Vương. Nước cuốn phăng cả mẹ lẫn con, may được những người ở gần đó phát hiện, kịp kéo vào nơi an toàn. Hai đứa con còn lại mắc kẹt trong nhà, la hét kêu cứu. Chị Thảo lại lao vào, cứu được cháu lớn 10 tuổi và một người khác cứu được cháu nhỏ 9 tháng tuổi.

Bà Hạnh bức xúc: “Từ năm 1989, tôi đã sống ở đây nên biết lâu nay mưa to đến mấy cũng không thiệt hại như vậy. Không hiểu người ta thiết kế, xây mương kiểu gì mà nước cứ luồn dưới nền đường mà chảy. Nếu không bể chỗ này thì cũng bể chỗ khác vì toàn bộ hệ thống mương chạy dọc đường Ngô Văn Sở đều sụt lún, xuống cấp”.

Trong căn nhà ngổn ngang những tảng đá to bằng cái bàn, bà Phạm Thị Út Hạnh (ngụ đường Ngô Văn Sở, tổ dân phố 13, phường Vĩnh Hòa) cho biết mấy ngày nay phải bỏ việc để lo cho gia đình, cuộc sống tạm bợ rất khổ.

“Chính quyền chưa thấy quan tâm, hỗ trợ gì. Chúng tôi phải thuê nhà ở tạm. Đề nghị chính quyền phải lập biên bản, thống kê tài sản của dân bị hư hại, mất mát, đồng thời kiểm tra chất lượng công trình mương thoát lũ nếu có sai phạm thì phải xử lý, đền bù thiệt hại cho dân. Đặc biệt, phải có phương án thế nào để người dân ổn định cuộc sống, nếu không thì phải cấp lại đất đền bù nhà cửa để dân đi nơi khác” - bà Hạnh bức xúc.

Chưa biết xử lý ra sao?

Theo ông Nguyễn Văn Danh, Chủ tịch UBND TP Nha Trang, TP đã đồng ý hỗ trợ tiền thuê nhà cho các hộ dân bị thiệt hại nặng, đồng thời kiến nghị UBND tỉnh Khánh Hòa xem xét nguyện vọng của người dân di dời đến vị trí khác và chỉ đạo Trung tâm Phát triển quỹ đất Khánh Hòa (chủ đầu tư xây dựng công trình mương thoát lũ Đường Đệ) sớm khắc phục, gia cố mương thoát lũ nhằm bảo đảm an toàn cho dân.

“Nếu bàn giao công trình này cho TP Nha Trang quản lý thì phải bảo đảm đầy đủ các điều kiện an toàn thì TP mới dám nhận. Trước tình hình này, nói thật TP cũng không dám nhận. Nhận về mà không bảo đảm an toàn thì ai chịu trách nhiệm” - ông Danh nói.

Ông Nguyễn Tiến Lưu, Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất Khánh Hòa, cho rằng trước mắt phải hỗ trợ, tạo mọi điều kiện để bảo đảm an toàn tính mạng cho dân. Trung tâm đã chuyển tiền hỗ trợ thuê nhà về UBND phường Vĩnh Hòa để trả cho người dân và đề xuất thành lập đoàn công tác nhằm đánh giá nguyên nhân bể mương và thống kê mức độ thiệt hại. Việc xây dựng lại mương nếu đúng trình tự sẽ rất mất thời gian. Do đó, trung tâm đề xuất có cơ chế rút ngắn thủ tục.

“Mình cũng chạy đi chạy lại ngoài đó nhưng chưa biết xử lý ra sao. Trước mắt, phải lo cho người dân, còn làm lại thì bắt buộc phải làm rồi nhưng làm như thế nào, làm ra sao thì phải chờ ý kiến của cơ quan chức năng. Lý do thì chưa thể kết luận nhưng đúng là năm nay, mưa to quá” - ông Lưu nói.

Khắc phục việc rò rỉ với 1 tỉ đồng

Hệ thống thoát lũ khu dân cư Đường Đệ được UBND tỉnh Khánh Hòa phê duyệt năm 2004, giao Trung tâm Phát triển quỹ đất Khánh Hòa làm chủ đầu tư với số vốn hơn 20 tỉ đồng. Trước phản ánh của người dân, UBND tỉnh Khánh Hòa đã chỉ đạo Trung tâm Phát triển quỹ đất Khánh Hòa lập dự án xử lý nước thấm qua đáy kênh thoát lũ phía Tây với chiều dài khoảng 200 m. Đơn vị tư vấn đề xuất đầu tư kinh phí 23,3 tỉ đồng nhưng không được đồng ý. Giữa năm 2015, Trung tâm Phát triển quỹ đất Khánh Hòa thống nhất khắc phục sự cố rò rỉ với kinh phí 1 tỉ đồng.

Bài và ảnh: KỲ NAM