Làm gì để rút ngắn khoảng cách giàu nghèo ?

. Phóng viên: Thưa ông, trước khi nghỉ hưu, ông có băn khoăn gì khi người lao động đang phải đối mặt với một cái Tết với giá cả leo thang?

- Ông Phạm Thế Duyệt: Phải nói năm nay, người nghèo gặp nhiều khó khăn hơn bởi bão lũ, thiên tai diễn ra liên tiếp. Các hộ nghèo ở vùng sâu, vùng xa Tây Bắc, miền núi của miền Trung, các hộ nghèo của Tây Nam Bộ và Tây Nguyên cần phải được quan tâm đầy đủ. Những gia đình đó đáng thương lắm, đói không hẳn là đói nhưng rất nghèo. Đời sống vật chất, tinh thần vô cùng hạn chế. Tình trạng giá cả leo thang chóng mặt làm cho người nghèo lại nghèo thêm.

Chỉ còn khoảng 1 tháng nữa là Tết, nếu làm chậm thì nhiều người nghèo sẽ không có Tết.

. Ở các TP hiện giờ cũng có rất nhiều người nghèo. Trong thực tế, khoảng cách giàu nghèo cũng ngày một tăng. Ông nghĩ gì về điều này?

- Xét về khía cạnh tâm lý, tôi cho rằng việc này chắc chắn sẽ gây ra nhiều suy nghĩ cho cả người nghèo lẫn người giàu. Nhưng tôi nghĩ dân mình rất tốt, nhiều người rất giàu mà không hề có thành kiến gì với người nghèo. Trong những đợt kêu gọi của MTTQ, người ta ủng hộ cả chục tỉ đồng. Những trường hợp như vậy rất đáng quý.

. Một trong những nguyên nhân tạo ra khoảng cách giàu nghèo đó là sự bất công xã hội…?

- Trong cơ chế thị trường, dân mình cũng phải học cách chấp nhận sự chênh lệch giàu nghèo. Nhưng trên phương diện quản lý, Nhà nước phải có chính sách, phương pháp điều tiết hợp lý để người giàu có thể giúp đỡ cho người nghèo; dành ngân sách Nhà nước tạo vốn cho người nghèo làm ăn; đào tạo, chăm lo cho người nghèo có nghề nghiệp; giúp người nghèo khám chữa bệnh; chăm lo đời sống tinh thần, nâng cao trình độ cho người nghèo... Chỉ có như thế mới có thể rút ngắn khoảng cách chênh lệch.

Tôi cho rằng rút ngắn khoảng cách không có nghĩa là bắt người giàu phải đi chậm lại để “đợi” người nghèo mà phải có chính sách để đưa người nghèo nhanh chóng thoát nghèo. Đó là bản chất của Nhà nước XHCN.

. Có thể dẫn ra chuyện thưởng Tết, có công ty dành tiền thưởng cho nhân viên tới 200 tỉ đồng, có nơi công nhân lại không có tiền ăn Tết. Ông nghĩ sao về sự khác biệt này?

- Theo tôi, đứng về phương diện quản lý, Nhà nước phải hết sức chú ý đến điều này để không làm ảnh hưởng tâm lý người dân cũng như sự ổn định xã hội. Cần có cơ chế giám sát xã hội tốt hơn để qua đó phản biện lại các chính sách của Nhà nước, tìm được đường lối đúng đắn nhất, bảo đảm quyền lợi và công bằng xã hội cho nhân dân. Trước mắt, nên căn cứ vào các trường hợp cụ thể để có phương pháp điều tiết sao cho hợp lý nhất.

. Thưa ông, lo Tết cho người nghèo là rất tốt. Nhưng vấn đề là làm sao giúp họ thoát nghèo?

- Lo Tết cho người nghèo rất quan trọng, nhưng quan trọng hơn là lo cho họ sau Tết. Đó mới là cái lâu dài cần theo đuổi. Tôi cho rằng không có ai lo cho người nghèo bằng dân lo cho dân. Nhà nước phải có chính sách trợ cấp, hỗ trợ đúng đắn, kịp thời. MTTQ luôn kêu gọi tất cả những nơi có thể quyên góp cho Quỹ Vì người nghèo, thường xuyên đóng góp để chăm lo cho bà con nghèo khó.

Muốn tránh tình trạng kêu gọi chung chung, đi vào thực chất, cái khó vẫn là đánh giá đúng, đủ và có chủ trương sao cho sát với từng địa phương, bởi người nghèo không nơi nào giống nơi nào.