Lần theo hành trình huyền thoại

Những thủy thủ can trường

Những chuyến tàu không số kiêu hùng với những chiến sĩ gan dạ, cùng máu và nước mắt của họ đã làm nên con đường huyền thoại trên biển

Cho đến tận bây giờ, những giây phút cập bến vỡ òa niềm vui cùng quân dân địa phương vẫn là kỷ niệm khó quên đối với nhiều thủy thủ trên các con tàu không số. Với những cựu binh mà chúng tôi tìm gặp, họ đều có điểm chung: Luôn tự hào vì được đảm nhận nhiệm vụ khó khăn mà cao cả, tham gia đoàn tàu không số vượt biển vào Nam.

Chuyến đầu tiên khó quên

Nhà của máy trưởng Nguyễn Xuân Đích (SN 1937) nằm trên một con hẻm nhỏ ở đường Trần Cao Vân - TP Đà Nẵng. Tiếp chúng tôi, ông hào hứng kể lại những câu chuyện trên hành trình huyền thoại năm xưa.

“Con tàu này có trọng lượng 100 tấn nhưng để bảo đảm an toàn, nó chỉ chở 69 tấn vũ khí các loại. Tàu được ngụy trang thành tàu đánh cá, tất cả vũ khí được cất giấu trong thùng và dưới ngư cụ. Lợi dụng thời tiết xấu, chúng tôi bắt đầu rẽ sóng vượt biển”- ông Đích nhớ lại. Do đã có kinh nghiệm lái tàu nên máy trưởng Đích vững vàng điều khiển con tàu vượt biển với sự tin cậy của đồng đội. Trưa 23-3, tàu đến vùng biển Bến Tre nhưng do sóng lớn, sương mù làm chệch hướng. “Tôi quyết định cho tàu ra hải phận quốc tế rồi vòng lại Trường Sa. Lúc đó, tôi nhận được lệnh cập thuyền vào Trà Vinh do Bến Tre đang bị địch càn quét mạnh”- ông Đích cho biết.

Trưa 24-3, ông Đích cho tàu chạy đến đảo Cù lao Minh (sát địa phận Trà Vinh, giáp giới Bến Tre) thì tàu bỗng dưng chết máy. “Tôi lập tức cho thả neo và tiến hành sửa máy. Khi máy bắt đầu nổ thì tàu lại gặp trục trặc không thể nhổ neo. Không còn cách nào khác, tôi lệnh cho anh em cưa dây neo để cho tàu chạy” - ông hồi tưởng.

Khi cách Trà Vinh khoảng 200 m, tàu lại bị mắc cạn. Phát hiện tàu địch tuần tra qua lại, ông Đích tìm cách ngụy trang lại tàu. Sau vài giờ căng thẳng, con tàu cập bến an toàn. “Hơn 100 quân dân Trà Vinh mừng vui khôn xiết khi nhận được chi viện. Họ ôm hôn chúng tôi, cười nói trong nước mắt và cùng nhau vận chuyển 69 tấn vũ khí vào bờ”- ông Đích hào hứng.

Trong khi chờ vận chuyển vũ khí, máy trưởng Đích nhận nhiệm vụ quan trọng: Ngồi trên nóc cabin quan sát tàu và máy bay của địch. “Tôi mang trong người 2 kíp nổ, một kíp nổ nhanh để phá hủy tàu lẫn người tại chỗ nếu bị địch bất ngờ phát hiện, kíp còn lại nổ sau khi điểm hỏa 15 phút. Lúc đó, tôi chỉ tâm niệm nếu bị địch phát hiện là cho nổ ngay, thà mình hy sinh nhưng giữ gìn được bí mật về con đường trên biển” - ông Đích xúc động.

Sau chuyến tàu đầu tiên đáng nhớ ấy, ông Đích còn nhận nhiệm vụ máy trưởng thêm 3 lần vượt biển mang hàng tiếp viện miền Nam thành công.

Chín lần vượt biển

Đầu năm 1963, ông Vũ Tấn Ích được giao nhiệm vụ chỉ huy con tàu sắt không số thứ hai vận chuyển vũ khí vào Nam. Câu chuyện về chuyến tàu này cùng 8 chuyến khác trên biển của vị trung tá nay bước qua tuổi 81 đã đưa chúng tôi lần theo một hành trình huyền thoại.

Đêm 12-4-1964, con tàu do thuyền trưởng Vũ Tấn Ích nhận lệnh rời vịnh Bãi Cháy – Quảng Ninh, chở gần 60 tấn vũ khí vào Bến Tre. Sau 10 ngày lênh đênh trên biển với biết bao khó khăn chiếc tàu vào Bến Tre đúng theo kế hoạch.

Thế nhưng, tàu lại không thể bắt liên lạc với người ở bến trong suốt 2 đêm liền. Đã vậy, tàu địch còn liên tục vờn qua lại nên ông cho thuyền quay đầu ra hải phận quốc tế. Chỉ khi đêm xuống, ông mới cho tàu xuôi về phía Nam, cố gắng bắt liên lạc với bến. May mắn thay, tàu gặp được thuyền đánh cá của ngư dân và thuyền trưởng Ích xác định chắc chắn tàu mình đã đi vào vùng có quân giải phóng nên tiếp tục thẳng hướng vào bờ.

Thuyền trưởng Vũ Tấn Ích nhớ lại: “Tôi lội bộ vào bờ và gặp ngay anh Bông Văn Dĩa phụ trách bến, lúc đó mới biết tàu đã vào Bạc Liêu. Quá vui mừng, chúng tôi ôm nhau khóc”. Sau khi giao hàng, ông Ích lại cho tàu trở ra miền Bắc. Sau chuyến đi ấy, ông Ích và tập thể tàu được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng hai.

Trong chuyến tàu định mệnh ngày 6-7-1967, sau hơn 10 ngày trên biển, con tàu không số do ông Ích làm thuyền trưởng gặp máy bay và tàu chiến địch bao vây. Ông và đồng đội đã đánh trả quyết liệt và cho tàu vào bến Ba Làng An - Quảng Ngãi. “Lúc đó, tàu ta yếu thế vì địch quá đông nên tôi đành đưa ra phương án cuối cùng là giao cho hai thuyền phó Huỳnh Ngọc Trạch, Phạm Chuyên Nghiệp ở lại hủy tàu; tôi và số thủy thủ còn lại thoát lên bờ. Thế nhưng, do bộc phá không nổ, 2 thuyền phó đã chiến đấu và anh dũng hy sinh, còn con tàu bị rơi vào tay địch”- ông Đích đau đớn kể.

Kỳ tới: Thà chết để bảo mật