Lòng tham

Nâng giá sữa quá cao là đánh vào nhóm người dễ bị tổn thương này nên bị xã hội lên án mạnh mẽ về mặt đạo đức. Việc Thanh tra Bộ Tài chính công bố cơ cấu giá sữa của 3 công ty được dư luận hoan nghênh, đồng thời mong đợi tiếp tục thanh tra và công bố cơ cấu giá của các loại sữa ngoại nhập khác như Dumex, Abbott...

Tiếp theo việc công khai thông tin, Hội Bảo vệ người tiêu dùng cũng phải lên tiếng bảo vệ lợi ích cho người tiêu dùng, yêu cầu các công ty này phải giảm giá sữa, duy trì tỉ lệ chi phí quảng cáo, tiền lương hợp lý...

Lý thuyết kinh tế giả định rằng trong điều kiện cạnh tranh hoàn hảo, giá hàng hóa và dịch vụ trong cơ chế thị trường được hình thành thông qua cạnh tranh, phản ánh cung - cầu trên thị trường và là tín hiệu để doanh nghiệp tính toán việc đầu tư, sản xuất, điều chỉnh mặt hàng... nhằm cạnh tranh với các đối thủ trên thị trường.
 
Rõ ràng, trong điều kiện VN, việc một số công ty có thể tùy tiện nâng phí quảng cáo, tiền lương, nâng giá bán mà vẫn tiêu thụ được sản phẩm cho thấy trong thực tế, chưa có cạnh tranh hoàn hảo. Có thể có hiện tượng phân khúc thị trường về các loại sữa phục vụ cho nhiều đối tượng khác nhau nên mức độ cạnh tranh bị hạn chế và người mua phải chấp nhận giá bán áp đặt phi lý.

Đây là một lĩnh vực mà Cục Quản lý cạnh tranh cần vào cuộc để làm rõ căn nguyên kinh tế của việc nâng giá sữa, kiến nghị để thực hiện cạnh tranh bình đẳng hơn, chẳng hạn như cho phép nhiều nhà cung cấp sữa cùng cạnh tranh trên một phân khúc thị trường để tránh tình trạng áp đặt giá quá cao như đã diễn ra trong thời gian qua.

Song thực tế cho thấy cạnh tranh trên thị trường không ngăn cản được lòng tham của người kinh doanh. Nếu họ phát hiện bất kỳ kẽ hở nào, họ sẽ tiếp tục lợi dụng để nâng giá. Vì vậy, Nhà nước cần yêu cầu công khai, minh bạch thông tin, thực hiện giám sát nhưng không triệt tiêu, thu hẹp cạnh tranh và áp đặt giá một cách hành chính.

Thanh tra Bộ Tài chính cần yêu cầu chế độ thông tin công khai về giá, thực hiện thanh tra thường xuyên hơn cho đến khi hình thành một mặt bằng giá sữa hợp lý hơn đối với người tiêu dùng. Kinh nghiệm nhiều năm đổi mới cho thấy việc áp đặt hành chính về giá, thoát ly cung - cầu thị trường khó có thể duy trì được trong thực tế.