Mũ bảo hiểm: Cần? Không cần?

 Từ những góp ý trên, Ban An toàn Giao thông TP sẽ trình UBND TP về các giải pháp tăng cường khi triển khai thực hiện đội MBH trên những tuyến đường bắt buộc.

Cách đây không lâu, tôi suýt mất một người bạn thân. Trên đường công tác, đoạn từ tỉnh xuống huyện, anh ấy có đội mũ bảo hiểm (MBH). Nhưng đến khi xuống xã, anh ấy lại không đội MBH, bị tai nạn giao thông (TNGT) gây chấn thương sọ não, đến giờ vẫn còn nằm viện. Tôi kể chuyện này với quý vị chỉ để lưu ý một điều: TNGT luôn chực chờ xảy ra, nhiều khi chỉ do lỗi chủ quan của người điều khiển phương tiện”. Câu chuyện của ông Trần Trọng Tuấn, Phó Bí thư Thành đoàn TPHCM, đã khiến cho những đại biểu như nghẹn lại.

Thà lùi “người hành tinh” còn hơn làm“người thiên cổ”

Bà Đỗ Tú Anh, Giám đốc Điều hành Công ty Protec, kể trường hợp thoát chết trong gang tấc của một phóng viên nữ và người yêu của cô này như một minh chứng của việc cần thiết phải đội MBH. Cuối tháng 4-2004, nữ phóng viên trên và người yêu đi xe gắn máy từ Hà Nội về Hà Nam thăm họ hàng. Trên Quốc lộ 1 đi từ Pháp Vân về Cầu Giẽ, do tránh một chiếc xe khác, người bạn trai của nữ phóng viên này đã mất tay lái, đâm vào dải phân cách trên đường. Cả hai văng khỏi xe và ngã đập đầu xuống đường. Tai nạn quá bất ngờ, song do cả hai đều đội MBH nên không bị chấn thương ở đầu, chỉ bị gãy taỵ.

Bà Anh cũng đưa ra kết quả nghiên cứu của một nhóm bác sĩ tại Bệnh viện Việt Đức (từ tháng 7-2001 đến tháng 6-2002): Trong tổng số 20.232 ca nhập viện, số tử vong hoặc bị thương nặng xin về (để chết ở nhà) do TNGT là 575 ca. Chấn thương sọ não chiếm 76% nguyên nhân tử vong; tử vong do tai nạn xe máy gây ra chiếm 80%.

Bác sĩ Hoàng Văn Hải, Trưởng Phòng Nghiên cứu Khoa học Bệnh viện Chợ Rẫy, đã dẫn chứng kết quả khảo sát tại Mỹ vào năm 1995: Người không đội MBH khi bị tai nạn có chi phí y tế cao hơn 25% so với người có đội MBH. Tại bang California, sau khi áp dụng luật bắt buộc đội MBH năm 1992, khảo sát cho thấy chi phí tai nạn do xe gắn máy giảm 32% so với thời gian trước khi có luật. Tổng chi phí do tai nạn xe gắn máy từ 9,8 triệu USD năm 1991 giảm xuống còn 5,5 triệu USD năm 1992 và 5,4 triệu USD năm 1993. Nói về tính khoa học của MBH, bác sĩ Hải nói ví von: Thà làm “người hành tinh” còn hơn làm “người thiên cổ”.

Biện pháp lâu dài: Tạo ý thức cho người dân

Hội thảo nhận định: Việc Chính phủ chỉ đạo thực hiện bắt buộc đội MBH trên các tuyến đường quốc lộ là chủ trương đúng đắn. Nhưng làm cách nào để chủ trương này tạo được sự đồng thuận trong xã hội còn phải tiến hành nhiều biện pháp nữa. Ông Ngô Thúc Tĩnh, điều phối viên Tổ chức phi chính phủ Handicap International -Vương quốc Bỉ, nói: Thời gian “chuẩn bị tâm lý” và nhận thức cho người dân đội MBH quá ngắn. Đặc biệt, nếu người dân đổ xô đi mua MBH thì liệu TP có đáp ứng nổi nhu cầu? Khi nếp văn hóa về an toàn giao thông chưa hình thành nơi quần chúng thì trong giai đoạn đầu thực hiện quy định bắt buộc, chắc chắn tạo áp lực vô hình cho lực lượng CSGT, vì việc xử phạt càng nhiều thì càng tạo tâm lý “đối phó” trong dân khi lưu thông trên những tuyến đường bắt buộc. Ông Tĩnh kiến nghị: Trong giai đoạn đầu, không nhất thiết quy định tiêu chuẩn MBH. Ở Pháp, giai đoạn đầu không phạt tiền mà bắt người vi phạm thay vì đi đóng phạt phải tới xem những hình ảnh tai nạn nghiêm trọng hay những tờ bướm. Ở các “điểm đen” về TNGT, TP nên lập các điểm sơ cấp cứu để hỗ trợ người bị tai nạn.

Gửi MBH ở đâu?

Bà Dương Thị Kim Loan, chuyên viên Ban Thi đua - Chính sách LĐLĐ TPHCM, nói: “TNGT tăng gấp 18 lần so với TNLĐ. Do vậy việc bắt buộc đội MBH là cần thiết, tổ chức Công đoàn TP hoàn toàn ủng hộ và vận động CNVC-LĐ hưởng ứng”. Nhưng bà Loan cũng rất bức xúc khi TP chưa có giải pháp đồng bộ cho việc triển khai đội MBH như phạt quay đầu xe, giá MBH quá cao... Bà đề xuất: TP nên có chính sách trợ giá cho người dân, đặc biệt là người dân ở ngoại thành, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho họ chấp hành pháp luật; tăng cường kiểm tra để loại trừ MBH kém chất lượng trên thị trường. Bức xúc khác theo các đại biểu là chất lượng MBH, rõ ràng một bộ phận lớn người dân còn “mù” về chất lượng các loại MBH bày bán trên thị trường, các ngành chức năng nên có hướng dẫn cụ thể. Một thực tế khác là quy định chỗ giữ MBH ở các bãi giữ xe chưa được đề cập, gây khó khăn cho người dân. Ở những nơi buộc quay đầu xe, nhiều ý kiến đề xuất nên tổ chức bán MBH tại chỗ để tạo điều kiện cho người dân tiếp tục lưu thông.

----------------------------------------

Một số dấu hiệu nhận biết MBH có chất lượng tốt

. Mũ không thay đổi đáng kể do ảnh hưởng của thời tiết, nhiệt độ, mưa bụi, mồ hôi...

. Khối lượng mũ kể cả các bộ phận kèm theo không lớn hơn 1,5 kg đối với mũ che cả hàm, không lớn hơn 1 kg đối với mũ che cả đầu, tai và mũ chỉ che nửa đầu.

. Bề mặt phía ngoài của vỏ cứng và các bộ phận kèm theo của mũ phải nhẵn, không có vết nứt hoặc gờ cạnh sắc.

. Đầu đinh tán không được cao hơn bề mặt phía ngoài của vỏ cứng 2 mm, phải tròn nhẵn và không có gờ cạnh sắc, không có đầu nhọn. Không sử dụng các bu lông, ốc vít bằng kim loại.

. MBH sản xuất trong nước phải được một cơ sở hay đơn vị công bố phù hợp Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) 5756-2001 (thường có tem dán của các đơn vị sản xuất).

. MBH nhập khẩu ngoài việc phù hợp với TCVN, được dán tem hoặc in logo của tổ chức chứng nhận, thử nghiệm chất lượng trước khi nhập khẩu vào Việt Nam hoặc phải qua thử nghiệm tại các trung tâm kiểm định của Cục Đăng kiểm Việt Nam.

(Nguồn: Cục Đăng kiểm Việt Nam)