Năm 2003: NLĐ gửi về nước hơn 1,5 tỉ USD

Đến thời điểm này, cả nước đã đưa được trên 75.000 lao động và chuyên gia đi làm việc ở nước ngoài, vượt 50% so với mục tiêu đề ra là 50.000 người, nâng tổng số lao động và chuyên gia đang làm việc ở nước ngoài lên tới 340.000 người”. Thứ trưởng Bộ LĐ-TB-XH Nguyễn Lương Trào thông báo vào sáng 18-12 tại hội nghị tổng kết và triển khai Nghị định 81/CP của Chính phủ về xuất khẩu lao động (XKLĐ) và chuyên gia.

Malaysia đứng đầu bảng tiếp nhận lao động

Trong vòng gần 2 năm, từ tháng 5-2002 đến nay, 70 doanh nghiệp XKLĐ đã đưa được gần 70.000 lao động vào thị trường Malaysia. 80% lao động có thu nhập ổn định, đạt mức trên 2 triệu đồng/tháng. 

Từ thị trường Malaysia, thành công lớn của công tác XKLĐ  là mô hình liên kết trách nhiệm giữa các doanh nghiệp XKLĐ và chính quyền địa phương đã được triển khai tại 40 tỉnh, thành phố trong cả nước. Để giúp người nghèo đi XKLĐ, các địa phương đều có chính sách hỗ trợ người lao động (NLĐ) như cho vay vốn từ ngân hàng, quỹ tín dụng nhân dân, cải tiến thủ tục hành chính, khám sức khỏe, cấp hộ chiếu, tạo thuận lợi cho NLĐ.

Số lượng lao động sang Đài Loan cũng tăng nhanh, năm 2003 thị trường này đã tiếp nhận 23.000 lao động Việt Nam. Các thị trường cũ như Nhật Bản, Hàn Quốc cũng ổn định. Hơn 8.100 tu nghiệp sinh đang làm việc tại Nhật Bản, 18.771 lao động Việt Nam đang làm việc và tu nghiệp tại Hàn Quốc. Các thị trường mới như Anh, Pháp lần đầu tiên tiếp nhận lao động Việt Nam với tiêu chuẩn, điều kiện làm việc rất tốt, lương cao, khoảng 1.500-2.000 USD/tháng. Nhờ số lao động đưa đi XKLĐ tăng đột biến, năm 2003, NLĐ Việt Nam đang làm việc ở nước ngoài chuyển về nước hơn 1,5 tỉ USD.

Tăng dần tỉ lệ lao động có tay nghề

Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm yêu cầu Bộ LĐ-TB-XH phải nhanh chóng có giải pháp thay thế dần lao động đơn giản bằng lao động có tay nghề. Trong số 340.000 lao động Việt Nam đang làm việc tại nước ngoài hiện nay, tỉ lệ lao động có tay nghề mới chiếm khoảng 35%. Không chỉ thiếu tay nghề chuyên môn, nhận thức của NLĐ cũng còn hạn chế, dẫn đến những tranh chấp lao động không đáng có. Điển hình là tình trạng đình công tràn lan tại Malaysia. Đại sứ Việt Nam tại Malaysia Nguyễn Quốc Dũng nhận xét: “Lao động Việt Nam có những điểm yếu cơ bản là sức khỏe yếu, tiếng Anh kém, kỷ luật lao động kém, hay đình công, đánh nhau và uống rượu”. Ông Dũng đề nghị, trước khi đưa NLĐ ra nước ngoài, doanh nghiệp cần giáo dục tốt cho NLĐ phong tục, tập quán của người dân Malaysia, nhất là của đạo Hồi. Học ngoại ngữ để có thể giao tiếp được, nâng cao chất lượng, kỷ luật lao động. Tổ chức khám sức khỏe kỹ lưỡng cho NLĐ trước khi đi để giảm thiểu số ca đột tử.

Sau một thời gian đầu lộn xộn của thị trường mới, các doanh nghiệp XKLĐ sang Đài Loan lại lo lắng bởi tình trạng lao động bỏ trốn. Nguy cơ đóng băng thị trường này rất lớn.

Chớp thời cơ khai thác tiềm năng các thị trường

Ông Lê Văn Cự, Tham tán công sứ Việt Nam tại Hàn Quốc, cho biết: Hàn Quốc đang có nhu cầu tiếp nhận 400.000 lao động phổ thông nước ngoài vào làm việc tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở các lĩnh vực chế tạo, xây dựng, thủy sản, nông nghiệp, dịch vụ tư nhân và công cộng. Đặc biệt, nhu cầu lao động nước ngoài trong lĩnh vực xây dựng, nông nghiệp và công nghệ tin học đang tăng lên, do đó cơ cấu hợp tác lao động cũng được mở rộng. Tháng 8-2003, Hàn Quốc thông qua Luật Cấp phép cho lao động nước ngoài, có hiệu lực từ tháng 8-2004. Song song với hệ thống  tu nghiệp sinh hiện nay, họ sẽ tiếp nhận lao động nước ngoài vào làm việc. NLĐ sẽ được hưởng lợi rất nhiều từ luật này, đặc biệt được bảo đảm 3 quyền cơ bản: Được hưởng lương ngang bằng với lao động bản xứ (hiện lương tu nghiệp sinh chỉ bằng 50%), được quyền tham gia tổ chức Công đoàn và biểu tình, được phép đàm phán với giới chủ. Cuối tháng 12 này, Chính phủ Hàn Quốc sẽ công bố danh sách 6 nước được phép đưa lao động vào làm việc trong số 15 nước đang có tu nghiệp sinh tại nước này. Việt Nam đang thúc đẩy đàm phán để tiến tới ký kết với Hàn Quốc thỏa thuận về nhận lao động Việt Nam theo hệ thống cấp phép lao động.  Ngoài ra, Việt Nam còn được dành chỉ tiêu đưa 200 chuyên gia công nghệ cao sang làm việc tại Hàn Quốc và 2.000 lao động sang làm việc tại nước thứ ba thông qua Hiệp hội Xây dựng hải ngoại Hàn Quốc. Khả năng này rất lớn bởi Hàn Quốc có thể sẽ giành được nhiều hợp đồng trong các gói thầu tái thiết Iraq.