Người dân chịu lỗ thay... các DN xăng dầu

Lỗ thật?

Giải thích về việc chưa thể giảm giá bán xăng, Tổng Giám đốc Tổng Công ty Xăng dầu VN (Petrolimex VN) Bùi Ngọc Bảo nêu ra hai lý do. Thứ nhất, lượng xăng đang tiêu thụ trên thị trường của Petrolimex VN là hàng tồn kho từ 2 tháng trước. Số hàng này đã phải chịu giá khá cao lúc nhập về. Với giá bán 17.000 đồng/lít xăng A92 như hiện nay, Petrolimex VN lãi hơn 1.000 đồng/lít và có điều kiện bù lỗ cho giai đoạn từ cuối năm 2007 đến hết tháng 7-2008. Khoản lỗ này lên đến hơn 10.000 tỉ đồng. Thứ hai, DN phải chờ các cơ quan chức năng phản hồi về phương án xử lý khoản lỗ trước đây của DN và chính sách thuế đối với mặt hàng xăng dầu. Từ đó, DN mới có cơ sở để tính toán lỗ - lãi để quyết định giá bán. Riêng giá dầu hỏa giảm được 1.000 đồng/lít vì sản lượng ít, đối tượng sử dụng là dân nghèo ở vùng sâu, vùng xa, cần được trợ giá.

Còn theo ông Vương Đình Dung, Giám đốc Công ty Xăng dầu Quân đội, DN này chưa giảm giá được vì mới vừa bán hết hàng tồn kho với mức lỗ 2.000 đồng/lít. Do vừa chuyển sang bán lô hàng mới và còn phải chờ thuế nhập khẩu (có thể thay đổi), DN chưa tính được cụ thể mức lãi thu được trên mỗi lít xăng là bao nhiêu. Vì vậy, giá xăng dầu bán tại thị trường trong nước chưa thể liên thông với giá thế giới.

Tuy nhiên, theo PGS-TS Ngô Trí Long (Viện Nghiên cứu Khoa học thị trường giá cả - Bộ Tài chính), việc DN viện lý do “hàng tồn kho nhập vào giá cao, không thể giảm giá bán” là không chấp nhận được vì đây là hậu quả của việc không nhanh nhạy, ứng xử kịp thời với biến động giá. DN không thể đẩy hậu quả đó cho người tiêu dùng gánh chịu.

Giảm giá: Còn lâu!

Trao đổi với phóng viên Báo NLĐ, ông Bùi Ngọc Bảo cho biết ông chưa thể nói trước được Petrolimex VN có giảm giá xăng hay không và điều đó hoàn toàn phụ thuộc vào quyết sách của liên bộ về việc xử lý khoản lỗ trước đây. “Chính phủ đã cho phép DN được ứng trước tiền ngân sách để nhập hàng về, khi bán được hàng sẽ trả lại tiền. Liên bộ đang xem xét để ban hành cơ chế thực hiện. Nếu thời gian hoàn trả được kéo dài mới có cơ hội giảm giá bán xăng. Hơn nữa, nếu Nhà nước vẫn tranh thủ thu thuế thì càng không có cơ hội giảm giá” - ông Bảo nói.

Thả nổi giá xăng theo cơ chế thị trường là bước đi cần thiết. Điều đáng nói là, theo ông Vũ Đình Ánh, Phó Giám đốc Viện Nghiên cứu Khoa học thị trường giá cả, thiếu sót của chúng ta là chưa có cơ chế rõ ràng để quản lý giá. Khi giao quyền tự chủ cho DN xác định giá, chúng ta mới chú trọng đến chiều tăng chứ không có cơ chế cho chiều giảm. Cho nên muốn can thiệp để DN giảm giá, các cơ quan chức năng không có cơ chế để làm. Để DN tự đề xuất giảm giá xăng là chuyện ít khả năng xảy ra vì bản thân họ phải tìm kiếm lợi nhuận. Chính DN cũng mâu thuẫn khi tăng giá thì rất nhanh theo giá thế giới, còn khi giá thế giới giảm lại không giảm theo. Ngay cả tổ giám sát liên bộ về giá xăng dầu (do Bộ Tài chính lập ra) cũng khó can thiệp để yêu cầu DN giảm giá, một phần vì không có cơ chế, phần vì không nắm được tài chính của DN...