Hơn 7 tháng đầu năm 2017, đã có gần 30 vụ chống đối lực lượng CSGT làm 2 cán bộ, chiến sĩ hy sinh và nhiều người khác bị thương.

Nhiều vụ nghiêm trọng

Khoảng 19 giờ ngày 15-4, Trần Mạnh Thống (25 tuổi, quê Hà Tĩnh) điều khiển xe tải vượt quá tải trọng cho phép lưu thông trên Quốc lộ 1 theo hướng từ ngã tư Vũng Tàu về cầu Đồng Nai (tỉnh Đồng Nai). Thiếu tá CSGT Lê Quang Minh (công tác tại Phòng CSGT tỉnh Đồng Nai) cùng 2 đồng nghiệp phát hiện xe có dấu hiệu quá tải nên ra hiệu lệnh dừng nhưng Thống không chấp hành mà tăng tốc. Thiếu tá Minh đã đi nhờ xe của người dân đuổi theo xe của Thống.

Khi đến Trạm thu phí cầu Đồng Nai (TP Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai), xe tải buộc phải dừng, thiếu tá Minh đuổi kịp và yêu cầu hợp tác nhưng Thống không chấp hành. Thiếu tá Minh nhảy lên xe, bám vào gương chiếu hậu để cương quyết yêu cầu tài xế hợp tác. Tuy nhiên, Thống tiếp tục điều khiển xe chạy, thiếu tá Minh ngã xuống đường, bị bánh xe cán qua người và tử vong.

Tương tự vụ nêu trên nhưng thượng úy Nguyễn Anh Đức (Đội CSGT phía Bắc, Công an Hà Tĩnh) may mắn hơn thiếu tá Minh. Khoảng 16 giờ ngày 30-6, thượng úy Đức cùng tổ công tác phát hiện xe kéo rơ-moóc vi phạm tốc độ nên ra hiệu lệnh dừng kiểm tra. Tài xế Phan Thành Hưng (23 tuổi, ngụ Bình Định) không xuất trình giấy tờ và điều khiển phương tiện bỏ chạy.

Lúc này, thượng úy Đức đang đứng trước đầu xe. Do không kịp tránh, anh buộc phải bám vào gương chiếu hậu. Khi xe chạy được khoảng 400 m, tài xế đánh lái làm thượng úy Đức rơi xuống đường, đập đầu xuống dải phân cách, chấn thương nặng.

Mới đây, lúc 18 giờ ngày 17-7, trung úy Ng.Q.V (Đội CSGT Hàng Xanh, Công an TP HCM) phát hiện ô tô do bà Trịnh Thị Thùy Dương (31 tuổi, tạm trú TP HCM) điều khiển lấn chiều ngược lại. Thấy vậy, trung úy V. dùng gậy điều tiết giao thông ra hiệu cho bà Dương đi đúng làn đường nhưng vô tình gậy trúng kính cửa bên trái ô tô.

Bà Dương liền xuống xe, đến chỗ trung úy V. và có những lời lẽ văng tục. Hành vi của bà Dương khiến nhiều người chứng kiến phẫn nộ. Sau đó, bà Dương thừa nhận có lỗi do bản tính nóng nảy, không giữ được bình tĩnh...

Theo thống kê của Cục CSGT - Bộ Công an, tình trạng người vi phạm chống đối CSGT có chiều hướng gia tăng trong thời gian gần đây.

Nhờn mặt CSGT: Vì đâu nên nỗi! - Ảnh 1.

Tài xế điều khiển xe tải tông và kéo lê thượng úy CSGT bị TAND TP Hà Nội tuyên phạt 18 năm tù về tội “Giết người”

Tăng cường phòng ngừa, ngăn chặn

Đại diện Cục CSGT cho biết đã có công điện chỉ đạo CSGT các đơn vị, địa phương tăng cường các giải pháp phòng ngừa, ngăn chặn những hành vi chống đối CSGT đang thực thi công vụ.

Trong công điện, Cục CSGT chỉ rõ nguyên nhân dẫn tới trình trạng này là do công tác đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe và quản lý tài xế nhiều năm qua bị buông lỏng. Một bộ phận không nhỏ tài xế thiếu đạo đức, manh động, khi bị kiểm tra thì có hành vi lăng mạ, chống đối CSGT. Một bộ phận nhỏ cán bộ, chiến sĩ dù đã được tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ và văn hóa ứng xử nhưng kinh nghiệm tuần tra, kiểm soát còn hạn chế nên khi thực hiện nhiệm vụ còn lúng túng, thiếu nhanh nhạy.

Ngoài ra, các quy định của pháp luật về xử lý các hành vi chống đối người thi hành công vụ còn nhẹ, chưa đủ sức răn đe. Cụ thể, các vụ chống lại CSGT chưa được xử lý nghiêm, một số trường hợp chỉ xử lý vi phạm hành chính nên tính giáo dục, răn đe còn hạn chế. Trong 6 tháng đầu năm, tỉ lệ khởi tố hình sự cho loại hành vi này chỉ chiếm hơn 21% tổng số vụ xảy ra.

Cục CSGT cũng yêu cầu lãnh đạo, chỉ huy CSGT các đơn vị, địa phương phải thường xuyên kiểm tra thực tế cán bộ, chiến sĩ làm công tác tuần tra, kiểm soát; tăng cường bồi dưỡng, huấn luyện võ thuật, sử dụng vũ khí, công cụ hỗ trợ cho cán bộ, chiến sĩ…

Có thể xử lý hình sự

Luật sư Nguyễn Anh Thơm, Đoàn Luật sư TP Hà Nội, cho biết cán bộ, chiến sĩ CSGT làm nhiệm vụ là đang thi hành công vụ, nếu người nào chống đối thì tùy mức độ của hành vi mà xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự về tội "Chống người thi hành công vụ".

Nghị định 167/2013/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 28-12-2013) đã quy định: Hành vi cản trở hoặc không chấp hành yêu cầu thanh tra, kiểm tra, kiểm soát của người thi hành công vụ; có lời nói, hành động đe dọa, lăng mạ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm người thi hành công vụ; xúi giục, lôi kéo hoặc kích động người khác không chấp hành yêu cầu thanh tra, kiểm tra, kiểm soát của người thi hành công vụ thì bị phạt tiền 2-3 triệu đồng. Hành vi dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực để chống người thi hành công vụ; gây thiệt hại về tài sản, phương tiện của cơ quan nhà nước, của người thi hành công vụ; đưa tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác cho người thi hành công vụ để trốn tránh việc xử lý vi phạm hành chính thì bị phạt tiền 3-5 triệu đồng. Trường hợp người tham gia giao thông có hành vi chống người thi hành công vụ thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Ngoài việc dùng luật pháp để răn đe, muốn giảm thiểu tình trạng "nhờn mặt" người thi hành công vụ, lực lượng CSGT cần phối hợp với các cơ quan, tổ chức, trường học để tuyên truyền pháp luật cho người tham gia giao thông hiểu biết về pháp luật, ứng xử có văn hóa khi tham gia giao thông.

Thượng tá Nguyễn Văn Quỹ, nguyên Tổ trưởng Tổ xử lý, Đội CSGT số 1 Công an TP Hà Nội:

Ừng xử linh hoạt, cầu thị

Quá trình làm nhiệm vụ, nếu người vi phạm có thái độ quá khích, CSGT phải thể hiện được bản lĩnh nghề nghiệp, giữ bình tĩnh, ứng xử linh hoạt để giải quyết. CSGT phải luôn giữ thái độ đúng mực, cầu thị; lắng nghe người vi phạm giải thích, không tranh luận, cãi "tay đôi" để tránh gây thêm căng thẳng, sau đó khéo léo vận động giúp họ bình tĩnh, đồng thời gọi điện báo cáo cấp trên để giải quyết.

Trường hợp lực lượng CSGT đã cầu thị, tạo được sự đồng thuận của những người chứng kiến mà người vi phạm vẫn cố tình chống đối, lăng mạ hoặc tấn công thì CSGT hoàn toàn có quyền sử dụng biện pháp nghiệp vụ để trấn áp, bắt giữ đối tượng.

Trung tá Phan Văn Thương, Phó Phòng CSGT Công an TP Đà Nẵng:

Giải quyết thấu tình đạt lý

Để hạn chế việc xảy ra xô xát, cự cãi hay các hành vi thóa mạ CSGT, chúng tôi thường quán triệt anh em trong lúc làm nhiệm vụ phải có cách nói chuyện, cử chỉ đúng đắn, giải thích thấu tình đạt lý những cái sai của người vi phạm cho họ hiểu và chấp nhận. CSGT Đà Nẵng luôn giữ hình ảnh ôn hòa, nhẹ nhàng, thậm chí là dễ thương trong mắt người dân không chỉ ở Đà Nẵng mà cả nước. Chúng tôi cũng khuyến cáo cán bộ, chiến sĩ ngoài việc làm đúng quy định pháp luật còn phải xét đến hoàn cảnh thực tế để có thể thông cảm cho trường hợp vi phạm không quá nghiêm trọng. Để tránh trường hợp bị lăng mạ, tấn công, trong những ca trực đo nồng độ cồn hay ở các điểm đen, điểm nóng, CSGT làm nhiệm vụ còn có sự hỗ trợ của cảnh sát cơ động… nhằm ứng phó nếu gặp các tình huống không hay.

Chúng tôi còn tổ chức những buổi sinh hoạt, nói chuyện giữa các CSGT để rút kinh nghiệm ứng xử khi làm nhiệm vụ. Tại các buổi sinh hoạt này, lãnh đạo phòng thường chiếu các đoạn clip về những vụ nổi cộm liên quan đến CSGT trên cả nước để phân tích và rút kinh nghiệm thực tế cho anh em.

Thượng tá Nguyễn Văn Bé, Phó Phòng CSGT Công an tỉnh Quảng Ngãi:

Hết sức tế nhị!

Tại Quảng Ngãi chưa xảy ra trường hợp tấn công hoặc chống đối, xúc phạm lực lượng CSGT khi làm nhiệm vụ. Tuy nhiên, để ngăn chặn tình trạng này, ngoài việc kết hợp với lực lượng giữ gìn trật tự khi làm nhiệm vụ, CSGT Quảng Ngãi còn thường xuyên nhắc nhở anh em khi làm nhiệm vụ phải hết sức tế nhị, cư xử đúng mực, hợp tình hợp lý. Chỉ khi nào người vi phạm có hành vi quá đáng hoặc đe dọa, xúc phạm nghiêm trọng, CSGT mới có biện pháp xử lý mạnh.

Anh Phan Văn Chanh Ly, kinh doanh bất động sản ở TP Cần Thơ:

Một số người cố tình làm trái

Sở dĩ có việc người vi phạm trật tự an toàn giao thông chống đối là do nhiều người chưa nắm rõ pháp luật về giao thông nên khi bị CSGT kiểm tra thì bức xúc, cự cãi, xô xát. Bên cạnh đó, một số người dù hiểu rõ pháp luật về giao thông đường bộ nhưng cố tình làm trái, cậy thế, ỷ quyền, xem CSGT không ra gì nên mới chống đối.

Luật sư Trần Thị Ánh, Đoàn Luật sư TP HCM:

Chế tài chưa đủ răn đe

Gần đây hay xảy ra tình trạng người vi phạm trật tự an toàn giao thông nhưng chống đối lực lượng CSGT. Có việc này một phần là do ý thức tôn trọng và chấp hành pháp luật của một số người chưa cao, một phần vì có những vụ vi phạm nhưng cách xử lý của CSGT chưa khách quan, thiếu thuyết phục, tạo bức xúc cho người dân. Ngoài ra, do hình thức chế tài chưa đủ sức răn đe nên dẫn đến tình trạng xem thường pháp luật...

Đại tá Phạm Văn Uấn, Trưởng Phòng CSGT Công an tỉnh Gia Lai:

Tâm lý đám đông, hùa theo rất lớn

Ý thức chấp hành luật lệ giao thông ngày càng xuống thấp. Nhiều người vi phạm sau khi xin xỏ không được thì quay sang chửi bới, lăng mạ CSGT. Nhiều người lấy điện thoại quay clip rồi tung lên mạng xã hội. Người xem không biết nội dung đúng sai như thế nào cũng cứ hùa theo chống đối lại lực lượng làm nhiệm vụ.

Bên cạnh đó, tâm lý đám đông, hùa theo phong trào hiện nay rất lớn. Cụ thể, khi một CSGT xử lý và bị người vi phạm chống đối, những người xung quanh chưa biết sự việc cụ thể như thế nào nhưng cứ hùa vào lăng mạ, xúc phạm lực lượng chức năng làm nhiệm vụ.

Trung tá Huỳnh Thanh Bình, Phó Phòng CSGT, Công an tỉnh Đắk Lắk

Phải linh hoạt, mềm mỏng

Người vi phạm giao thông chống đối, lăng mạ lực lượng CSGT thường xảy ra trong lúc những người này say rượu bia, không làm chủ được bản thân hoặc thiếu hiểu biết pháp luật. Để hạn chế những tình trạng này, ngành công an đã có chỉ đạo trong quá trình công tác, lực lượng CSGT phải linh hoạt, mềm mỏng, khéo léo giải thích cặn kẽ cho người vi phạm biết được lỗi của mình. Nếu người vi phạm giao thông vẫn tiếp tục chống đối, manh động thì phải kiên quyết xử lý, trấn áp theo quy định của pháp luật, không để gây dư luận xấu trong xã hội. Để thực hiện được vấn đề này, ngoài việc tăng cường, phối hợp giữa các lực lượng thì phải trang bị đầy đủ công cụ hỗ trợ, vũ khí để trấn áp nhưng phải sử dụng vũ khí đúng quy định.

Ông Trương Hữu Hiệp, Giám đốc Sở Giao thông Vận tải tỉnh Lâm Đồng:

Còn nhiều ràng buộc

Thông tin gần đây xảy ra nhiều vụ chống người thi hành công vụ liên quan đến mất ATGT là do chế tài xử phạt chưa đủ sức răn đe. Cụ thể, hiện nay, đối với lực lượng CSGT xử phạt người vi phạm ở các mức sau: Với lỗi nhẹ thì xử phạt vi phạm hành chính, nặng hơn có thể cấu thành hành vi chống người thi hành công vụ với chế tài xử phạt không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm; hoặc rơi vào khung phạm tội có tổ chức, phạm tội nhiều lần gây hậu quả nghiêm trọng, tái phạm nguy hiểm thì mức phạt từ 5-7 năm. Như vậy, chế tài này chưa đảm bảo cho các đối tượng chuẩn bị có hành vi chống đối người thi hành công vụ e dè. Ngoài ra, công cụ hỗ trợ cũng như vũ khí trang bị cho CSGT còn hạn chế, cũng như quy định đối với việc sử dụng vũ khí khi gặp tình huống đối tượng chống người thi hành công vụ còn nhiều ràng buộc.

Ông Đoàn Văn Việt, Chủ tịch UBND, Trưởng Ban ATGT tỉnh Lâm Đồng:

Tích cực đổi mới

Để hạn chế tình trạng này, nhiệm vụ lâu dài Ban ATGT tỉnh là tích cực đổi mới và nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về trật tự ATGT tới mọi đối tượng, nhất là đồng bào dân tộc vùng sâu, vùng xa. Phát huy vai trò của cả hệ thống chính trị - xã hội đẩy mạnh thực hiện phong trào "Toàn dân tham gia bảo đảm trật tự ATGT" và phát động phong trào "Toàn dân thực hiện văn hóa giao thông", trong đó chú trọng vào giới trẻ, thanh, thiếu niên.

Trước mắt, Ban ATGT yêu cầu huy động các lực lượng CSGT, cảnh sát trật tự, cảnh sát hình sự tăng cường kiểm tra đảm bảo ATGT trên các tuyến đường trọng điểm và các đường nội ô. Xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo chuyên đề đối với xe khách như vi phạm về tải trọng, sử dụng phương tiện không đảm bảo an toàn kĩ thuật, phương tiện hết niên hạn sử dụng, chạy sai hành trình, đón trả khách sai quy định, vận chuyển hàng cấm, pháo nổ… Chỉ đạo lực lượng thanh tra giao thông phối hợp CSGT và cảnh sát trật tự có biện pháp ngăn chặn, kiên quyết xử lý các trường hợp phương tiện chở quá số người quy định, tài xế điều khiển xe đã sử dụng rượu bia.


B.Vân - T.Trực - C.Tuấn - Đ.Thi - K.Nam - C.Nguyên ghi

Bài và ảnh: Nguyễn Hưởng