Ông “xe lôi” đi vay

Ngân hàng nào cũng lắc đầu!

Ông Trần Phát Lợi (43 tuổi, ngụ phường An Hòa) là xã viên hợp tác xã (HTX) xe lôi thô sơ quận Ninh Kiều, TP Cần Thơ từ hơn 17 năm nay. Nghề xe lôi tuy phải thức khuya dậy sớm, dãi nắng dầm mưa nhưng cũng cho thu nhập kha khá, đủ lo cho 2 con ăn học. Ngày 1.1.2008, xe lôi, xe ba gác thô sơ bị cấm hoạt động, ông Lợi đành phải đứt ruột mang thùng xe đi bán ve chai, rồi mang quyết định hỗ trợ của UBND TP Cần Thơ đi gõ cửa ngân hàng (NH) vay vốn mua chiếc xe tải nhẹ hoặc xe lam để nuôi sống gia đình.

Do chưa quen đi vay tiền nên ông Lợi đến nhờ Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) quận chỉ dẫn. Một cán bộ lãnh đạo ở cơ quan này nghe ông trình bày xong, bảo "chuyện nhỏ" rồi xăng xái liên hệ khắp nơi, nhưng không có kết quả gì, bèn hướng dẫn ông Lợi đến LĐLĐ TP Cần Thơ. Tại đây, ông được một cán bộ lãnh đạo viết giấy giới thiệu sang Sở Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) nhờ giúp đỡ. Sau khi lướt qua tờ giấy giới thiệu của LĐLĐ, vị đại diện sở này phân bua: "Các chính sách hỗ trợ cho xã viên hành nghề xe lôi, xe ba gác chuyển đổi nghề, UBND TP đều giao Sở Giao thông - Công chính (GTCC) thực hiện, nếu có thắc mắc gì, ông đến đó hỏi".

Nhờ các cơ quan chức năng không được, ông Trần Phát Lợi "đánh bài liều", trực tiếp mang hồ sơ đến NH Chính sách xã hội TP Cần Thơ xin vay vốn. Vị đại diện của NH này nói rằng: "UBND TP ra quyết định mà không... đưa tiền từ ngân sách địa phương qua, nên chúng tôi không có tiền cho người hành nghề xe lôi, xe ba gác vay để chuyển đổi nghề". Rồi họ lại chỉ ông quay lại Sở LĐ-TB&XH. Sau khi nghe ông trình bày, một cán bộ của sở này thừa nhận: "Nếu địa phương không chuyển tiền từ ngân sách qua thì NH lấy tiền đâu cho các anh vay chuyển đổi nghề". Ông Lợi đành đến Sở GTCC cầu cứu. Tại đây, ông được nhận 1,5 triệu đồng do thành phố hỗ trợ cho xã viên HTX xe lôi thô sơ chuyển đổi nghề và được giải thích thêm về những khoản hỗ trợ khác như: miễn giảm học phí, đào tạo nghề... Tuy nhiên, cái mà những bác tài xe lôi như ông Lợi cần nhất lúc này là được vay vốn chuyển đổi nghề thì chẳng thấy.

Không vay được vốn ưu đãi, ông Lợi quyết định mang "sổ đỏ" căn nhà đang ở ra thế chấp để vay tiền mua xe. Nhưng đến NH thương mại nào trên địa bàn, người ta cũng hỏi: mua xe gì, kế hoạch trả nợ thế nào, có gì chứng minh hiệu quả đầu tư... Khi nghe ông nói định mua xe lam, xe tải nhẹ, xe lôi Trung Quốc hoặc xe gì đại loại như thế, miễn là được phép lưu hành và giá từ 70 triệu đồng đổ lại, các NH đều... lắc đầu từ chối.

Chuyền qua, đá lại

Không vay được tiền, ông Trần Phát Lợi đành mướn chiếc xe ba gác đạp, "canh me" ở chợ An Hòa để chở mướn, kiếm sống qua ngày. "Chạy xe ba gác đạp cực lắm mà thu nhập chẳng bao nhiêu vì xe chạy chậm và không chở nổi hàng nặng. Từ ngày rời chiếc xe lôi tới giờ, vợ tôi phải may đồ gia công đến thật khuya mà vẫn thiếu trước hụt sau, sợ không thể lo cho 2 đứa nhỏ học tiếp quá" - ông Lợi nói.

Cấm xe ba gác máy, người ta chở hàng bằng xe ba gác đạp rồi dùng xe máy chạy kè bên hông đẩy tiếp - Ảnh: Trường Phong

Tuy sống cảnh "thiếu trước hụt sau" như thế, nhưng ông Lợi vẫn nuôi hy vọng một ngày nào đó ông sẽ vay được tiền mua xe mới. Một tuần đôi lần, tranh thủ những lúc không có người kêu chở hàng, ông lại tìm đến các cơ quan chức năng hỏi thăm. Lần nào đến, ông cũng nghe người ta bảo "chờ"! Quá bức xúc, ông đến nhờ báo chí lên tiếng giùm. Kết quả là ngày 18.6.2008, ông nhận được "Phiếu hướng dẫn" do Trưởng phòng Tiếp dân (thuộc Văn phòng UBND TP Cần Thơ) Trương Ngọc Lê ký, hướng dẫn ông đến NH Chính sách xã hội để nơi đây "hướng dẫn thủ tục vay vốn theo quy định". Một cán bộ Phòng Tín dụng NH này an ủi: "Anh nhận được giấy này thì... đem về nhà cất làm kỷ niệm".

Ông Lợi chua chát: "Tôi đã đi hết một vòng, từ LĐLĐ quận lên LĐLĐ thành phố, đến Sở LĐ-TB&XH, Sở GTCC rồi NH Chính sách xã hội... Chuyền qua, đá lại kiểu này, chịu làm sao thấu".

Ngoài ông Lợi, nhiều bác tài xe lôi khác như: Nguyễn Văn Dư, Đỗ Hùng Trọng, Lê Trọng Khanh (cùng ngụ phường An Cư), Trần Văn Bé (ngụ phường An Hòa)... cũng có hành trình vay tiền chuyển đổi nghề gian nan y như vậy.