Dự án nâng cấp 13 km Quốc lộ 1A đoạn từ TP Đông Hà đến thị xã Quảng Trị, tỉnh Quảng Trị được khởi công xây dựng vào tháng 10-2009, do Công ty Cổ phần Tập đoàn Trường Thịnh đầu tư theo hình thức BOT với tổng số vốn 616 tỉ đồng, dự kiến hoàn thành sau 24 tháng. Thế nhưng, đến nay dự án mới hoàn thành việc san lấp mặt bằng, 3 cây cầu lớn chưa thi công xong phần móng.

Qua cầu phải chạy thật nhanh

Thuộc tuyến đường nói trên, cầu Phước Mỹ tại Km 763+263 đang xuống cấp nghiêm trọng, mặt đường thủng lỗ lớn và phải lót tấm sắt để các phương tiện qua lại. “Ban đêm, các xe chạy tốc độ nhanh khiến cầu rung lắc rất mạnh” - bà Hoàng Thị An, nhà cạnh cầu Phước Mỹ, cho biết. Nằm trên tuyến đường này, các cây cầu Lai Phước (xã Triệu Ái, huyện Triệu Phong); Ái Tử (thị trấn Ái Tử, huyện Triệu Phong); Nhan Bì, Dài 1, Mỹ Chánh (huyện Hải Lăng) cũng đang trong tình trạng yếu và xuống cấp nặng nề.

Theo Công ty CP Quản lý và Xây dựng giao thông đường bộ tỉnh Thừa Thiên - Huế, tuyến Quốc lộ 1A đi qua địa bàn tỉnh này có tổng cộng 67 cây cầu, tất cả đều được xây dựng trong khoảng thời gian từ năm 1970-1990. Trong đó, 9 cây cầu đã xuống cấp nghiêm trọng, cần được sửa chữa hoặc xây mới.

Cầu Châu Ổ (huyện Bình Sơn - Quảng Ngãi) đã “già nua” và xuống cấp trầm trọng. Ảnh: NIÊM HÀ
Có mặt tại cầu Ân Tân (huyện Núi Thành) trên Quốc lộ 1A qua địa phận tỉnh Quảng Nam vào những ngày đầu tháng 3, chúng tôi không khỏi thót tim mỗi khi có xe tải chạy qua. Toàn bộ mặt cầu đã nham nhở, hư hỏng với những ổ gà dày đặc. Mỗi khi có ô tô chạy qua, cầu rung lắc rất mạnh và có thể sập bất cứ lúc nào. “Mỗi khi qua cầu, ai cũng muốn chạy thật nhanh vì sợ mang họa vào thân” - một người dân nói.

Trước thực trạng cầu Hương An cũ (nằm trên Quốc lộ 1A, huyện Quế Sơn - Quảng Nam) xuống cấp trầm trọng, ngày 31-7-2008, Cục Đường bộ Việt Nam đã khởi công xây dựng cầu Hương An mới nhằm thay thế cầu cũ. Cầu Hương An mới được xây dựng cách cầu cũ khoảng 200 m về phía hạ lưu, có chiều dài gấp 2 lần cầu cũ với tổng kinh phí hơn 143 tỉ đồng. Theo kế hoạch, cầu sẽ hoàn thành vào dịp 30-4-2010 nhưng đến nay, công trình vẫn còn dang dở.

Có thể sập bất cứ lúc nào

Theo Sở GTVT tỉnh Quảng Ngãi, trên toàn tuyến Quốc lộ 1A qua địa phận tỉnh này có 54 cây cầu, trong đó có 36 cây cầu nằm trong “danh sách đen” về độ an toàn. Chỉ tính riêng huyện Bình Sơn đã có đến 4 cây cầu yếu là Nước Mặn 1, Phủ, Châu Ổ và Ô Sông.

Cầu Phủ được sửa chữa năm 2000 nhưng đã xuống cấp trầm trọng. Mố cầu phía Nam bị lún nứt nhiều vị trí, mặt cầu bị nứt dọc, lan can trơ sắt không còn bảo đảm an toàn. Cầu Châu Ổ được xây dựng năm 1962, bắc qua sông Trà Bồng với tổng chiều dài 254,5 m, hiện đã xuống cấp nặng nề. Theo thiết kế, cầu chịu được tải trọng cao nhất là 25 tấn nhưng gần 50 năm đưa vào sử dụng, cầu vẫn phải oằn mình chịu tải có khi lên đến 50-60 tấn. “Mỗi lần xe tải chạy qua là cầu rung lắc ghê lắm” - bà Nguyễn Thị Lan, sống ở đầu phía Nam cầu Châu Ổ, nói.

Theo thống kê của Công ty TNHH một thành viên Quản lý và Sửa chữa đường bộ Phú Yên và Công ty Cổ phần Quản lý và Xây dựng đường bộ Bình Định, trên các tuyến Quốc lộ 1A, 1D và 19 thuộc địa bàn 2 tỉnh này có tất cả 97 cây cầu nhưng chỉ có 31 cây cầu đạt chuẩn, còn lại 66 cây, yếu và hẹp. Trong đó, đặc biệt là cầu Gành (xã Phước Lộc, huyện Tuy Phước - Bình Định) và 3 cầu Lệ Uyên (xã Xuân Phương, thị xã Sông Cầu), Quán Cau (xã An Hiệp, huyện Tuy An), Sông Ván (xã Hòa Xuân Đông, huyện Đông Hòa) ở Phú Yên.

Lan can cầu Quán Cau (Phú Yên) xiêu quẹo và trụ phải gia cố lại. Ảnh: HỒNG ÁNH
Theo đại tá Nguyễn Hữu Bình, Phó Phòng CSGT Công an tỉnh Phú Yên, trong tháng 2-2012, lực lượng chức năng tỉnh Phú Yên đã xử lý gần 300 trường hợp xe quá tải. Trong đó, có trường hợp tải trọng cho phép chỉ 48 tấn nhưng đã chở đến 110 tấn. “Những chiếc xe quá tải như thế qua những cây cầu yếu thì chuyện sập cầu có thể xảy ra bất cứ lúc nào” - đại tá Bình nhận định.

Quốc lộ 14, đoạn phía Nam TP Buôn Ma Thuột - Đắk Lắk cũng có 2 cây cầu đang xuống cấp nghiêm trọng là Duy Hòa và Sêrêpốk. Trong đó, cầu Duy Hòa dài 46,35 m, rộng 7,6 m, được xây dựng từ hàng chục năm trước, hằng ngày phải gồng mình cho hàng ngàn lượt phương tiện giao thông qua lại.

Thiếu tiền sửa chữa, xây lại

Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động xung quanh việc hàng loạt cây cầu trên các tuyến quốc lộ qua địa bàn miền Trung đã xuống cấp trầm trọng nhưng chưa được sửa chữa hoặc xây lại, ông Đỗ Huy Thành, Trưởng Phòng Quản lý giao thông, Khu Quản lý Đường bộ V - Bộ GTVT, cho biết trên các tuyến quốc lộ từ Đà Nẵng đến Khánh Hòa có 102 cây cầu yếu, xuống cấp.
Trong đó, Quốc lộ 1A có 69 cây cầu, Quốc lộ 14 có 6 cây cầu, Quốc lộ 19 có 11 cây cầu, Quốc lộ 26 có 26 cây cầu và đường Hồ Chí Minh có 4 cây cầu.
Trong số những cây cầu yếu, 49 cây cầu đã có dự án thi công thay thế và 46 cây cầu đang sửa chữa.
Hiện nay, Khu Quản lý Đường bộ V đang rà soát toàn bộ cầu yếu để đánh giá lại tải trọng nhằm có biện pháp xử lý kịp thời, tránh xảy ra tình trạng mất an toàn giao thông. “Do kinh phí quá ít nên chúng tôi phải ưu tiên sửa chữa những cây cầu quá yếu trước rồi mới đến lượt các cây cầu yếu” - ông Thành phân trần.

H.Dũng

Nhóm phóng viên