Sáng 3-12, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN-PTNT) phối hợp cùng Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức diễn đàn Đối thoại với doanh nghiệp (DN) đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn.

Ngoài đất đai, các doanh nghiệp còn gặp khó về việc tiếp cận vốn. Trong ảnh: Chiếu xạ vải thiều trước khi xuất khẩu đi thị trường Mỹ Ảnh: KHƯƠNG LỰC
Ngoài đất đai, các doanh nghiệp còn gặp khó về việc tiếp cận vốn. Trong ảnh: Chiếu xạ vải thiều trước khi xuất khẩu đi thị trường Mỹ Ảnh: KHƯƠNG LỰC

TS Nguyễn Anh Tuấn - Viện trưởng Viện Chiến lược chính sách phát triển nông nghiệp, nông thôn - nhận định đất đai và tín dụng là những rào cản chính khi DN đầu tư vào nông nghiệp. Về đất đai, 63% DN kêu khó khăn, 46% kêu rất khó khăn; về tín dụng, 70% DN kêu khó khăn khi tiếp cận. Các lĩnh vực khác như bảo hiểm cũng có đến 82,5% DN chưa tiếp cận được; khoa học công nghệ thì có 77% DN cho biết khó khăn trong việc tiếp cận các chính sách.

Đại diện Tập đoàn GFS cũng cho rằng đất đai đang là rào cản lớn khiến DN chưa mặn mà đầu tư vào nông nghiệp. Nông dân chỉ có thể cho thuê đất hoặc liên kết nên những điều kiện để tích tụ ruộng đất rất khó.

Theo đại diện Tập đoàn GFS, nông nghiệp là ngành có lợi thế của Việt Nam trong hội nhập nhưng nguồn vốn đầu tư chỉ chiếm khoảng 6% tổng vốn đầu tư của xã hội. Bên cạnh những rủi ro tiềm ẩn, khả năng thu hồi vốn chậm, còn không ít vướng mắc từ cơ chế chính sách thu hút đầu tư bởi chính sách hiện có cũng chỉ dừng lại ở mức độ khuyến khích.

Ông Đinh Cao Khuê, Chủ tịch HĐQT Công ty Đồng Giao, cho rằng các chính sách hiện nay còn nhiều bất cập. Chẳng hạn, muốn chuyển đổi 10 ha đất lúa là phải báo cáo Thủ tướng Chính phủ nhưng nếu lấy hàng chục hecta đất trồng rau quả để làm khu công nghiệp thì dễ như trở bàn tay, nhiều khi khiến DN xoay không kịp.

Lãnh đạo Công ty CP Tập đoàn Dobaco Việt Nam - một DN hoạt động trong ngành chăn nuôi, thực phẩm - cũng cho rằng chính sách đất đai là vướng mắc nổi cộm cần sớm được giải quyết nếu nhà nước muốn DN đầu tư vào nông nghiệp. DN muốn có quỹ đất lớn để đầu tư thì phải tự thương lượng, đền bù với nông dân, sau đó thu hồi đất đã giao cho nông dân và cho DN thuê lại. Như vậy, DN mất tới 2 lần chi phí, chưa kể tích tụ được diện tích đất đai lớn cũng không phải chuyện đơn giản.

Sẽ có chính sách đột phá

Bộ trưởng Bộ NN-PTNT Nguyễn Xuân Cường thẳng thắn cho rằng đầu tư của DN vào nông nghiệp, nông thôn còn rất hạn chế, mới chỉ khoảng 1% DN. Những DN này đa số có quy mô vốn nhỏ, trong đó 55% có vốn dưới 5 tỉ đồng.

Trước những băn khoăn và kiến nghị của DN, Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường cho biết Chính phủ rất mong muốn DN đầu tư vào nông nghiệp một cách bài bản, hình thành các chuỗi giá trị. “Chính phủ đang giao Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ NN-PTNT phối hợp với các bộ, ngành sửa đổi Nghị định 210/2013/NĐ-CP về thu hút đầu tư vào nông nghiệp. Các chính sách thu hút đầu tư thời gian tới sẽ đột phá và sát thực tiễn để DN yên tâm đầu tư” - ông Cường khẳng định.

Văn Duẩn