Công ty Cổ phần Cung ứng dịch vụ hàng không (Airserco), trụ sở tại quận Long Biên - Hà Nội, chính thức chuyển đổi từ công ty Nhà nước sang cổ phần hóa từ năm 2007 với gần 53% cổ phần của Tổng Công ty Hàng không VN (Vietnam Airlines). Sau gần 4 năm hoạt động, Airserco liên tục thua lỗ. Đặc biệt năm 2009, Airserco lỗ 10 tỉ đồng và 5 tháng đầu năm 2010, lỗ 5 tỉ đồng, trong khi vốn điều lệ chỉ 28 tỉ đồng.

Trụ sở Công ty Cổ phần Cung ứng dịch vụ hàng không
 
“Vượt mặt” HĐQT 
 
Ban Kiểm soát Airserco cho rằng phần lớn các khoản nợ khó đòi của công ty phát sinh từ việc ký kết và thanh toán các hợp đồng thương mại thiếu chặt chẽ. Dựa vào tín chấp, Airserco đã giao hàng cho đối tác mà không có thế chấp, đặt cọc... Tổng số nợ khó đòi của Airserco đến hết năm 2009 là gần 29 tỉ đồng. Trong số này, rất nhiều khoản nợ không có khả năng thu hồi hoặc việc thu hồi rất khó vì một số đối tác đã... “bốc hơi”.
 
Ngoài ra, rủi ro trong hợp đồng thương mại với Công ty CPTM Việt Trung Hà Anh đã dẫn đến các khoản nợ quá hạn với ngân hàng. Đến ngày 31-12-2009, tổng số dư nợ vay của Airserco lên tới trên 65 tỉ đồng (số nợ quá hạn tại các ngân hàng trên 28 tỉ đồng). Bên cạnh đó, Airserco hiện đang vay của Vietnam Airlines và các tổ chức, cá nhân khác số tiền trên 15 tỉ đồng. Theo đánh giá, với hệ số thanh toán thời điểm cuối năm 2009 là 5,73% thì Airserco đang đứng trước nguy cơ mất khả năng thanh toán.
 
Theo lãnh đạo Airserco, bà Nguyễn Thị Hồng Vân đã lộng quyền, thực hiện hàng loạt hợp đồng kinh doanh “vượt mặt” HĐQT, tuy nhiên phải đến năm 2009 vụ việc mới bị vỡ lở. Ngày 11-8, hội đồng kỷ luật của công ty đã họp xem xét trách nhiệm và đề xuất hình thức kỷ luật đối với các trường hợp liên quan trong việc thực hiện hợp đồng kinh doanh với Công ty CPTM Việt Trung Hà Anh. Kết quả, 8/11 phiếu đã đề xuất cách chức phó giám đốc đối với bà Vân (bà Vân đã bị tạm đình chỉ điều hành công ty). Ngoài ra, 6 cán bộ thuộc các bộ phận tài chính, kế toán, kinh doanh xuất nhập khẩu, thủ kho, nhân viên xí nghiệp dệt cũng bị khiển trách vì liên quan tới việc thực hiện các hợp đồng với Công ty CPTM Việt Trung Hà Anh.
 
Có dấu hiệu lừa đảo
 
Trong văn bản gửi giám đốc Công an TP Hà Nội, ông Nguyễn Văn Đâu, Giám đốc Airserco, cho biết Airserco đã vay 25 tỉ đồng của ngân hàng để thực hiện 5 hợp đồng mua sắn khô với Công ty CPTM Việt Trung Hà Anh. Nhiều lần, hai công ty đã cùng họp để xử lý công nợ nhưng Công ty CPTM Việt Trung Hà Anh luôn khất nợ vì đang chiếm dụng số tiền đó để kinh doanh nơi khác, chưa có khả năng thu hồi. Ông Đâu cho rằng vụ việc có dấu hiệu lừa đảo và có sự tiếp tay của ngân hàng cùng sự buông lỏng quản lý của cán bộ Công ty Airserco.
 
Để khắc phục tình trạng tài chính hiện nay, Airserco đã chuyển nhượng 90% giá trị (trên 48 tỉ đồng) của Trường Cao đẳng nghề Dịch vụ hàng không (thuộc Airserco) cho Công ty Cổ phần Tập đoàn Đầu tư xây dựng và Du lịch Bảo Sơn. Tuy nhiên, do Airserco nợ nhiều ngân hàng nên số tiền trên đã phải chuyển vào tài khoản phong tỏa của Trung tâm Bất động sản và Đấu giá quốc gia - chi nhánh Công ty Cổ phần Định giá và Dịch vụ tài chính VN.

Ưu tiên trả nợ

 
Vietnam Airlines vừa có văn bản yêu cầu Airserco xây dựng kế hoạch sử dụng số tiền thu được từ việc bán Trường Cao đẳng nghề Dịch vụ hàng không trên nguyên tắc sắp xếp thứ tự ưu tiên thanh toán công nợ là ngân sách Nhà nước, người lao động, khách hàng và ưu tiên trả toàn bộ tiền gốc, lãi đối với khoản vay nội bộ dự án hàng xuất khẩu cho Vietnam Airlines.
Bài và ảnh: Phùng Kha