Sau khi liên tiếp xảy ra 2 vụ tai nạn giao thông (TNGT) đường sắt vào ngày 4-2, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình, Chủ tịch Ủy ban An toàn giao thông (ATGT) quốc gia, đã có công điện khẩn gửi các bộ, ngành, địa phương, yêu cầu khẩn trương triển khai các giải pháp cấp bách kéo giảm TNGT đường sắt.

Hàng loạt “điểm đen”

Báo cáo của Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam cho biết từ ngày 1-1 đến 4-2, cả nước xảy ra 43 vụ TNGT đường sắt, làm chết 19 người, bị thương 38 người. So với cùng kỳ năm 2016, số vụ TNGT đường sắt giảm 2, tăng 8 người bị thương. Tuy nhiên, trong 7 ngày nghỉ Tết Đinh Dậu (từ 26-1 đến 1-2), cả nước xảy ra 8 vụ TNGT đường sắt, làm chết 6 người, bị thương 11 người - tăng 3 vụ (60%) và tăng 3 người chết (100%), tăng 7 người bị thương (175%) so với cùng kỳ năm 2016.

Đáng chú ý, 80% vụ TNGT đường sắt xảy ra tại các điểm giao cắt giữa đường bộ với đường sắt. Hiện cả nước có khoảng 5.800 điểm giao cắt giữa đường sắt và đường bộ, trong đó lối đi dân sinh chiếm 74%.

Nghệ An và Khánh Hòa là 2 trong những địa phương có điểm giao cắt, đường dân sinh ngang qua đường sắt nhiều nhất. TNGT tại các “điểm đen” này cũng xảy ra khá phổ biến.

Toàn tỉnh Nghệ An hiện có 2 tuyến đường sắt với tổng chiều dài 126 km. Trong đó, tuyến đường sắt Bắc - Nam dài 99,5 km đi qua địa bàn TP Vinh, thị xã Hoàng Mai và các huyện Quỳnh Lưu, Diễn Châu, Nghi Lộc, Hưng Nguyên, Nam Đàn.

Trên 2 tuyến đường sắt này tồn tại khoảng 180 đường ngang dân sinh do người dân tự mở để qua lại. Theo thống kê, chỉ riêng những ngày đầu tháng 2-2017, toàn tỉnh Nghệ An xảy ra 5 vụ TNGT, chủ yếu tại các điểm giao cắt. Điển hình, ngày 1-2, trong lúc băng qua điểm giao với đường sắt ở huyện Quỳnh Lưu, một ô tô đã bị tàu hỏa tông khiến 4 người nguy kịch.

Trong khi đó, Công ty Quản lý Đường sắt Phú Khánh đang quản lý 283 km đường sắt qua địa bàn các tỉnh Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa. Toàn tuyến có 148 đường ngang và 285 lối đi dân sinh trái phép. Ông Nguyễn Văn Hào, Phó Giám đốc Công ty Quản lý Đường sắt Phú Khánh, xác nhận việc người dân tự mở đường qua lại, lấn chiếm hành lang ATGT đường sắt đã gây ra nhiều vụ tai nạn.

Theo Ban ATGT tỉnh Khánh Hòa, trong năm 2016, toàn tỉnh xảy ra 11 vụ TNGT đường sắt, làm chết 11 người, bị thương 4 người. Gần đây nhất, rạng sáng 9-1, tại xã Suối Hiệp, huyện Diên Khánh, một phụ nữ cố chạy xe máy băng qua đường ray đã bị tàu SE1 tông chết.

Học sinh băng qua đường sắt ở xã Vĩnh Ngọc, TP Nha Trang, tỉnh Khánh HòaẢnh: Kỳ Nam
Học sinh băng qua đường sắt ở xã Vĩnh Ngọc, TP Nha Trang, tỉnh Khánh HòaẢnh: Kỳ Nam

Cấp bách kéo giảm TNGT

Tại công điện nêu trên, Phó Thủ tướng Thường trực Trương Hòa Bình yêu cầu phải tổ chức thực hiện cảnh giới bảo đảm ATGT. Thực hiện chỉ đạo, Bộ Giao thông Vận tải vừa họp khẩn, yêu cầu ngành đường sắt cùng các địa phương tiến hành ngay các giải pháp cấp bách kéo giảm TNGT.

Ông Vũ Tá Tùng, Tổng Giám đốc Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam, cho biết đến nay, 20 tỉnh, TP đã tổ chức cảnh giới 183 “điểm đen” TNGT đường sắt. Tuy nhiên, vẫn còn 13 tỉnh có đường sắt đi qua không tổ chức cảnh giới.

Ông Khương Thế Duy, Phó Cục trưởng Cục Đường sắt Việt Nam, thừa nhận do khó khăn về kinh phí nên một số địa phương như Yên Bái, Quảng Nam, Thái Nguyên… gần như “không động tĩnh gì”. Đó là chưa kể, có tỉnh tuy tổ chức cảnh giới nhưng lại để phát sinh thêm đường dân sinh. Điển hình như Hà Nam, trong năm qua đã phát sinh đến 26 lối đi dân tự mở qua đường sắt.

Để chấn chỉnh tình trạng trên, Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Nguyễn Ngọc Đông cho rằng Tổng Công ty Đường sắt cần có giải pháp cụ thể, phối hợp với các địa phương giải quyết, bảo đảm ATGT tại từng “điểm đen” và các cung đoạn mật độ chạy tàu lớn, nguy cơ xảy ra TNGT cao. “Thời gian tới, các đơn vị cần khẩn trương làm việc với các địa phương, thống nhất công tác cảnh giới; thực hiện các giải pháp kỹ thuật để tăng mức độ cảnh báo” - ông yêu cầu. Về lâu dài, ông Đông cho rằng cần có biện pháp giảm thiểu, tiến tới xóa bỏ đường ngang dân sinh.

Ông Cao Tiến Hùng, Giám đốc Công ty CP Đường sắt Nghệ Tĩnh, thừa nhận trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh cũng như Nghệ An tồn tại nhiều đường ngang dân sinh với đường sắt bất hợp pháp, tiềm ẩn nguy cơ xảy ra tai nạn. Do đó, đơn vị đang phối hợp với các địa phương tiến hành xóa bỏ các đường ngang tự phát, hạn chế phương tiện qua lại đường sắt.

Lãnh đạo Công ty Quản lý đường sắt Phú Khánh cũng đồng tình với việc xóa đường ngang dân sinh tự phát. Theo ông Nguyễn Văn Hào, từ năm 2014 đến nay, công ty đã rào thu hẹp được gần 100 lối đi dân sinh. Trong đó, gần 60 vị trí ở tỉnh Khánh Hòa và 40 vị trí ở 2 tỉnh Phú Yên, Bình Định. Công ty cũng cắm gần 250 biển “chú ý tàu hỏa” ở 120 vị trí lối đi dân sinh; bố trí chốt gác cảnh giới tại 20 vị trí… “Nhờ tổ chức triển khai tốt các biện pháp này mà TNGT đường sắt có chiều hướng giảm so với trước đây” - ông Hào cho biết.

Nên làm gờ giảm tốc độ

Ông Khuất Việt Hùng, Phó Chủ tịch chuyên trách Ủy ban ATGT quốc gia, đề xuất cần làm gờ giảm tốc tại các đường ngang không người gác, đường dân sinh. Đây là biện pháp cấp bách cần thực hiện ngay trong năm 2017.

Quá trình triển khai đồng bộ các biện pháp, ông Vũ Tá Tùng cũng đề nghị tại các vị trí giao với đường sắt, các địa phương cần tổ chức cảnh giới 24/24 giờ, hạn chế thấp nhất nguy cơ TNGT có thể xảy ra.

NGUYỄN THẾ-ĐỨC NGỌC-KỲ NAM