Tự nguyện đưa linh trưởng về rừng

Nhiều người đau xót khi nhìn tấm ảnh xác 5 con voọc chà vá chân đen vừa bị giết hại tại Khu Bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà, tỉnh Khánh Hòa, vào chiều 9-3, đăng trên các báo. Một sự việc ngược lại, trước đó, ngày 7-3, tại TPHCM, một người đàn ông tên Tâm sống ở phường 11, quận 8 đã chủ động nhờ phóng viên Báo NLĐ liên hệ với cơ quan chức năng để thả con khỉ của mình về rừng. Anh Tâm cho biết: Sau khi nuôi một thời gian dài, nhìn vẻ mặt khỉ luôn buồn rầu, anh nảy sinh ý định giải phóng chú khỉ thân thiết này. Nhưng sợ vật nuôi cưng của mình lạc lõng rồi chết yểu  nên anh  không thể tự thả. Anh Tâm cũng đã từ chối nhiều lời hỏi mua khỉ của người khác với giá hàng triệu đồng. Anh nghĩ con vật quý hiếm này vào tay họ nếu “không chết cũng bị thương”. Anh Tâm không phải là người duy nhất ở TPHCM tự nguyện giải phóng linh trưởng.

Mặc dù rất buồn nhưng ông Lương Minh Mẫn vẫn quyết định thả 2 con vượn về rừng. Ảnh: N.PHÚ

Chia tay vượn cưng

Cuối năm 2008, tôi có dịp tháp tùng cán bộ Chi cục Kiểm lâm TPHCM đến nhà anh Lương Minh Mẫn ở khu phố 4, thị trấn Tân Túc, huyện Bình Chánh - TPHCM. Mặc dù anh là người tình nguyện hiến tặng cho chi cục kiểm lâm hai con vượn (loại vượn đen má hung-thuộc dạng nguy cấp, quý hiếm) để thả chúng về rừng. Nhìn vẻ mặt anh Mẫn trong giờ phút chia tay hai con vượn mới thật cảm động. Hai hàng mi của người đàn ông 50 tuổi này lấm tấm nước mắt. Anh đến bên cái chuồng lớn, chỗ nhốt hai con vượn  rồi chìa tay gọi: “Được tới đây tao nói nè”. Tức thì cả hai con vượn từ trên nóc cao của cái chuồng nhảy xuống bám lấy tay anh vuốt ve. Anh Mẫn kể: Cách đây 4 năm, đi đường, thấy người ta bán hai con vượn nhỏ xíu, sau một thoáng suy nghĩ, anh mua chúng về nuôi và đặt tên cả hai là “Được”. “Đúng như cái tên Được, từ khi có nó, tôi thoát khỏi cảnh nghèo túng, làm ăn rất được” - anh Mẫn nói. Nhưng đó không phải là lý do duy nhất khiến cuộc chia tay này trở nên thống thiết. Anh Mẫn bùi ngùi: “Được rất hiểu tôi, nhiều lúc thả ra khỏi chuồng, cho nó chạy nhảy nhưng chỉ cần tôi ra hiệu là Được nhảy xuống ôm cổ tôi liền”.

Song anh Mẫn cũng thừa nhận nếu để hai con vượn này cho anh tiếp tục nuôi thì sức khỏe của nó sẽ không bảo đảm. Vượn rất dễ mắc nhiều loại bệnh quái ác, kể cả ung thư, nếu điều kiện nuôi nhốt không an toàn. “Người thích tự do thì vượn cũng thích tự do”. Một kiểm lâm viên vỗ vai anh Mẫn nói trước khi đưa hai chú vượn đi kiểm tra sức khỏe để thả chúng về rừng Nam Cát Tiên.

Trọng tình, trọng luật!

Một cán bộ Chi cục Kiểm lâm TP kể lại câu chuyện cảm động của con khỉ và cụ bà nghèo: Số là hai vợ chồng cụ  này khoảng chục năm trước sống biệt lập ở ngoại thành và có nuôi một con khỉ. Từ khi cụ ông qua đời, con khỉ trở thành người bạn duy nhất của cụ bà. Hằng ngày, bất kể cụ bà đi đâu con khỉ cũng lẽo đẽo theo sau. Tuy nhiên, sự cố xảy ra: Mỗi khi có người lạ ghé nhà chơi, con khỉ nổi khùng quậy tứ tung nên bà cụ phải làm chuồng nhốt. Cuộc sống chuồng trại đã làm con khỉ sụt cân, suy kiệt. Song, cứ thả ra hễ thấy người lạ là khỉ lại lồng lộn. Cuối cùng, bà cụ phải giao con khỉ cho cán bộ kiểm lâm thả về rừng chứ nhất định không bán.

Hình ảnh năm con voọc bị sát hại tại tỉnh Khánh Hòa. Ảnh: V.TẠO

Theo Chi cục Kiểm lâm TP, từ đầu năm 2008 đến nay, chi cục đã đón  nhận  khoảng một chục cá thể vượn, voọc (đều xếp vào dạng quý hiếm, nguy cấp) do các cá nhân, tổ chức hiến tặng để cứu hộ và thả về tự nhiên. Ông Lê Thanh Liêm, tổ trưởng tổ kiểm lâm cơ động tăng cường thuộc Chi cục Kiểm lâm TP, khẳng định việc tình nguyện giải phóng cho những loài động vật hoang dã quý hiếm như trên thể hiện tình yêu đích thực đối với động vật và sự tôn trọng pháp luật. Nghị định 32 của Chính phủ nghiêm cấm việc tự ý nuôi nhốt, kinh doanh động vật quý hiếm. Động vật càng quý hiếm, mức xử  phạt càng cao.

Theo các nhà khoa học, VN có khoảng 25 loài linh trưởng (trong gần 300 loài linh trưởng của thế giới). Trong đó, có nhiều loại được xác định là chỉ có mặt ở VN. Trong 25 loài linh trưởng có nguy cơ tuyệt chủng cao nhất của thế giới, nước ta có 5 loài (chiếm 1/5). Vì vậy, VN là một trong những quốc gia mà nguy cơ tuyệt chủng của linh trưởng được xếp ở mức đáng báo động nhất thế giới. Do đó, hành động tình nguyện giải phóng linh trưởng không đợi cơ quan chức năng cưỡng chế, tịch thu trong thời gian qua là hành động có ý nghĩa lớn đối với công tác bảo tồn, phát triển linh trưởng nước nhà.