Voi đi, rừng cũng mất

Rừng Tánh Linh tiếp tục bị tàn phá

Cuối tháng 6-2002, chúng tôi có dịp trở lại vùng rừng Suối Kiết - huyện Tánh Linh. Nơi này vốn từng được cả nước biết đến bởi sự kiện vây bắt, di dời đàn voi dữ. Tưởng rằng sau khi di dời đàn voi, rừng ở đây sẽ được yên tĩnh, trái lại chúng tôi chứng kiến vùng rừng này đang bị tàn phá, xâm hại một cách nghiêm trọng. Nạn chặt phá, lấn chiếm, mua bán đất rừng để làm kinh tế trang trại đang diễn biến hết sức phức tạp. Tại các tiểu khu 332, 333, ngay sau khi chú voi cuối cùng được di dời về Daklak, lập tức hàng trăm hộ dân từ huyện Xuân Lộc - Đồng Nai và dân di cư tự do từ các tỉnh khác tràn đến. Họ ngang nhiên dựng trại, khoanh rừng, phát dọn để chiếm đất, hộ ít thì vài hecta, hộ nhiều chiếm vài chục hecta. Đất này lại được mua đi bán lại bằng giấy tay từ 1,5 đến 3 triệu đồng/ha. Đặc biệt, một số đầu nậu, cò đất đã thuê mướn các hộ đồng bào dân tộc Châu Ro phá rừng, chiếm đất rồi sang nhượng lại cho chúng mỗi hecta từ 1,2 đến 1,5 triệu đồng.

Tại căn chòi của anh Nguyễn Khoèng - người dân tộc Châu Ro từ Xuân Hòa, Xuân Lộc (Đồng Nai) sang, anh Khoèng đưa cho chúng tôi xem tờ giấy tay: “...Đồng ý bán cho ông Lê Đình Hòa 16 sào đất rẫy với tổng số tiền là 3,2 triệu đồng”. Bán rồi lấy đất đâu sản xuất? Anh Khoèng trả lời: “Chủ mới cho tôi sản xuất một mùa này, rồi thì tôi lại đi phát dọn rẫy mới”. Anh Khoèng cho biết thêm, những rẫy xung quanh cũng đã được ông Hòa mua lại, lấy đất để làm trang trại cao su.

Để đối phó với các cơ quan chức năng, bọn đầu nậu, cò đất thường thỏa thuận cho đồng bào dân tộc được làm rẫy trên vùng đất vừa khai phá từ rừng. Sau một mùa mới giao lại cho chúng. Khi có đoàn kiểm tra, chúng nhờ những hộ đồng bào dân tộc này đứng ra khai nhận thay cho chúng. Bằng cách này nhiều đầu nậu, cò đất có trong tay hàng chục, hàng trăm ha đất rừng bất hợp pháp. Số đất này được chúng cày sơ lại một lượt rồi rao bán cho những người từ TPHCM, Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu đang có nhu cầu làm trang trại, giá mỗi hecta từ 5 triệu - 6 triệu đồng. Tất nhiên, việc mua bán chỉ bằng giấy tay. “Cơn sốt” đất trang trại vẫn đang tiếp diễn. Rừng Tánh Linh đang tiếp tục bị đe dọa.

Cán bộ cũng tham gia phá rừng làm trang trại

Việc phá rừng, san ủi đất lâm nghiệp trái phép để làm trang trại còn có sự tham gia “tích cực” của nhiều cán bộ địa phương. Ngoài việc móc ngoặt, làm ngơ cho bọn đầu nậu, cò đất lấn chiếm, mua bán đất rừng trái phép, nhiều cán bộ địa phương cũng đã trực tiếp phá rừng, khai hoang trái phép để làm trang trại. Mới đây, Chi cục Kiểm lâm tỉnh Bình Thuận đã phát hiện một vụ phá rừng có quy mô lớn ở tiểu khu 332 - Suối Kiết. Người trực tiếp đưa phương tiện cơ giới vào phá rừng, san ủi đất trái phép là ông Võ Phước Bình - tổ trưởng tổ khai hoang của Công ty Xây dựng trực thuộc Tổng Công ty Cao su VN. Theo tường trình ban đầu của ông Bình là ông khai hoang cho một số cán bộ của xã Suối Kiết, huyện Tánh Linh. Qua xác minh của Chi cục Kiểm lâm tỉnh Bình Thuận, ông Trần Văn Hội - Bí thư Đảng ủy xã Suối Kiết - thừa nhận đã ký hợp đồng thuê ông Võ Phước Bình san ủi 50 ha đất rừng với đơn giá 2,2 triệu đồng/ha tại tiểu khu 332 (nơi trú ngụ của đàn voi dữ trước đây). Đến thời điểm bị phát hiện thì số diện tích rừng và đất rừng bị xâm hại lên đến 17,3 ha, trong đó có 13,3 ha rừng loại 2A - rừng non tái sinh. Chi cục Kiểm lâm tỉnh đã tạm giữ phương tiện tang vật gồm 4 xe máy ủi hiệu D7 và KOMMATSU 85 và nhiều máy cưa... Theo báo cáo của Chi cục Kiểm lâm tỉnh gởi UBND tỉnh Bình Thuận, việc hợp đồng giữa ông Trần Văn Hội với ông Võ Phước Bình đưa phương tiện cơ giới vào san ủi trái phép 17,3 ha rừng non tại tiểu khu 332 là vi phạm nghiêm trọng Luật Bảo vệ và phát triển rừng, tính chất mức độ vi phạm của các đương sự đã vượt khung xử lý hành chính.