Thời gian gần đây, UBND tỉnh Đồng Nai đã có nhiều cuộc họp gút lại phương án được bàn thảo từ nhiều năm nay xung quanh dự án làm đường ven hồ Trị An, nằm trong Khu Bảo tồn Thiên nhiên Văn hóa Đồng Nai (huyện Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai). Tuyến đường dài khoảng 30 km dự kiến thực hiện với các mục đích phát triển du lịch khu vực hồ Trị An, đồng thời phục vụ dân sinh và phòng chống phá rừng. Tuy nhiên, dự án này được cảnh báo sẽ làm biến mất hàng chục hecta rừng đặc dụng.

Vi phạm tiêu chí giữ rừng

Đề án tuyến đường ven hồ Trị An được đề xuất từ nhiều năm nay nhưng gần đây mới xúc tiến liên tục để triển khai. Dự án được UBND tỉnh Đồng Nai chấp thuận, giao Công ty CP Đầu tư Phát triển Cường Thuận IDICO lập báo cáo đầu tư theo hình thức BT và doanh nghiệp này sẽ được khai thác quỹ đất để bù vốn. Tuyến đường dự kiến sẽ kết nối cửa rừng đến các đảo du lịch trên lòng hồ và tạo một hướng đi khác cho người dân xã Phú Lý - một xã biệt lập của huyện Vĩnh Cửu nằm sâu trong vùng lõi đại ngàn của khu bảo tồn. Khu vực xã Phú Lý cùng một số dân của các xã Mã Đà, Hiếu Liêm (huyện Vĩnh Cửu) nằm sâu và rải rác, cư ngụ lâu năm trong vùng lõi khu bảo tồn chính là một vấn đề nhức nhối, thuộc đề án di dời khỏi vùng rừng đặc dụng đã được vạch ra từ nhiều năm nay nhưng chưa thực hiện được.

Tuy vậy, từ những năm đầu khi khu bảo tồn mới thành lập (những năm 2000), một con đường lớn rải nhựa (đường 761) cũng đã được thực hiện, đi xuyên qua khu bảo tồn từ phía bìa rừng đến trung tâm vùng lõi thuộc xã Phú Lý. Đây là con đường đẹp nhưng được đánh giá vi phạm “tiêu chí cơ bản trong việc giữ rừng” với nguyên tắc không làm đường xuyên rừng vì ảnh hưởng đến việc bảo tồn rừng và chống lâm tặc.

Không bị ảnh hưởng nhiều(!?)

Hiện tại, dự án làm đường vẫn đang dừng lại ở mức đề án, chủ trương đầu tư, chưa có báo cáo đánh giá tác động môi trường cụ thể. Tuy nhiên, đánh giá sơ bộ từ chính chủ đầu tư cho thấy dự án ít nhất ảnh hưởng đến khoảng 200.000 m2 rừng tự nhiên và khoảng 140.000 m2 rừng trồng. Đó là chưa kể đến những tác động sinh thái trong quá trình thi công.

Một lãnh đạo Khu Bảo tồn Thiên nhiên Văn hóa Đồng Nai khẳng định diện tích rừng sẽ không bị ảnh hưởng nhiều do vùng con đường đi qua nằm ven hồ chủ yếu là cây thưa thớt, đã có sẵn đường mòn. Trong khi đó, những mặt lợi đã được nêu cụ thể, việc phát triển du lịch ven hồ là hợp lý (hồ Trị An cũng thuộc quản lý của khu bảo tồn).

Còn theo ông Đặng Hồng Tăng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Đồng Nai, cơ quan này có vai trò tham mưu cho UBND tỉnh phê duyệt dự án. Về cơ bản, thống nhất với chủ trương đề ra, chỉ băn khoăn phần nào về quy trình, kế hoạch thực hiện của chủ đầu tư. Đại diện Sở Giao thông Vận tải và UBND huyện Vĩnh Cửu cho biết dù con đường này không có trong quy hoạch giao thông của tỉnh nhưng sẽ bổ sung vào quy hoạch. “Chúng tôi chỉ thực hiện theo chủ trương, còn trách nhiệm quản lý thuộc khu bảo tồn” - ông Trần Văn Khoan, Phó Chủ tịch UBND huyện Vĩnh Cửu, nói.

Xuân Hoàng