Tại Chỉ thị số 43 - CT/TW ngày 8-2-2020 của Ban Bí thư Trung ương Đảng nêu rõ: "Người làm báo, hội viên Hội Nhà báo Việt Nam cần nhận thức sâu sắc trách nhiệm của người làm báo, ra sức học tập, tu dưỡng, rèn luyện, không ngừng nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, nêu cao đạo đức nghề nghiệp, tinh thần cống hiến, tăng cường đoàn kết, nỗ lực phấn đấu góp phần xây dựng nền báo chí cách mạng Việt Nam giàu tính chiến đấu, nhân văn, chuyên nghiệp và hiện đại, vì lợi ích của đất nước và nhân dân".

Vũ khí sắc bén, phò chính trừ tà

Nền báo chí cách mạng Việt Nam khởi đầu từ ngày lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh sáng lập Báo Thanh Niên (ngày 21-6-1925), cơ quan ngôn luận của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, hoạt động chống lại thực dân Pháp ở Đông Dương và tuyên truyền chủ nghĩa Mác - Lênin. Trong lịch sử báo chí Việt Nam, từ những năm 60 của thế kỷ XIX đã có Gia Định Báo và một số báo khác lần lượt ra đời tại Sài Gòn, Hà Nội và một vài địa phương khác. Nhưng với việc Báo Thanh Niên ra đời, đã mở ra một dòng báo chí mới: Báo chí cách mạng Việt Nam. Ngày 21-6 hằng năm được chọn làm ngày Báo chí cách mạng Việt Nam, nhằm nâng cao vai trò và trách nhiệm xã hội của báo chí, thắt chặt mối quan hệ giữa báo chí với công chúng, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí - một nền báo chí giàu tính chiến đấu, nhân văn, chuyên nghiệp và hiện đại.

95 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam: Chiến đấu, nhân văn và hiện đại - Ảnh 1.

Phóng viên tác nghiệp tại một sự kiện.Ảnh: HOÀNG TRIỀU

Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh và nhiều nhà lãnh đạo xuất sắc của Đảng như Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp, Xuân Thủy… đều là những bậc thầy xuất sắc của nền báo chí cách mạng. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định, báo chí là phương tiện, là vũ khí làm cách mạng, là cầu nối giữa Đảng với quần chúng cần lao. Người nói: "Tờ báo chỉ là giấy trắng mực đen mà thôi. Nhưng với giấy trắng mực đen ấy, người ta có thể viết nên những bức tối hậu thư, người ta có thể viết những bức thư yêu đương" (trả lời phỏng vấn báo quốc tế, 1946); "Ngòi bút của các bạn cũng là những vũ khí sắc bén trong sự nghiệp phò chính trừ tà" (Thư gửi anh em trí thức Nam Bộ, 1947).

Năm 1941, sau khi về nước, cùng Trung ương Đảng chỉ đạo chuẩn bị Tổng khởi nghĩa cách mạng tháng Tám, đánh thực dân Pháp, đuổi phát xít Nhật, giành chính quyền về tay công nông, Bác Hồ đã sáng lập báo Việt Nam Độc Lập, với mục đích, tôn chỉ rất rõ ràng - giàu sức chiến đấu: "Việt Nam độc lập" thổi kèn loa/Kêu gọi nhân dân trẻ với già/Đoàn kết vững bền như khối sắt/Để cùng nhau cứu nước Nam ta!...

Của nhân dân, vì nhân dân

Trong bất kỳ hoàn cảnh nào, điều kiện nào, theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, báo chí giàu tính chiến đấu, luôn luôn là đội quân tiên phong - lực lượng xung kích về chính trị, tư tưởng, văn hóa của Đảng, của nhân dân, của dân tộc. Báo chí là của nhân dân, vì nhân dân, vì quyền lợi của đất nước, cầu nối giữa Đảng với dân; phản ánh tâm tư nguyện vọng của nhân dân; chuyển tải đường lối, quan điểm, chính sách của Đảng, Pháp luật của Nhà nước tới nhân dân; tổ chức hành động cách mạng của nhân dân vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, vì chủ nghĩa xã hội.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng khẳng định, nền báo chí cách mạng Việt Nam luôn là lực lượng đi đầu sự nghiệp đổi mới; báo chí và các nhà báo là "chiến sĩ cách mạng", lực lượng giàu sức chiến đấu, nhân văn luôn hướng về cuộc sống còn nhiều gian khó của hàng triệu người lao động; cổ vũ, lan tỏa việc tốt, người tốt - việc tử tế, người tử tế; đấu tranh phòng chống cái ác, tham nhũng, lãng phí, các biểu hiện tiêu cực của xã hội; đóng vai trò tích cực thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển, tích cực tham gia xây dựng Đảng, xây dựng và củng cố quốc phòng - an ninh và hoạt động đối ngoại.

Nền báo chí cách mạng Việt Nam hội nhập sâu rộng với báo chí - truyền thông thế giới, vốn đã hình thành và phát triển từ hơn 300 năm nay.

Ngày nay, báo chí Việt Nam thực sự là một nền báo chí chuyên nghiệp và hiện đại. Chiến đấu, nhân văn, chuyên nghiệp và hiện đại gắn liền với nhau, thúc đẩy nhau phát triển, trong bối cảnh bùng nổ cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4, sự xuất hiện và phổ biến các thiết bị công nghệ thông tin mới với nhiều tính năng ưu việt. 

(*) Xem Báo Người Lao Động từ số ra ngày 17-6

Đội ngũ nhà báo phải vượt lên chính mình

Để xây dựng nền báo chí cách mạng giàu tính chiến đấu, nhân văn, chuyên nghiệp, hiện đại, đòi hỏi đội ngũ nhà báo phải vượt lên chính mình, nâng cao trình độ chính trị, tư tưởng, có bản lĩnh chính trị vững vàng. Biến thách thức thành cơ hội, đó là đòi hỏi và yêu cầu khách quan đối với đội ngũ những người làm báo Việt Nam trong việc Xây dựng nền báo chí cách mạng Việt Nam giàu tính chiến đấu, nhân văn, chuyên nghiệp và hiện đại.

PHẠM QUỐC TOÀN (nguyên Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam)