Đây là nơi có lượng phù sa lớn bồi đắp hằng năm nên cây trái xanh tốt, là chỗ canh tác của nhiều hộ dân.

Từ năm 2013, khu vực này được cấp phép cho 3 doanh nghiệp khai thác cát, sỏi làm vật liệu xây dựng và mục đích khơi thông dòng chảy đã khiến nhiều người dân phải nhường đất. Vậy nhưng, sau một thời gian khai thác, bãi bồi đã thành khu đất nham nhở, dòng sông sâu hút, nguy cơ sạt lở nặng vào mùa mưa lũ.

Ông Nguyễn Đăng Phương, một hộ dân phường Thủy Biều, nói việc khai thác cát tại đây đã làm sông bị biến dạng, ảnh hưởng môi trường. Mục đích là khơi thông dòng chảy nhưng với việc khai thác có dấu hiệu vượt quá chiều sâu quy định nên bãi bờ bị băm nát.

Hàng chục hộ dân ở thị xã Hương Trà (tỉnh Thừa Thiên - Huế) ở đối diện bên kia bãi bồi Lương Quán cũng tỏ ra lo ngại do xuất hiện tình trạng sạt lở và lòng sông sâu hơn.

Băm nát sông Hương - Ảnh 1.

Các mỏ khai thác tại bãi bồi Lương Quán đều vi phạm độ sâu quy định

Theo hồ sơ, bãi bồi Lương Quán được UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế cấp cho 3 doanh nghiệp khai thác cát với diện tích 6,3 ha. Ông Hồ Đắc Trường, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thừa Thiên - Huế, cho biết cả 3 doanh nghiệp này đều có vi phạm về độ sâu khai thác, diện tích khai thác đã hết. Cuối tháng 9, sở này đã yêu cầu tạm ngưng hoạt động khai thác cát sỏi đối với 2 công ty và 1 công ty nữa cũng sẽ buộc tạm dừng trong thời gian tới.

Ông Trường khẳng định Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thừa Thiên - Huế đang tiếp tục rà soát, báo cáo UBND tỉnh và đề xuất phương án xử lý vi phạm. Ngoài ra, sẽ xem xét thu hồi giấy phép. Nguyên nhân các doanh nghiệp này vi phạm được ông Trường lý giải do áp lực về nguồn cung cát, sỏi làm vật liệu xây dựng vì hiện trên sông Hương chỉ còn 3 mỏ này có giấy phép khai thác. Về mục tiêu khơi thông dòng chảy, tác động môi trường của dự án khai thác cát sỏi, ông Trường cho biết vẫn chưa có kết luận cụ thể và cần thời gian, hội đồng thẩm định để đánh giá thêm.

Ông Võ Đăng Thái, Phó Chủ tịch UBND phường Thủy Biều, nói vào ngày 28-9 và 3-10 (sau thời điểm có văn bản cấm khai thác), Công ty TNHH Châu Thành Phát (một trong 3 công ty được cấp phép khai thác) đã cho 2 phương tiện lén lút ra giữa sông hút cát. Khi lực lượng có mặt thì các tàu tạm ngưng. Đại diện doanh nghiệp này lý giải là đang bảo dưỡng máy hút.

"Chúng tôi không thể túc trực tại đây vì còn nhiều việc phải giải quyết cho dân. Dù biết họ có dấu hiệu lén hút trộm sau khi có lệnh tạm dừng nhưng do lực lượng mỏng, không có phương tiện giám sát, thiếu bằng chứng nên không đủ căn cứ để xử lý" - ông Thái nói thêm và cho hay việc khai thác vượt độ sâu được cấp phép, hút cát ngoài phạm vi mỏ đã được người dân và chính quyền địa phương nhiều lần phản ánh với cơ quan chức năng. Đây là nguy cơ uy hiếp nhiều diện tích đất sản xuất nông nghiệp.

Lo sụt lún, lở đất

Theo ông Võ Đăng Thái, đến nay, việc thu hồi, đền bù diện tích đất bị ảnh hưởng tại khu vực bãi bồi Lương Quán cho người dân đã xong. Tuy nhiên, không chỉ các hộ dân có sản xuất nông nghiệp trực tiếp ở khu vực bãi bồi mà cộng đồng dân cư trên địa bàn phường cũng lo lắng về tình trạng sụt lún, lở đất về lâu dài.


Bài và ảnh: QUANG NHẬT