Một con số thống kê từ Ủy ban An toàn giao thông quốc gia: Trung bình mỗi năm, Việt Nam có hơn 8.000 người chết vì TNGT. Cụ thể, năm 2017 xảy ra 20.080 vụ TNGT, làm chết 8.279 người. Trong 6 tháng đầu năm nay, cả nước xảy ra 9.000 vụ, làm chết 4.103 người. Phần lớn nguyên nhân là do lỗi của người điều khiển phương tiện giao thông.

Và thật đáng sợ, khi mới đây, hàng loạt trung tâm đào tạo lái ôtô, môtô ở Hà Nội đã bị báo chí phanh phui về việc bao làm giấy khám sức khỏe mà không cần phải đi khám; bao "chống trượt" cả phần thi lý thuyết trong kỳ thi sát hạch giấy phép lái xe, với lời hứa bảo đảm đỗ 100%. Để tăng thêm niềm tin cho khách hàng, những nhân viên tư vấn của các trung tâm này còn chỉ rõ từng "đường đi nước bước" mà học viên chỉ việc làm theo, để vượt qua kỳ thi sát hạch.

Cũng theo báo cáo của Ủy ban An toàn giao thông quốc gia, trong năm 2014, thực hiện chỉ đạo của Bộ Giao thông Vận tải (GTVT), Sở GTVT các địa phương đã phối hợp các trung tâm y tế kiểm tra sức khỏe hơn 136.000 tài xế, qua đó phát hiện hơn 526 trường hợp dương tính với chất ma túy và gần 1.500 trường hợp không đủ sức khỏe để lái xe.

Dù không thể thống kê hay điểm mặt, chỉ tên hết các trung tâm đào tạo sai phạm trên cả nước nhưng chắc chắn một điều, chỉ cần gõ cụm từ "thi bằng lái xe máy chống trượt" thì đều dễ dàng tìm thấy la liệt thông tin được mời chào, quảng cáo trên Google và cũng sẽ rất dễ dàng để mua gói thi "chống trượt" tại không ít trung tâm đào tạo.

Khi những người không bảo đảm sức khỏe cũng có thể được cấp bằng; khi những người nghiện ma túy cũng có thể "lọt" qua được khâu khám sức khỏe để rồi sau đó thi và sở hữu bằng lái xe, đã lý giải vì sao mỗi năm có không biết bao nhiêu vụ TNGT kinh hoàng, thảm khốc xảy ra, để lại nỗi tang tóc, đau thương cho hàng vạn gia đình.

Tại cuộc họp về công tác đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe mới đây, Bộ trưởng GTVT Nguyễn Văn Thể đã khẳng định rằng những vụ TNGT xảy ra thời gian qua ít nhiều đều có liên quan đến chất lượng đào tạo lái xe. Thực ra, nói "ít nhiều" là một cách nói giảm nhẹ và chưa sòng phẳng với thực tế tình hình TNGT đường bộ đang diễn ra hằng ngày. Bởi lẽ, khi người ta có thể sở hữu giấy phép lái xe một cách dễ dàng thông qua hình thức thi "chống trượt"; các cơ sở đào tạo còn dung túng, dễ dãi, chưa chú trọng trang bị cho học viên đầy đủ về kiến thức, kỹ năng và cả ý thức lái xe thì việc sản sinh ra những tài xế "xe điên" đâu có gì lạ.

Và đương nhiên, với một quy trình giám sát lỏng lẻo đã để tồn tại một lỗ hổng chết người trong đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe như thế, tính mạng người dân khi tham gia giao thông sẽ còn bị đe dọa. Cần bịt lại ngay lỗ hổng gián tiếp giết người này để ngăn chặn những cái chết oan uổng của người tham gia giao thông. Trách nhiệm này thuộc về Bộ GTVT.

Văn Duẩn