Bất chấp những lời mạt sát, thực khách vẫn cúi gằm mặt mà ăn; vẫn xì xụp, hít hà với tô bún, bát phở "gia truyền". Họ đã quen tai, thậm chí nhiều người lấy chửi làm vui, vừa ăn vừa nghe chửi mới ngon miệng!

Cảnh tượng ấy có ở Hà Nội, tại nhiều hàng quán và đã kéo dài hàng chục năm, bây giờ vẫn còn. Dư luận lên án cũng nhiều, người ở miền Trung hay miền Nam ra Hà Nội gặp cảnh như thế và bị sốc, về viết lên mạng xã hội phê phán, rồi cũng chẳng ăn thua. Nó vẫn tồn tại. Mà cái gì tồn tại thì cái đó có lý.

Họ kinh doanh. Bún, phở… là món hàng. Ngon hay dở, thái độ phục vụ tận tình hay xấc xược… là những giá trị cộng thêm. Sự thành - bại của hàng quán ấy do thị trường quyết định. Mà thị trường ở đây chính là khách hàng. "Thượng đế" dù bị chửi tơi tả vẫn không tẩy chay; ngược lại còn ùn ùn kéo đến xếp hàng chờ, đưa tiền trước mới được nhận đồ ăn sau thì cái gọi là "quy luật thị trường" có còn giá trị gì nữa đâu! Bún mắng, phở quát… là những lề thói bán buôn, phục vụ khách hàng đã thành "văn hóa" rồi, khó từ bỏ. Một dạng "văn hóa" phản văn hóa!

Nhưng với "dạy chửi" thì khác. Trung tâm Anh ngữ MST (MST English) ở Hà Nội ngay lập tức trả giá bởi quy luật thị trường sau vụ nữ giáo viên chửi học viên "mặt lợn", "óc lợn". Từ xì-căng-đan này, các cơ sở của MST English đều phải đóng cửa, vắng bóng học viên. Cơ quan hữu trách vào cuộc kiểm tra và phát hiện MST English đào tạo chui. Bên cạnh án phạt hành chính, rồi đây MST English sẽ còn "te tua" thêm nữa khi tiếng xấu đồn xa và những quy định hà khắc, có dấu hiệu trái luật (như phạt tiền học viên không làm hay chậm nộp bài) sẽ được cơ quan chức năng minh định và chế tài.

Đó là cái giá phải trả cho sự coi thường pháp luật, coi thường đạo lý, coi thường con người. MST English đã sai khi bày ra luật chơi riêng của mình; sai khi tuyển dụng và sử dụng nữ giáo viên hồ đồ ấy và càng sai khi lấy tiền bạc để quy đổi sự thành - bại của người học. Những người đi dạy học mà lên lớp chửi mắng học viên tục tĩu, chợ búa một cách khủng khiếp như nữ giáo viên đó hoàn toàn không xứng đáng có một chỗ đứng trên bục giảng, không đủ tư cách "dạy" bất cứ ai. Dạy và học là hành trình đầy đủ của nhân - trí - dũng. Đâu phải chỉ truyền thụ kiến thức và kỹ năng (trí), người thầy phải có sứ mệnh dạy làm người, phát triển nhân cách người học (nhân). Nói chung, một nữ giáo viên có tâm và tầm thấp kém như cô giáo chửi học viên "óc lợn" mà lại còn lớn lối trước đám đông người học đã trưởng thành thì chứng tỏ cái "phông văn hóa" ở Trung tâm MST English này tệ mạt đến mức nào.

Cũng phải đề cập trách nhiệm của Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hà Nội. Khi xảy ra chuyện thì đi kiểm tra và lúc ấy mới phát hiện MST English hoạt động thiếu giấy phép. Quản lý lỏng lẻo, hời hợt đến vậy thì nay mai có thêm dăm bảy trung tâm chui, dạy… chửi như thế cũng đừng lấy làm lạ.

Cát Tường