Sáng 28-6, ông Nguyễn Thái Học, Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương, cho biết ngày 30-6 sẽ diễn ra Hội nghị toàn quốc tổng kết 10 năm công tác phòng chống tham nhũng, tiêu cực (PCTN-TC) giai đoạn 2012-2022 do Bộ Chính trị tổ chức. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chủ trì và chỉ đạo hội nghị.

Không có vùng cấm, không có ngoại lệ

Đây là hội nghị về PCTN-TC có quy mô lớn nhất từ trước đến nay, với hơn 81.000 đại biểu từ trung ương đến điểm cầu 63 tỉnh, thành.

Theo ông Nguyễn Thái Học, trong 10 năm qua, cấp ủy, ủy ban kiểm tra các cấp đã thi hành kỷ luật hơn 2.700 tổ chức Đảng, gần 168.000 đảng viên, trong đó có hơn 7.390 đảng viên bị kỷ luật do tham nhũng. Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã kỷ luật hơn 170 cán bộ cấp cao diện trung ương quản lý, trong đó có 33 ủy viên, nguyên ủy viên Trung ương Đảng, hơn 50 sĩ quan cấp tướng trong lực lượng vũ trang. Riêng từ đầu nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng đến nay, đã kỷ luật 50 cán bộ diện trung ương quản lý, trong đó có 8 ủy viên, nguyên ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, 20 sĩ quan cấp tướng trong lực lượng vũ trang.

Qua công tác thanh tra, kiểm toán đã kiến nghị xử lý trách nhiệm gần 44.700 tập thể, cá nhân sai phạm; kiến nghị thu hồi, xử lý tài chính hơn 975.000 tỉ đồng, gần 76.000 ha đất; chuyển cơ quan điều tra gần 1.200 vụ việc có dấu hiệu tội phạm để điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật. "Công tác điều tra, truy tố, xét xử được chỉ đạo quyết liệt, thực hiện đúng quan điểm "không có vùng cấm, không có ngoại lệ, bất kể người đó là ai", tạo bước đột phá trong công tác PCTN-TC" - ông Nguyễn Thái Học nói thêm.

Trong 10 năm qua, các cơ quan tiến hành tố tụng cả nước đã khởi tố, điều tra 19.546 vụ/33.868 bị can, truy tố 16.699 vụ/33.037 bị can, xét xử sơ thẩm 15.857 vụ/30.355 bị cáo về các tội tham nhũng, chức vụ, kinh tế; trong đó tội phạm về tham nhũng đã khởi tố, điều tra 2.657 vụ/5.841 bị can, truy tố 2.628 vụ/6.199 bị can, xét xử sơ thẩm 2.439 vụ/5.647 bị cáo. Chỉ tính từ đầu nhiệm kỳ Đại hội XIII đến nay, đã khởi tố, điều tra gần 4.200 vụ/7.572 bị can về các tội tham nhũng, chức vụ, kinh tế (trong đó các tội về tham nhũng đã khởi tố, điều tra 455 vụ/1.054 bị can). 

Riêng Ban Chỉ đạo đã đưa 977 vụ án, vụ việc tham nhũng, tiêu cực nghiêm trọng, phức tạp, dư luận xã hội quan tâm vào diện theo dõi, chỉ đạo ở 3 cấp độ; trong đó, Ban Chỉ đạo trực tiếp theo dõi, chỉ đạo 180 vụ án, 133 vụ việc; các cơ quan chức năng đã kết thúc điều tra, truy tố, xét xử sơ thẩm 120 vụ án/1.083 bị cáo, có 37 bị cáo nguyên là cán bộ thuộc diện trung ương quản lý.

Đặc biệt, thời gian gần đây đã tập trung điều tra, xử lý nghiêm nhiều vụ án tham nhũng, tiêu cực đặc biệt nghiêm trọng, gây thiệt hại lớn, xảy ra trong lĩnh vực y tế, quản lý, sử dụng đất đai, chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp... Đáng chú ý, công tác thu hồi tài sản tham nhũng có chuyển biến tích cực. Cơ quan thi hành án dân sự các cấp đã thu hồi 61.000 tỉ đồng, đạt tỉ lệ 34,7% (năm 2013, tỉ lệ này chỉ đạt dưới 10%). Riêng các vụ án thuộc diện Ban Chỉ đạo theo dõi, chỉ đạo đã thu hồi được gần 50.000 tỉ đồng, đạt tỉ lệ 41,3%.

Đã kỷ luật 50 cán bộ diện trung ương quản lý - Ảnh 1.

Phó trưởng Ban Nội chính Trung ương Nguyễn Thái Học thông tin về Hội nghị toàn quốc tổng kết 10 năm công tác phòng chống tham nhũng, tiêu cực giai đoạn 2012-2022 Ảnh: Thu Huyền

Mở rộng phòng chống tham nhũng, tiêu cực ra khu vực ngoài nhà nước

Ông Nguyễn Thái Học cũng cho biết công tác phát hiện, xử lý tham nhũng, tiêu cực ở địa phương, cơ sở được quan tâm hơn, từng bước khắc phục tình trạng "trên nóng, dưới lạnh". Dưới sự chỉ đạo sâu sát, cụ thể của Tổng Bí thư (Trưởng Ban Chỉ đạo), hoạt động của Ban Chỉ đạo có nhiều đổi mới, nền nếp, bài bản, khoa học, quyết liệt và hiệu quả.

Thực hiện kết luận của Hội nghị Trung ương 5 khóa XIII, các tỉnh ủy, thành ủy đang khẩn trương thành lập và triển khai hoạt động của Ban Chỉ đạo PCTN-TC cấp tỉnh nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ hơn nữa trong công tác PCTN-TC ở địa phương, cơ sở. Tính đến ngày 27-6-2022, đã có 34 tỉnh, thành phố quyết định thành lập Ban Chỉ đạo PCTN-TC cấp tỉnh.

Về nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm công tác PCTN-TC thời gian tới, theo Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương, sẽ tiếp tục xây dựng, hoàn thiện đồng bộ thể chế, pháp luật. Tiếp tục tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán; đẩy mạnh điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án; phát hiện sớm, xử lý nghiêm minh các vụ án, vụ việc tham nhũng, tiêu cực; nâng cao hơn nữa hiệu quả thu hồi tài sản tham nhũng. Tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động của các cơ quan, đơn vị có chức năng PCTN-TC; nhất là triển khai có hiệu quả hoạt động của Ban Chỉ đạo PCTN-TC cấp tỉnh.

"Mở rộng và nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế về PCTN-TC, triển khai có hiệu quả hoạt động PCTN-TC ra khu vực ngoài nhà nước" - ông Học nói và cho rằng vừa qua thực tế cũng chưa thật sự quan tâm đến mối quan hệ giữa cán bộ nhà nước với lực lượng ngoài nhà nước, doanh nghiệp ngoài nhà nước dẫn đến có tình trạng "biến tài sản công thành tài sản tư". Để ngăn chặn tình trạng này, cần điều chỉnh, bổ sung thể chế, phải chặt chẽ, đồng bộ. Như vừa qua về đấu thầu, chứng khoán..., qua rà soát đã thấy có lỗ hổng. Bên cạnh đó, quản lý nhà nước phải gắn trách nhiệm chặt hơn và thực tế quản lý nhà nước vừa qua chưa tốt nên mới để xảy ra sai phạm lớn. Và quan trọng là yếu tố con người, công tác cán bộ.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Thái Học cho rằng do tác động từ công cuộc PCTN-TC nên có nơi, có lúc việc triển khai thực hiện nhiệm vụ có tâm lý e ngại, chùng xuống. "Có ý kiến cho rằng tình trạng e ngại, né tránh, đùn đẩy trách nhiệm thực thi công vụ cũng là một biểu hiện suy thoái. Tất nhiên, cần động viên đội ngũ cán bộ dám nghĩ, dám làm, có trách nhiệm…" - ông Học nói.

Về việc nhiều cán bộ sai phạm có chức vụ, có trình độ cao, có cả giáo sư, tiến sĩ…, ông Học dẫn lại lời Tổng Bí thư thường nói "danh dự là điều thiêng liêng…" và cho rằng sắp tới cần tăng cường giáo dục, tuyên truyền coi trọng danh dự, liêm sỉ, coi trọng đạo đức, liêm chính. Cùng với đó, công tác phòng ngừa, giám sát phải thay đổi, mục tiêu là kiểm tra, giám sát, phát hiện từ sớm, từ xa, không để từ sai phạm nhỏ phát triển thành lớn. Kiểm tra, giám sát ở những lĩnh vực khép kín, chuyên sâu, hoạt động thiếu tính công khai, minh bạch như vừa qua lĩnh vực ngoại giao đã có tiêu cực. Hay lĩnh vực y tế và một số lĩnh vực khác lâu nay được xã hội tôn trọng, là lĩnh vực chuyên sâu… cần kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện để sai phạm nhỏ không tích tụ thành sai phạm lớn. 

"Không có gì qua mắt được nhân dân"

Trao đổi với báo chí trước thềm hội nghị, ông Phan Đình Trạc - Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Nội chính Trung ương - cho biết công tác PCTN-TC trong thời gian vừa qua đạt được nhiều kết quả to lớn. Đó là nhờ sự lãnh đạo, chỉ đạo đúng đắn, kịp thời của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quốc hội, Chính phủ, mà trực tiếp, thường xuyên là sự chỉ đạo quyết liệt, trực tiếp của Ban Chỉ đạo Trung ương về PCTN-TC, với quyết tâm chính trị rất cao của Đảng và Nhà nước. Đặc biệt, là sự gương mẫu, "nói đi đôi với làm" của Tổng Bí thư, Trưởng Ban Chỉ đạo và các lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, của người đứng đầu, lãnh đạo chủ chốt các cấp, các ngành...

"Tôi xin nhấn mạnh vai trò vô cùng quan trọng của người đứng đầu và các lãnh đạo chủ chốt, đặc biệt là của Tổng Bí thư, Trưởng Ban Chỉ đạo, của nhân dân và báo chí; sự gương mẫu, quyết liệt "nói đi đôi với làm" và "làm đi đôi với nói" của Tổng Bí thư, Trưởng Ban Chỉ đạo và các lãnh đạo chủ chốt là chỗ dựa vững chắc, là bảo đảm về mặt chính trị và tạo động lực to lớn và đây là nhân tố hàng đầu quyết định sự thành công của công tác PCTN-TC trong thời gian vừa qua" - ông Trạc nói.

Cũng theo ông Phan Đình Trạc, trong công cuộc PCTN-TC có vai trò to lớn của nhân dân, không có sức mạnh nào to lớn bằng sức mạnh của nhân dân, "không có gì mà nhân dân không biết và do đó, không có gì qua mắt được nhân dân". "Chúng ta phải biến hàng vạn, hàng triệu con mắt, lỗ tai cảnh giác của quần chúng thành những ngọn đèn pha soi sáng khắp mọi nơi, làm cho tệ tham ô, lãng phí, quan liêu không có chỗ ẩn nấp..." - ông Phan Đình Trạc nhấn mạnh.

Bảo Trân