Ngày 22-6 tại phiên phúc thẩm xét kháng cáo của ông Đinh La Thăng, cựu Chủ tịch HĐQT/HĐTV Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN), cùng 6 đồng phạm, VKSND Cấp cao tại Hà Nội đã nêu quan điểm giải quyết vụ án.

Gây hậu quả "đặc biệt lớn"

Theo đại diện VKS tại tòa phúc thẩm, bản án sơ thẩm đã tuyên phạt bị cáo Đinh La Thăng 18 năm tù, buộc bồi thường 600 tỉ đồng; Nguyễn Xuân Sơn, cựu Phó Tổng giám đốc Ngân hàng Thương mại cổ phần Đại Dương (OceanBank), 30 tháng tù, bồi thường 15 tỉ đồng về tội "Cố ý làm trái các quy định của nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng".

Đề nghị y án 18 năm tù với ông Đinh La Thăng - Ảnh 1.

Bị cáo Đinh La Thăng tại phiên tòa phúc thẩm Ảnh: TTXVN

Cùng tội danh, các bị cáo là cựu thành viên HĐTV PVN cũng lĩnh án gồm: Vũ Khánh Trường 5 năm tù, Nguyễn Thanh Liêm 20 tháng cải tạo không giam giữ, Phan Đình Đức 15 tháng cải tạo không giam giữ, Nguyễn Xuân Thắng 22 tháng tù. Riêng bị cáo Ninh Văn Quỳnh, cựu Kế toán trưởng PVN, nhận 7 năm tù về tội "Cố ý làm trái…" và 16 năm tù về tội "Lạm dụng chức vụ quyền hạn chiếm đoạt tài sản", tổng hình phạt là 23 năm tù.

Ông Đinh La Thăng kháng cáo xin xem xét lại toàn bộ án sơ thẩm; các bị cáo khác xin giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, dân sự. Riêng bị cáo Nguyễn Xuân Sơn đã tự nguyện rút một phần kháng cáo về hình phạt và bồi thường nên đề nghị HĐXX đình chỉ với phần kháng cáo này.

Đánh giá về hành vi các bị cáo, đại diện VKS cho rằng cuối năm 2008, khi ông Đinh La Thăng quyết định ký thỏa thuận với Hà Văn Thắm, cựu Chủ tịch HĐQT OceanBank, để PVN góp 800 tỉ đồng đã không bàn bạc với các thành viên HĐQT. Các bị cáo đã có nhiều sai phạm: không xin phép Thủ tướng, không thực hiện yêu cầu của bộ, ngành liên quan, vi phạm Luật Các tổ chức tín dụng để PVN nắm giữ tỉ lệ cổ phần OceanBank vượt mức quy định…

Ở lần góp vốn thứ 3, VKS cho rằng các bị cáo chưa thực hiện triệt để chủ trương, không thực hiện các yêu cầu của Chính phủ và các cơ quan trực thuộc một cách có hệ thống. Việc các bị cáo báo cáo Thủ tướng Chính phủ chỉ mang tính thủ tục.

Tại phiên tòa phúc thẩm, bị cáo Đinh La Thăng cho rằng từ năm 2009-2013, PVN được chia cổ tức 244 tỉ đồng, nghĩa là có lãi; Ngân hàng Nhà nước xếp OceanBank vào loại A. Tuy nhiên, theo thanh tra Ngân hàng Nhà nước, lãi của OceanBank là lãi giả, cổ tức chính là tiền gốc, trả cho cổ đông nhằm thu hút thêm vốn vào.

"OceanBank mất vốn chủ sở hữu chỉ là vấn đề thời gian, trước sau cũng mất vốn. Ngoài ra, lãnh đạo OceanBank cũng đã bị chứng minh phạm những tội đặc biệt nghiêm trọng trong quá trình lãnh đạo ngân hàng bằng một bản án khác đã có hiệu lực" - công tố viên nêu quan điểm.

Qua đó, VKS cho rằng trong vụ án này, bị cáo Đinh La Thăng giữ vai trò chính, khi đưa ra chủ trương cố ý làm trái, đồng thời chỉ đạo các bị cáo khác phạm tội, gây hậu quả đặc biệt lớn.

"Bản án sơ thẩm đã xem xét, đánh giá quá trình đóng góp của bị cáo cho xã hội, nhân thân tốt, thành khẩn khai báo, được tặng nhiều danh hiệu cao quý. Tại phiên phúc thẩm, không có tình tiết giảm nhẹ nào mới nên cần giữ nguyên hình phạt" - VKS nhận định.

Đánh giá thiếu căn cứ?

Sau khi VKS nêu quan điểm, ông Đinh La Thăng cùng 6 đồng phạm, các luật sư và bị cáo bước vào phần tranh luận. Được tự bào chữa đầu tiên, ông Đinh La Thăng cho biết không đồng tình toàn bộ nội dung mà kiểm sát viên cáo buộc vì phần lớn nội dung đó đã nêu tại tòa sơ thẩm. "Tôi cho rằng đó là nhận định thiếu căn cứ, mang tính quy chụp, không công bằng và không có lương tâm" - ông nói.

Theo ông Thăng, xem xét vụ án phải đặt vào hoàn cảnh cách đây 10 năm; trong bối cảnh thực hiện chủ trương của Đảng về một tập đoàn kinh tế đa ngành, PVN được đầu tư vào tài chính ngân hàng. Tuy nhiên, thực hiện ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát, PVN đã dừng việc thành lập Ngân hàng Hồng Việt. "Hàng trăm tỉ đồng và hàng trăm con người cho việc thành lập ngân hàng là hệ lụy phải giải quyết. Là người đứng đầu, tôi cùng HĐQT có trách nhiệm xử lý" - ông Thăng tự bào chữa.

Từ đó, ông Thăng đề nghị khi xem xét vụ án cần thực hiện theo tinh thần cải cách tư pháp, tinh thần của Bộ Luật Tố tụng hình sự mới theo nguyên tắc suy đoán vô tội. Tuy nhiên, xu hướng của VKS là tìm chứng cứ suy đoán, lập luận để bị cáo có tội. Theo ông, việc PVN đầu tư vào OceanBank là đúng chủ trương, đúng pháp luật, được sự đồng ý của Thủ tướng trước khi thực hiện chuyển tiền đầu tư.

Ông Thăng cho rằng việc góp vốn vào OceanBank trước hết đã xử lý hơn 300 tỉ đồng PVN bỏ ra và đội ngũ cán bộ, viên chức của ban trù bị Ngân hàng Hồng Việt. "5 năm liền (từ 2009 - 2013) đều được chia cổ tức. Đây là tiền thật chứ không như đại diện VKSND nói là tiền ảo" - ông dẫn chứng.

Cựu Chủ tịch PVN cho rằng vì PVN thực hiện đề án thoái vốn nên nỗ lực đi tìm đối tác để mua cổ phần ở OceanBank. Thủ tướng Chính phủ đồng ý nhưng sau đó nửa tháng lại không đồng ý. "Nếu Thủ tướng đồng ý thì PVN đã bán được, không lỗ. Đây là vấn đề thật" - bị cáo nói.

Ông Thăng đề nghị VKS xem xét lại vì bị cáo chuyển công tác từ tháng 8-2011. "Khi tôi chuyển công tác thì mọi việc đều tốt đẹp. Năm 2011, Ngân hàng Nhà nước vẫn xếp OceanBank là loại A; năm 2012 và 2013 là loại B. Việc này là do Ngân hàng Nhà nước đánh giá" - bị cáo cho biết.

Ông Thăng tiếp tục khẳng định nguyên nhân mất vốn chính là do Ngân hàng Nhà nước mua OceanBank 0 đồng. VKS cho rằng OceanBank mất vốn chỉ là vấn đề thời gian nhưng không hề có bất kỳ cơ quan quản lý nhà nước nào cảnh báo ngân hàng này sẽ mất vốn. "Nếu có cảnh báo nào thì các ngân hàng sẽ đều hoạt động tốt. Vì vậy, quan điểm này hoàn toàn không có căn cứ" - ông Thăng bày tỏ. 

Bác đơn kháng cáo của 6 đồng phạm

VKSND Cấp cao cho rằng mức án mà tòa cấp sơ thẩm đã tuyên là phù hợp nên không có cơ sở chấp nhận kháng cáo của các bị cáo.

Theo VKS, bị cáo Ninh Văn Quỳnh có vai trò quan trọng trong vụ án, chỉ sau ông Thăng, phạm tội đặc biệt quan trọng nên mức án sơ thẩm tuyên cơ bản phù hợp, không oan. Bị cáo này tự nguyện khắc phục là không đáng kể nên không có cơ sở giảm thêm hình phạt.

"Bị cáo Quỳnh đã chiếm đoạt số tiền đặc biệt lớn, xâm phạm quyền, lợi ích nhà nước, tính thanh liêm của cán bộ và mức án 17 năm tù là dưới khung hình phạt truy tố do tòa sơ thẩm đã xét đến nhiều yếu tố giảm nhẹ" - VKS nhấn mạnh.

Nguyễn Hưởng