Mới đây, đêm 10-6 đến sáng 11-6, xảy ra vụ cháy thiêu rụi hơn 5.000 m2 rừng ở bán đảo Sơn Trà, TP Đà Nẵng. Theo Chi cục Kiểm lâm TP Đà Nẵng, do du khách nấu nướng bất cẩn gây nên.

Cứ như vậy, hình ảnh du khách Việt lại xấu thêm trong mắt công chúng. Lâu nay chúng ta hay chê khách Trung Quốc nhưng chính người Việt cũng để lại những hình ảnh không đẹp trên đường du lịch. Khi ra nước ngoài, du khách Việt thường mắc các thói xấu như nói chuyện ồn ào, không chịu xếp hàng mà cứ chen ngang, giành giật mua vé, chen lấn khi chụp ảnh; ăn buffet thì chọn quá nhiều thức ăn rồi ăn không hết. Không chỉ hút thuốc lá không đúng nơi quy định hoặc xả rác bừa bãi, qua đường không đúng chỗ, không chờ đèn, có du khách còn để lại hình ảnh không đẹp như tiểu bậy xuống hồ Nhật Nguyệt ở Đài Loan… Họ đã làm ảnh hưởng thể diện quốc gia bởi các hành vi xấu xí đó. Nhiều nơi ở nước ngoài còn để bảng bằng tiếng Việt để cảnh báo khiến người Việt có tự trọng nào đọc được cũng cảm thấy xấu hổ…

Đó là ra nước ngoài, còn ở trong nước, bức tranh du lịch cũng bị bôi bẩn bởi không ít người thiếu ý thức tự trọng, tự tôn dân tộc, thiếu văn minh trong ứng xử. Với người làm dịch vụ là các thủ đoạn "chặt chém", nói năng, cư xử thô lỗ, phục vụ kém. Với du khách các đoàn thì cũng y nguyên những thói xấu khi du lịch nước ngoài như đã nói ở trên. Còn với một bộ phận giới trẻ, du lịch tự túc, khám phá, còn gọi là dân "phượt" thì ngoài những phượt thủ chuyên nghiệp, có ý thức và ứng xử văn hóa, cũng có không ít phượt thủ dạng "trẻ trâu" đua đòi, chạy xe nghênh ngang trên đường, đi đến đâu phá đến đó như đã từng phá những vườn cây của dân, xả rác đầy các nẻo đường, các triền núi, các eo biển vắng người…

Dù báo chí nói rất nhiều, song thực trạng chưa cải thiện bao nhiêu. Tất cả cũng do chúng ta thực thi pháp luật không nghiêm. Từ năm 2017, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch đã ban hành Bộ Quy tắc ứng xử văn minh du lịch nhằm định hướng hành vi, thái độ, thói quen, cách thức ứng xử văn minh của tổ chức và cá nhân khi tham gia các hoạt động du lịch. Chỉ cần tuân thủ những điều cốt yếu của bộ quy tắc này, chắc chắn tình hình sẽ cải thiện được rất nhiều. Điều này phụ thuộc vào sự giám sát và xử lý của các cơ quan chức năng địa phương, nơi có những điểm tham quan du lịch. Tuy nhiên, thực trạng chậm cải thiện chính là câu trả lời.

Riêng với các hành vi xả rác, xâm hại môi trường, cần phải mạnh tay áp dụng các quy định pháp luật, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm. Phải làm thường xuyên, không đánh trống bỏ dùi. Chúng ta hãy học hỏi người Nhật về ứng xứ với rác, luôn phân loại, bỏ rác đúng chỗ, đường sá luôn sạch sẽ, không khí trong lành. Tự hào về 4.000 năm văn hiến, văn minh không thua kém các nước, người Việt hãy cùng nhau làm đẹp cảnh quan, môi trường, làm đẹp hình ảnh người Việt mọi lúc mọi nơi. Để du khách nước ngoài đến Việt Nam còn muốn có dịp sẽ quay trở lại. Để du khách Việt đi đến đâu cũng được xem là du khách văn minh. Nhưng bao giờ điều đó là hiện thực? 

THANH BÌNH