Thật ra, chuyện CSGT ra quân xử lý vi phạm an toàn giao thông không mới. Các đợt ra quân như thế này luôn được tổ chức hằng năm, thậm chí có năm vài lần. CSGT các địa phương cũng hưởng ứng và tổ chức rầm rộ không kém. Qua các đợt ra quân, chúng ta có thể thấy mô típ hao hao nhau: tăng cường kiểm tra, phạt nghiêm khắc các hành vi vi phạm và trong các đợt ra quân này, số lượng người, phương tiện bị phạt tăng đột biến. Những số liệu này sẽ được báo cáo tổng kết và sau đó... mọi chuyện trở lại bình thường. 

Có nghĩa là, những hành vi vi phạm sẽ tái diễn, tình hình giao thông trở lại phức tạp, tai nạn vẫn chực chờ và số người chết vì tai nạn giao thông hằng năm vẫn khiến ai nghe cũng rợn mình.

Phải thừa nhận, trong những ngày ra quân lập lại trật tự an toàn giao thông, tình hình giao thông rất tốt. Nguyên nhân là do CSGT được tăng cường, xử lý nghiêm khắc; không xuất hiện tình trạng nhũng nhiễu, cánh tài xế không dám mãi lộ... Điều này cho thấy nếu nghiêm khắc, tình hình giao thông sẽ được cải thiện. Người dân luôn mong muốn lực lượng CSGT phải giữ tinh thần này trong mọi phiên làm việc hằng ngày chứ không theo phong trào rồi sau đó mọi chuyện như cũ.

Chúng ta cần nhìn nhận một trong những nguyên nhân chính khiến người thiếu ý thức lờn luật (trong lĩnh vực an toàn giao thông) chính là do lực lượng chức năng xử lý thiếu nghiêm khắc. Khi mà tài xế còn có thể "mua đường", người vi phạm có thể tìm cách hợp thức hóa sai phạm... thì các đợt ra quân như trên cũng chỉ có tác dụng nhất thời.

Bộ Giao thông Vận tải đang lấy ý kiến dự thảo sửa đổi Nghị định 46/2016/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt, trong đó đề xuất tăng nặng mức xử phạt hàng loạt lỗi vi phạm giao thông về nồng độ cồn, ma túy... Thông tin này làm nhiều người vui vì họ hy vọng mức phạt cao sẽ làm các "anh hùng xa lộ" thấy đó mà chùn tay. Thế nhưng, điều mà người dân cần hơn nữa chính là việc nghiêm túc thực thi những quy định như thế này để nó tác động vào thực tế chứ không chết yểu qua thời gian.

Vài năm trước, khi lực lượng chức năng áp dụng hình thức phạt nguội (phạt qua camera), dư luận rất ủng hộ và thực tế cho thấy tác dụng răn đe người vi phạm rất cao. Cánh tài xế cẩu thả ngán ngại không dám tùy tiện như trước. Vậy đến nay thì sao? Theo số liệu của Phòng CSGT Đường bộ - Đường sắt Công an TP HCM, chỉ tính từ giữa tháng 11-2018 đến nay đã phát hiện hơn 31.000 người vi phạm giao thông nhưng chỉ xử phạt được hơn 5.700 trường hợp. Hơn 25.000 người vi phạm, dù CSGT đã mời đến xử lý nhưng hầu hết không đến, không thừa nhận hành vi. Có địa phương gỡ luôn camera vì không có tiền duy trì. 

Một quy định rất tốt đã bị vô hiệu hóa đơn giản chỉ vì sự chây ì của người vi phạm.

Chúng ta kêu gọi mọi người có ý thức khi tham gia giao thông, nhưng ý thức có được từ nhận thức tốt về xã hội và phải được rèn giũa từ các quy định nghiêm khắc của pháp luật.

Vậy thì, trước hết, có công cụ pháp luật trong tay thì lực lượng chức năng hãy làm cho trọn chức năng của mình. 

Hiếu Nghi