Theo đánh giá khá lạc quan của giới chuyên gia và cơ quan quản lý nhà nước, đến quý III/2020, hoạt động của DN sẽ cơ bản ổn định trở lại. Do vậy, Bộ Tài chính kiến nghị Chính phủ gia hạn nộp thuế GTGT cho DN 5 tháng và gia hạn thuế thu nhập DN tạm nộp của 2 quý đầu năm trong thời hạn 3 tháng. Với tổng số thuế được gia hạn ước tính trên 100.000 tỉ đồng, một nguồn lực không nhỏ được tạm giữ lại ở DN để họ chống chọi và vượt qua khó khăn.

Tuy nhiên, DN có thể còn cần trợ lực nhiều và mạnh mẽ hơn nữa bởi đa phần đã quá mệt mỏi sau một năm gánh chịu tác động nặng nề từ đại dịch. Nghiên cứu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho thấy "sức khỏe" của cộng đồng DN đang ở mức kém lạc quan nhất.

Có sự giảm sút so với năm 2019 về số lượng DN thành lập mới lẫn số lao động đăng ký với mức giảm lần lượt 2,3% và 16,9%. Những DN cũ còn tồn tại đến nay ngày càng đuối sức. Bởi lẽ, năm 2020, tuy phải đối diện với đại dịch Covid-19 ập đến đột ngột khiến không thể trở tay kịp nhưng dù sao vẫn còn nguồn lực từ những năm trước để cầm cự. Năm 2021, thị trường vẫn chưa sáng sủa khi còn những đợt dịch mới bùng phát và nguồn lực cũ đã gần như xài hết, DN không khỏi trở nên suy yếu.

Tình hình thực tế đòi hỏi Chính phủ, các bộ - ngành cần tiếp tục quan tâm, hỗ trợ DN nhiều hơn nữa. Nếu ngân sách còn đủ sức, nên gia hạn các sắc thuế ít nhất hết quý III/2021 để tạo hiệu ứng hỗ trợ dài hơi hơn cho DN. Ngoài ra, phần thuế thu nhập DN phải nộp từ quý III/2020 và phải quyết toán vào tháng 3 năm nay cũng cần được tiếp tục gia hạn thêm 3-5 tháng nữa. Đồng thời, xem xét miễn, giảm thuế và tiền thuê đất cho những DN thuộc ngành, lĩnh vực cực kỳ khó khăn như du lịch, khách sạn, giao thông vận tải…

Nếu thực hiện được những ưu đãi này, DN không chỉ giảm áp lực về dòng tiền mà còn có cơ hội giảm giá thành, giá bán để tăng khả năng tiêu thụ sản phẩm, có nguồn thu trở lại để "sống sót" và tái tạo sản xuất. Từ đó, ngân sách không chỉ nhận về đủ số tiền thuế đã gia hạn cho DN mà thậm chí còn nhiều hơn.

Trong những đợt cứu trợ năm ngoái, Chính phủ đã chỉ đạo các đơn vị thực hiện khá tốt việc hỗ trợ cho DN không chỉ về thuế mà còn tín dụng, tiền điện, tiền lương… Năm nay, trong bối cảnh DN càng khó khăn hơn, những chính sách này vẫn nên tiếp tục được nghiên cứu, xem xét áp dụng ít nhất đến khi dịch bệnh được kiểm soát.

Cộng đồng DN đang nỗ lực tự thân vượt qua khó khăn dù có trợ lực từ nhà nước hay không. Tuy nhiên, nếu có được sự hỗ trợ toàn diện và hiệu quả, chắc chắn cơ hội trở mình sẽ đến với nhiều DN. 

NGUYỄN ĐỨC NGHĨA, nguyên Chủ nhiệm CLB Đại lý thuế TP HCM