Số vụ tai nạn giao thông (TNGT) lúc nào cũng tăng cao vào dịp lễ, Tết. Nói đâu xa, chỉ trong 3 ngày nghỉ Tết dương lịch vừa qua, toàn quốc đã xảy ra 67 vụ TNGT làm chết 40 người, 37 người bị thương, chưa kể nhiều hệ lụy khác.

Lễ, Tết thì đi lại nhiều nên TNGT tăng? Quá rõ. Lễ, Tết nên phải tham gia nhiều cuộc tụ hội ắt phải nhậu nhiều? Quá rõ. TNGT gây ra thiệt hại quá nhiều sinh mạng và hệ lụy cho đời sống? Quá rõ. Nhưng chúng ta cũng quá rõ rằng TNGT vẫn cứ xảy ra ở mức cao dù ai cũng sợ TNGT!

Cân phân mà nói, kể từ khi Ban Bí thư ban hành Chỉ thị số 22-CT/TW ngày 24-2-2003 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông; tiếp đó là Chỉ thị số 18-CT/TW ngày 4-9-2012 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông và khắc phục ùn tắc giao thông, trật tự an toàn giao thông đã có rất nhiều chuyển biến tích cực trên mọi phương diện.

Cụ thể là trong giai đoạn 2016-2020, số vụ TNGT giảm gần 43%, số người chết giảm hơn 19%, số người bị thương giảm gần 54% so với giai đoạn 2011-2015. Đặc biệt, năm 2020, TNGT giảm sâu nhất trong 10 năm qua với số vụ giảm gần 18%, số người bị thương giảm gần 20%, số người chết giảm trên 12% và lần đầu tiên số người chết do TNGT giảm xuống dưới 7.000 người/năm.

Nhưng nghiêm túc nhìn nhận thì đúng như Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình nhận xét là: "TNGT và ùn tắc giao thông đường bộ vẫn đang là vấn đề bức xúc của toàn xã hội, ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững về kinh tế, văn hóa, xã hội và hình ảnh của đất nước Việt Nam với bạn bè quốc tế".

Rất nhiều nguyên nhân dẫn đến số vụ TNGT vẫn cao. Điều này đã được nhiều chuyên gia về an toàn giao thông phân tích. Mỗi chúng ta cũng đều có thể chỉ ra được một số những nguyên nhân đó. Cho nên, cái quan trọng bây giờ là phải hành động. Cá nhân hành động, chính quyền hành động, cả xã hội hành động.

Rất hay khi người đại diện cho Chính phủ đưa ra khẩu lệnh "Không vì Tết mà nể nang, xuê xoa". Nói nghe đơn giản vậy nhưng đây chính là một điểm nhấn quan trọng để kéo giảm TNGT nếu chúng ta làm được.

Nói thế là vì lâu nay vẫn phổ biến tình trạng cán bộ chức năng vì nể nang, vì xuê xoa mà có tình trạng xử nghiêm với người này mà bỏ qua lỗi cho người khác; kẻ ỷ thế, cậy quyền vì thế càng có dịp nghênh ngang, không coi tính mạng người khác ra gì. Đấy là chưa nói đến những đoàn "xe vua", "hung thần đường phố" lâu nay lộng hành gây ra bao thảm cảnh thì cũng là do cán bộ chức năng ngại không dám đụng vào. Thậm chí, chỉ một cuộc điện thoại thì phương tiện vi phạm đã được giải thoát?

Có nhiều biện pháp để kéo giảm TNGT nhưng cứ làm cho nghiêm khẩu lệnh này chắc chắn cũng sẽ rất có tác dụng. Mà không chỉ với TNGT, lĩnh vực nào trong đời sống cũng đều phải vậy, cứ "nể nang, xuê xoa" thì vi phạm không tràn lan mới lạ. 

Lương Duy Cường