Ngày 27-1, trong ngày làm việc thứ ba của Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII (Đại hội XIII) của Đảng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra (UBKT) Trung ương Mai Trực đã trình bày tham luận với chủ đề "Nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng, tăng cường kiểm soát quyền lực và phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực".

Làm nghiêm từ trên xuống, không có "vùng cấm"

Ông Mai Trực cho biết trong nhiệm kỳ khóa XII, UBKT Trung ương và UBKT các cấp đã kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm đối với trên 15.000 tổ chức Đảng và trên 47.000 đảng viên, giám sát trên 183.000 tổ chức Đảng và trên 528.000 đảng viên.

UBKT đã tập trung nhiều vào những điểm nóng, lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh tiêu cực như: công tác cán bộ; tha hóa quyền lực của đảng viên có chức quyền trong việc quyết định chủ trương, chính sách và trong công tác cán bộ; quản lý, sử dụng đất đai, tài nguyên, tài chính, ngân hàng; cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước tại các doanh nghiệp; thực hiện dự án đầu tư, xây dựng cơ bản, mua sắm tài sản công...

Kiểm tra những điểm nóng, dễ phát sinh tiêu cực - Ảnh 1.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Mai Trực trình bày tham luận tại Đại hội XIII của Đảng Ảnh: NHƯ Ý

Trong đó, nhiều việc rất khó khăn, phức tạp, nhạy cảm, liên quan nhiều cấp, nhiều ngành, nhiều địa phương, gây bức xúc trong xã hội đã được phát hiện, làm rõ, kết luận và xử lý nghiêm minh. Cụ thể, đã quyết định kỷ luật và đề nghị cấp có thẩm quyền thi hành kỷ luật hơn 1.300 tổ chức Đảng và gần 70.000 đảng viên vi phạm; có cả những trường hợp giữ cương vị cao của Đảng, nhà nước, lãnh đạo chủ chốt các địa phương, đơn vị, sĩ quan cấp tướng trong lực lượng vũ trang với tinh thần làm nghiêm từ trên xuống, không có "vùng cấm".

"Điều đó đã khẳng định quyết tâm chính trị cao của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, cấp ủy các cấp và bản lĩnh của ngành kiểm tra trong công cuộc xây dựng, chỉnh đốn Đảng" - ông Mai Trực nhấn mạnh.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả, UBKT Trung ương cũng nhìn nhận công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng vẫn chưa đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ. Kiểm tra, giám sát đối với cấp ủy viên cùng cấp, người đứng đầu, người có chức vụ, quyền hạn còn hạn chế. Việc tự kiểm tra, tự phát hiện và xử lý vi phạm trong nội bộ vẫn là khâu yếu; có những vi phạm của tổ chức Đảng, đảng viên diễn ra trong thời gian dài nhưng chậm phát hiện.

Bảo vệ cán bộ, đảng viên dám nghĩ, dám làm

Phó Chủ nhiệm UBKT Trung ương Mai Trực cho biết ngay sau Đại hội XIII, công tác kiểm tra, giám sát của Đảng phải bám sát nhiệm vụ chính trị và công tác xây dựng Đảng nói chung cũng như thực tiễn của từng địa phương, đơn vị. Tiếp tục chỉ đạo nghiên cứu xây dựng hoàn thiện hệ thống các quy định về công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng và hoàn thiện các quy định của pháp luật liên quan.

Đồng thời xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật và các quy định về phòng chống tham nhũng, lãng phí, gắn với cơ chế kiểm soát quyền lực và kỷ luật của Đảng, kỷ luật hành chính, xử lý bằng pháp luật gắn với việc xây dựng hoàn thiện cơ chế, chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức để cán bộ đảng viên "không thể tham nhũng", "không dám tham nhũng", "không cần tham nhũng". Có cơ chế để bảo vệ, khuyến khích cán bộ, đảng viên dám nghĩ, dám làm, mạnh dạn, đi đầu trong đổi mới vì sự phát triển. Việc đánh giá, xử lý các sai phạm cần đặt trong những điều kiện, hoàn cảnh lịch sử cụ thể để có quan điểm xử lý khách quan, đúng đắn, phù hợp.

Bên cạnh đó, cấp ủy, tổ chức Đảng, UBKT các cấp cần nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu lực, hiệu quả và tạo bước tiến mới trong công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật Đảng. Cấp ủy các cấp phải thường xuyên tự kiểm tra, nhất là đối với cấp ủy viên và cán bộ diện cấp ủy cấp mình quản lý.

UBKT các cấp cần chủ động, nỗ lực quyết tâm cao hơn, hành động quyết liệt hơn, tập trung vào những nơi có vấn đề phức tạp, điểm nóng, những địa bàn, lĩnh vực dễ nảy sinh vi phạm, chú trọng những dấu hiệu suy thoái về tư tưởng chính trị, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ, những vấn đề nổi cộm, gây bức xúc trong xã hội. "Việc xử lý kỷ luật phải nghiêm minh, kịp thời, không có "vùng cấm", không có ngoại lệ, song phải trên tinh thần nhân văn, "trị bệnh cứu người" - ông Mai Trực khẳng định. 

Về công tác phòng chống tham nhũng, UBKT các cấp đã tiến hành kiểm tra ở những nơi, những lĩnh vực mà trước đây ít hoặc chưa được kiểm tra như: cơ quan tư pháp, các cơ quan trong lực lượng vũ trang, các tập đoàn kinh tế lớn của nhà nước...

Một số kết luận của UBKT Trung ương đã tạo tiền đề cho các ngành chức năng xử lý các vụ việc theo quy định của pháp luật như các vụ án liên quan đến Phan Văn Anh Vũ, vụ Đinh Ngọc Hệ, vụ AVG... Qua công tác kiểm tra, giám sát đã kịp thời phát hiện những sơ hở, thiếu sót trong lãnh đạo, quản lý, những bất cập trong cơ chế, chính sách, pháp luật để đề xuất, kiến nghị cấp có thẩm quyền bổ sung, sửa đổi cho phù hợp.

THẾ DŨNG - PHẠM DƯƠNG