8 tháng qua, lần lượt các mái muối chượp trong xưởng mắm của ông Huỳnh Đức Ngọc (phường Hàm Tiến, TP Phan Thiết) được rút ra để đóng chai đưa ra thị trường cũng là bấy nhiêu mái phải bỏ trống. Không nhập được nguồn cá cơm do khan hiếm hàng, đến nay gần 200 mái trong tổng số 350 mái muối chượp của cơ sở này không có nguồn cá sản xuất. Mỗi năm, cơ sở ông Ngọc đưa ra thị trường khoảng 70.000 lít nước mắm. Tuy nhiên, do đứt gãy nguồn cung nguyên liệu cá cơm nên dự kiến số nước mắm trong các mái đang muối chỉ có thể cung cấp đến hết năm nay. "Những tháng qua, du lịch dần hồi phục, khách ghé mua nước mắm đông hơn mà tình hình đứt gãy sản xuất kiểu này rất căng. Trong khi đó, nước mắm của các cửa hàng tại đây đều dùng hoàn toàn nguyên liệu là cá cơm nên khi không có cá buộc phải treo lều" - ông Huỳnh Đức Ngọc cho biết.

Một số cơ sở sản xuất nước mắm tại Cụm Công nghiệp Phú Hài (TP Phan Thiết) cho biết mỗi năm, các cơ sở có 2 đợt nhập nguồn cá cơm để muối nước mắm là vụ cá nam và vụ cá bấc (dịp Tết Nguyên đán). Tuy nhiên, từ cuối tháng 8-2021 đến nay, nguồn cá cơm đứt hàng khiến nhiều nhà lều nước mắm tại Phan Thiết gặp khó.

Làng nước mắm Phan Thiết thiếu nguyên liệu nghiêm trọng - Ảnh 1.

Gần 200 trong tổng số 350 mái muối nước mắm của ông Huỳnh Đức Ngọc phải bỏ trống vì thiếu nguyên liệu

"Năm nay, mặc dù thời tiết trên biển đã xuất hiện mưa khá nhiều nhưng gió bấc vẫn còn thổi. Kiểu thời tiết này khiến mùa cá nam không đạt, cũng có khả năng các đàn cá nổi sẽ ít hơn. Mọi năm, trước hoặc sau Tết, cơ sở của chúng tôi đều nhập thêm một đợt cá cơm bổ sung để đầy các mái muối. Thế nhưng đến nay đã là giữa tháng 4 âm lịch nhưng vẫn không có cá" - đại diện cơ sở sản xuất nước mắm tại Cụm Công nghiệp Phú Hài cho biết.

Theo Hiệp hội Nước mắm Phan Thiết, mỗi năm 44 cơ sở trong hiệp hội sản xuất bình quân 20 triệu lít nước mắm đưa ra thị trường. Con số này tăng lên khoảng 5%/năm nhờ các cơ sở mở rộng sản xuất. Tuy nhiên, hơn nửa năm qua thì cá cơm không còn nhiều kéo theo nguy cơ đứt gãy sản xuất. "Có 2 nguyên nhân khiến nguồn cung cá cơm thiếu hụt trong nhiều tháng qua, đó là việc xăng dầu tăng giá khiến ngư dân giảm tần suất đánh bắt; thời tiết không thuận lợi, các đàn cá nổi, trong đó có cá cơm ít xuất hiện. Tình trạng này nếu kéo dài sẽ ảnh hưởng lớn đến việc sản xuất của các cơ sở, công ty nước mắm" - ông Trương Quang Hiến, Chủ tịch Hiệp hội Nước mắm Phan Thiết, nói.

Cũng theo ông Hiến, giờ đây các cơ sở chế biến nước mắm chỉ còn kỳ vọng cá cơm nguyên liệu đánh bắt được rất ít trong thời gian qua sẽ dồn để bội thu vào mùa cao điểm cá nam tới (tháng 7, tháng 8). Chỉ có như vậy mới vực lại được hoạt động của làng nghề nước mắm Phan Thiết đang gặp khó nguồn cung nguyên liệu.

Bài và ảnh: Châu Tỉnh