Tại khu tiếp nhận bệnh của Khoa Cấp cứu Bệnh viện (BV) Gia Định lúc 0 giờ ngày 22-5, anh N.V.H nằm bất động trên băng ca, người bê bết máu, mặt sưng húp một bên, mê man bất tỉnh, trong khi người nhà sốt ruột ngồi chờ. Nằm cạnh anh H. là một thanh niên khác với bàn chân bị thương nặng, đã được sơ cứu băng bó nhưng vẫn đang rỉ máu. Một người đàn ông khác phải giữ anh nằm yên trên băng ca, không thì anh cứ bật dậy đòi đi và miệng cứ lè nhè la lối trong vô thức.

Làm khổ người thân

Trong khi đó, các bác sĩ, điều dưỡng tất bật như con thoi, hết nhận bệnh đến sơ cứu cho nhiều ca đưa vào trong tình trạng khá nặng, đa số bị chấn thương đầu, cổ, chân, tay.

Người say ở khoa cấp cứu - Ảnh 1.

Bệnh nhân cấp cứu tại Bệnh viện Chợ Rẫy (Ảnh chụp ngày 22-5)

Hai giờ sau, anh H. tỉnh lại, than đau. Chiều 21-5, anh H. đi đón người bạn thân từ Tây Nguyên xuống TP HCM chơi. Bạn bè lâu ngày tay bắt mặt mừng và dĩ nhiên không thiếu vài ly lai rai. Tàn cuộc vui khi trời đã về khuya, anh H. vừa chạy xe ra khỏi con hẻm trên Quốc lộ 13, phường Hiệp Bình Phước, quận Thủ Đức thì va quệt với một xe máy khác, ngã đập mặt xuống đường. Qua kiểm tra, các bác sĩ (BS) phát hiện anh bị vỡ gò má, phải phẫu thuật xếp lại xương.

BS Hồ Văn Hân, Trưởng Phòng Kế hoạch Tổng hợp BV Nhân dân Gia Định, cho biết trung bình mỗi ngày, Khoa Cấp cứu BV tiếp nhận khoảng 10 ca tai nạn giao thông (TNGT). Chỉ riêng trong ngày 21-5 đã tiếp nhận 11 ca, trong đó 3 ca nạn nhân say rượu.

Các bác sĩ BV Chấn thương Chỉnh hình TP HCM cho hay đã cứu chữa nhiều trường hợp nam giới loạn thần do bia rượu từ khắp nơi chuyển về. Thường gặp nhất là tổn thương đứt động mạch, gân, cơ cánh tay thuận do bệnh nhân tự đấm vào tủ kiếng và bị miểng kiếng sắt bén cắt. Từ chỗ là lao động chính trong phút chốc họ trở thành gánh nặng cho gia đình do cánh tay bị tàn phế, dù được cứu nhưng không còn vận động linh hoạt như trước.

Trong khi đó, Khoa Cấp cứu BV Chợ Rẫy cũng là một trong những địa chỉ "đầu sóng ngọn gió" cho những trường hợp TNGT, trong đó không ít trường hợp do bia, rượu. Chỉ riêng trong ngày 21-5, nơi đây đã tiếp nhận 41 ca TNGT. BS Nguyễn Trí Dũng, Trưởng Khoa Cấp cứu BV Chợ Rẫy, cho biết mỗi ngày khoa tiếp nhận 350-400 trường hợp cấp cứu, trong đó TNGT khoảng 40 ca và trong số bị TNGT thì có khoảng 5-7 ca liên quan đến rượu, bia.

Hiện nay, khoa đã trang bị thiết bị CT nên những trường hợp bị TNGT thì kiểm tra chấn thương sọ não ngay. Nhiều trường hợp chấn thương sọ não được cứu sống nhưng chắc chắn sẽ không bình thường.

Nỗi lòng bác sĩ

20 năm công tác tại Khoa Cấp cứu BV Chợ Rẫy, BS Trương Thế Hiệp, Phó khoa, không ít lần bị vạ lây liên quan đến tiếp nhận bệnh nhân say rượu. Theo BS Hiệp, thực ra bác sĩ cấp cứu ít bị hành hung bởi nạn nhân hơn người nhà của họ.

Theo quy định, bệnh nhân nặng được cấp cứu trước, nhẹ cấp cứu sau. Thế nhưng, không ít người vừa đưa bệnh nhân vào buộc bác sĩ phải xem vết thương ngay. Do bận tay chăm sóc các bệnh nhân nặng khác, không kịp làm theo yêu cầu nên bị đôi lúc người nhà của bệnh nhân nặng lời, đánh đập.

Cũng có nhiều kinh nghiệm cấp cứu người say, ThS-BS CK2 Trần Văn Sóng, Trưởng Khoa Cấp cứu BV Nhân dân 115, cho biết trung bình mỗi ngày, BV tiếp nhận 30-35 ca bị TNGT và 15%-20% số đó là do bia, rượu.

"Những người say rượu khi vào cấp cứu mắt mơ hồ, la lối, bất hợp tác, phải nhờ người nhà khuyên nhủ thì bác sĩ mới băng bó được vết thương" - BS Sóng trải lòng. 

Tác nhân gây bệnh tật, tai nạn

- Tại Việt Nam, 80,3% nam giới, 11,2% nữ giới trong độ tuổi từ 25-64 sử dụng rượu bia, tăng tương ứng gần 11% và gấp đôi so với năm 2010. Khoảng 46,2% hộ gia đình có 1 người uống rượu bia ở mức nguy hại và 41,7% người uống rượu bia ở mức nguy hại là trụ cột gia đình.

- Rượu bia là nguyên nhân gây ra hơn 230 loại bệnh tật và là 1 trong 3 nguyên nhân chính làm gia tăng tỉ lệ tai nạn giao thông ở nam giới từ 15-49 tuổi tại Việt Nam.

- 36% tai nạn giao thông, 70% số vụ phạm pháp hình sự ở Việt Nam có nguyên nhân từ sử dụng rượu bia ở nhóm người dưới 30 tuổi.

- Nếu tính phí tổn kinh tế do rượu bia của Việt Nam ở mức thấp nhất thế giới (1,3% GDP) thì thiệt hại ước tính khoảng 65.000 tỉ đồng mỗi năm.

Bài và ảnh: NGUYỄN THẠNH