Chiều 29-9, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ TP HCM Nguyễn Thành Trung xác nhận với phóng viên Báo Người Lao Động, ông Nguyễn Hữu Hạnh, nguyên chuẩn tướng, quyền Tổng tham mưu trưởng Quân lực Việt Nam cộng hòa, người tác động để Tổng thống Dương Văn Minh kêu gọi các binh sĩ Việt Nam Cộng hòa hạ vũ khí ngày 30-4-1975, đã qua đời tại Bệnh viện Thống Nhất sáng 29-9.

Sau thời gian dài nằm điều trị tại Bệnh viện Thống Nhất (TP HCM), lúc 6 giờ 40 phút ngày 29-9, ông Nguyễn Hữu Hạnh đã qua đời ở tuổi 95.

Lễ tang của ông sẽ được tổ chức tại quê nhà ở ấp Cây Đa, xã Tân Phú Trung, huyện Củ Chi, TP HCM. Lễ an táng tổ chức vào 6 giờ ngày 2-10.

Người cùng Tổng thống Dương Văn Minh kêu gọi lính miền Nam buông súng đã qua đời - Ảnh 1.

Ông Nguyễn Hữu Hạnh trả lời phỏng vấn của Hãng tin Reuters và các phóng viên trong nước và nước ngoài - Ảnh: Tư liệu Tuổi Trẻ Online

Ông Nguyễn Hữu Hạnh (sinh năm 1924) là một cựu tướng lĩnh Bộ binh của Quân lực Việt Nam Cộng hòa,  cấp bậc Chuẩn tướng. Ông thường được biết với vai trò là Phụ tá Tổng Tham mưu trưởng cuối cùng của Quân lực Việt Nam Cộng hòa, người đã tác động để Tổng thống Dương Văn Minh sớm đi đến quyết định kêu gọi Quân lực Việt Nam Cộng hòa buông vũ khí trước sức tấn công của Quân đội Nhân dân Việt Nam và Quân Giải phóng miền Nam vào sáng 30-4-1975, chấm dứt cuộc chiến tranh ở Việt Nam.

Dù là một sĩ quan cao cấp của Quân lực Việt Nam Cộng hòa, ông Nguyễn Hữu Hạnh đã được Mặt trận Dân tộc giải phóng Miền Nam Việt Nam móc nối tạo quan hệ từ năm 1963.

Ông được bồi dưỡng để trở thành tình báo, tuy nhiên mặt trận được lệnh không giao nhiệm vụ gì để chức vụ của ông không bị ảnh hưởng, chờ thời cơ đắc dụng. 

Trong nhiều lần đối mặt với lực lượng cách mạng, ông đều lệnh cho binh sĩ đánh ở thế giằng co mà không tiến chiếm mục tiêu. Khi quân giải phóng rút quân ông cũng ra lệnh rút quân về. Các cố vấn Mỹ mỉa mai gọi ông là "Tư lệnh thận trọng", "Tư lệnh không bao giờ chiếm mục tiêu".

Ngày 28-4-1975, sau khi Đại tướng Dương Văn Minh lên nắm chức vụ Tổng thống, ông được phân công giữ chức Phụ tá cho tân Tổng tham mưu trưởng, Trung tướng Vĩnh Lộc. Tuy nhiên, không lâu thì tướng Vĩnh Lộc đào nhiệm.

Vì vậy, nhân danh Tổng tham mưu trưởng, ông Nguyễn Hữu Hạnh đã ra tuyên bố kêu gọi binh sĩ buông súng. Ông cũng là một trong 2 vị tướng bên cạnh Tổng thống Dương Văn Minh trong giờ phút cuối cùng của Việt Nam Cộng hòa.

Sau năm 1975, ông được bầu làm ủy viên Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với tư cách nhân sĩ yêu nước.

Phan Anh