Sự tình chưa có hồi kết nhưng xem qua phát ngôn của ông giám đốc Sở Xây dựng với báo chí thì thấy thiếu dẫn chứng, lập luận; còn JEBO thì những gì họ đã làm được là "nói có sách, mách có chứng". Chẳng hạn, họ nêu kết quả cụ thể của 6 mục tiêu đều đạt, cùng một vài thông số thực chứng quan trọng khác, như: chất lượng nước ở khu thả cá Koi trên sông Tô Lịch 36/36 chỉ tiêu đạt QCVN 08-MT:2015/BTNMT; mùi hôi thối sông Tô Lịch giảm 200 lần. Đặc biệt, họ cho rằng chủ tịch UBND TP Hà Nội không hề đánh giá việc dùng công nghệ Nano - Bioreactor thí điểm làm sạch nước sông Tô Lịch là "thất bại" trong kết luận mới đây, thậm chí chính quyền TP còn giao JEBO xử lý thử nghiệm thêm một ao tù khác…

"Tính đến thời điểm này, Hà Nội chưa mất một đồng chi phí nào cho dự án tài trợ thí điểm này. Có thể vì lý do này lý do khác ở Hà Nội chưa hoặc không muốn sử dụng công nghệ của Nhật Bản chúng tôi nhưng tôi nghĩ không thể phát ngôn như ông giám đốc Sở Xây dựng một cách vô trách nhiệm, vô căn cứ, trái với kết luận của UBND TP Hà Nội và không đúng chuyên môn về môi trường, làm ảnh hưởng xấu đến uy tín, danh dự của công nghệ Nhật Bản" - nội dung thông cáo của JEBO khẳng định.

Chắc rằng cần tổ chức một cuộc đối chất giữa đôi bên để làm rõ vấn đề, nếu ông Lê Văn Dục bảo mình nói đúng thì phải đưa ra các cơ sở khoa học xác đáng; còn nếu lỡ lời hoặc đánh giá sai thì phải xin lỗi JEBO. Đó mới là cách hành xử văn minh! Vụ này một lần nữa cho thấy người Nhật rất trọng danh dự, tinh thần tự tôn dân tộc rất cao. Công nghệ của họ ở nhiều lĩnh vực, nhìn chung, đã nổi tiếng thế giới và trong trường hợp sông Tô Lịch, họ làm miễn phí cho chúng ta, vì lẽ đó phải dành cho những người bạn Nhật Bản sự tôn trọng tối đa, chẳng có lý do gì để trách cứ họ cả.

Nhớ lại cuộc họp báo sau trận đấu vòng bảng SEA Games 30 giữa tuyển bóng đá nam U22 Việt Nam và U22 Indonesia, khi được báo chí đề nghị nhận xét về sai sót của thủ thành Bùi Tiến Dũng khiến đội nhà thủng lưới, ông Park Hang-seo, HLV trưởng U22 Việt Nam, trả lời (đại ý): Về bàn thua, kết quả và mọi thứ trong trận đấu sẽ do HLV trưởng chịu trách nhiệm, đừng nói về sai lầm của bất cứ cá nhân nào ở đây!

Đâu phải ai cũng nói được những câu như ông thầy bóng đá người Hàn Quốc, nhất là khi vụ việc liên quan tới yếu tố trách nhiệm. Trong khi đó, không ít người Việt chúng ta lên sóng truyền hình lẫn mạng xã hội đổ cả cho "người gác đền".

Nghĩ tới danh dự, nỗi niềm của người khác cũng là cách làm đẹp thanh danh của bản thân mình. Muốn vậy, đừng quên "uốn lưỡi bảy lần trước khi nói", bởi vì "nhất ngôn ký xuất, tứ mã nan truy".

Và cũng đừng xem phát ngôn của ông giám đốc sở là chuyện cá nhân. Ông ấy là quan chức, là đại diện cho nhà nước ở lĩnh vực ông phụ trách. Cho nên, chuyện kể trên còn liên quan tới thể diện chính quyền địa phương, rộng hơn là thể diện quốc gia. 

A.Q