Trước thực trạng hàng loạt tuyến đường ở TP HCM bị ngập úng trong và sau mưa, 2 năm trước, một giải pháp để người dân phòng tránh ngập ra đời và lập tức phát huy hiệu quả, đó là ứng dụng mang tên UDI Maps cảnh báo ngập nước. Đây là ứng dụng vừa được Hội đồng Tuyển chọn cấp TP chọn để trao Giải thưởng Sáng tạo TP HCM lần thứ nhất, năm 2019.

Ngồi nhà biết điểm ngập

UDI Maps là ứng dụng do Công ty TNHH MTV Thoát nước đô thị TP HCM phối hợp Công ty TNHH ARIS Việt Nam phát triển, bắt đầu đưa vào hoạt động năm 2017. Ứng dụng này hiện có trên cả 2 nền tảng di động phổ biến là Android (kho ứng dụng Google Play) và iOS (kho ứng dụng App Store), để nhiều người dân sử dụng điện thoại thông minh có thể cài đặt sử dụng.

NHỮNG CÔNG TRÌNH SÁNG TẠO VÌ DÂN (*): Bửu bối cho những ngày mưa - Ảnh 1.

Khi sử dụng ứng dụng UDI Maps, người dân có thể chủ động tránh được những điểm ngập như thế này

Ông Trương Quốc Bình, Phó Phòng Quản lý vận hành hệ thống thoát nước mưa Công ty TNHH MTV Thoát nước đô thị TP HCM, cho biết thông qua ứng dụng này, người dùng được cung cấp các thông tin cụ thể tình hình mưa, triều cường, vị trí các điểm ngập với những hình ảnh trực quan. Mặt khác, ứng dụng còn đưa đến cho người dùng công cụ tìm đường, giúp người dân có thể chủ động tìm cho mình lộ trình lưu thông tránh các điểm ngập hiện hữu. Ngược lại, thông qua ứng dụng, người dùng cũng có thể tương tác bằng việc gửi thông tin, hình ảnh các điểm ngập về công ty. Các thông tin gửi về cũng giúp hệ thống giám sát tình hình ngập nước được đa dạng và chính xác nguồn dữ liệu hơn. Ngoài ra, theo ông Bình, một tính năng quan trọng khác là trên ứng dụng còn đưa ra những dự báo về các điểm ngập có thể xảy ra trong vài giờ tới. Tuy nhiên, tính năng này dựa trên cơ sở các thông tin dự báo về tình hình mưa lũ, triều cường, vì vậy độ tin cậy cũng phụ thuộc vào những yếu tố trên.

"Đối tượng hướng tới khi hình thành ứng dụng là phục vụ cộng đồng, vì vậy việc mang lại hiệu quả cho người dân là yếu tố quan trọng nhất. Chúng tôi đã nhận được rất nhiều phản hồi tích cực sau thời gian đưa vào khai thác ứng dụng. Ngoài ra, đối với công ty, ứng dụng cũng mang lại nhiều hiệu quả khi tiếp nhận được những nguồn thông tin lớn từ sự phản hồi, tương tác và đóng góp của người dùng" - ông Bình chia sẻ.

Theo chị Phương Oanh (ngụ quận Thủ Đức), UDI Maps sử dụng bản đồ nền giao thông và các tính năng tìm đường của Google nên thông tin hiển thị khá chi tiết và chính xác. Ở mục hiện trạng sẽ hiển thị thông tin thời tiết (tên trạm, tình hình mưa, trạng thái) với biểu tượng mặt trời để thể hiện trời nắng và đám mây thể hiện trời mưa. Đi kèm với đó là những bức ảnh chi tiết về tình hình tại một số tuyến đường do hệ thống camera chụp lại ngay thời điểm người dân truy cập ứng dụng. "Mưa lớn hoặc triều cường gây ngập, ứng dụng thông báo cụ thể từng vị trí, tên đường, mức độ ngập cũng chi tiết nên khá thuận tiện trong việc nắm thông tin để phòng tránh. Hơn nữa, nhờ ứng dụng cảnh báo trước tình trạng ngập nên tôi cũng chủ động hơn để dọn dẹp, kê kích đồ đạc tránh ngập" - chị Phương Oanh nhận xét và cho hay chị xem ứng dụng này như "bửu bối" mỗi khi ra đường vào những ngày mưa.

Được đầu tư đồng bộ sẽ hiệu quả hơn

Chia sẻ về việc xây dựng ứng dụng UDI Maps, ông Trương Quốc Bình nói trước đây, người dân hoàn toàn bị động, thiếu thông tin về tình hình ngập tại TP HCM. Vì vậy, với những dữ liệu đã có cùng công tác chuyên ngành, đơn vị sau đó đã lên ý tưởng xây dựng phần mềm nhằm cung cấp thông tin cho người dân. Sau khi đưa vào vận hành khoảng 2 năm, ứng dụng hiện có hơn 30.000 lượt tải về và khoảng 8.000 lượt thông tin phản hồi, đóng góp từ người dân.

Tuy nhiên, ông Bình cũng nhìn nhận hiện việc vận hành và phát triển ứng dụng còn nhiều hạn chế bởi phụ thuộc chính vào nội lực của Công ty TNHH MTV Thoát nước đô thị TP. Trong khi đó, các kíp trực online, cập nhật thông tin lên ứng dụng hầu hết cũng đều do nhân sự trẻ tại công ty cùng nhau thực hiện. Việc này không có kinh phí hay được sự phân công rõ ràng. "Vừa vận hành ứng dụng vừa kết hợp với các công việc chuyên môn khác nên số lượng đầu việc rất nhiều. Chúng tôi rất muốn phát triển và bổ sung nhiều tính năng vào ứng dụng, tuy nhiên điều kiện còn rất hạn chế. Nếu được đầu tư đồng bộ, ứng dụng chắc chắn còn phát huy hiệu quả hơn, không chỉ bó hẹp ở TP HCM mà còn nhân rộng qua các tỉnh, thành phố khác" - ông Bình khẳng định.

Theo ông Bùi Văn Trường, Trưởng Phòng Quản lý vận hành hệ thống thoát nước mưa - Công ty TNHH MTV Thoát nước đô thị TP HCM, để hướng tới việc vận hành hiệu quả hơn, cần tiếp tục đầu tư cho ứng dụng này, nhất là rất cần sự hỗ trợ từ phía các cơ quan quản lý, các doanh nghiệp cùng tham gia. 

"Biệt đội" tuần tra 4.0 chống ngập

Ngoài ứng dụng trên, năm 2018, Công ty TNHH MTV Thoát nước đô thị TP HCM còn triển khai mô hình Đội Tuần tra thoát nước 4.0. Đội tuần tra này gồm 40 công nhân, được trang bị quần áo bảo hộ, camera hành trình trên nón bảo hiểm, điện thoại thông minh và một chiếc loa để phổ biến tác hại của việc che lấp các miệng cống thoát nước. Trong quá trình tuần tra, trường hợp phát hiện các vị trí miệng cống bị bít kín bởi rác thì nhân viên sẽ chụp hình và gửi về hệ thống máy chủ. Những hình ảnh này sau đó sẽ được chuyển đến đội thu gom rác thải lưu động, đồng thời gửi đến chính quyền địa phương để phối hợp xử lý.

"Thời gian ghi nhận, vị trí xả rác với những hình ảnh cụ thể đều được ghi lại. Những dữ liệu này sau đó được lưu trữ riêng ở một ứng dụng khác mà công ty đang xây dựng, giúp hiệu quả trong công tác quản lý như xác định đội ngũ tuần tra có thực hiện tốt hay không hoặc thống kê các trường hợp nhiều lần xả rác, từ đó có đánh giá và tìm hướng xử lý, hạn chế ngập do rác bít miệng cống" - ông Bùi Văn Trường cho biết.

(*) Xem Báo Người Lao Động từ số ra ngày 5-6

Kỳ tới: Việc khó đã có... công nghệ!

Bài và ảnh: GIA MINH