VKSND Tối cao vừa hoàn tất cáo trạng truy tố ông Đinh La Thăng, nguyên Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN); Trịnh Xuân Thanh, nguyên Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Cổ phần Xây lắp Dầu khí (PVC) và Trần Thị Bình, nguyên Phó Tổng giám đốc PVN, cùng 9 bị can khác trong vụ án xảy ra tại Công ty CP Hóa dầu và Nhiên liệu sinh học dầu khí (PVB).

Chỉ định nhà thầu không có năng lực

Trong đó, ông Đinh La Thăng bị truy tố về tội "Vi phạm quy định về đầu tư công trình xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng". Cùng bị truy tố về tội danh này với ông Thăng, bị can Trịnh Xuân Thanh còn bị truy tố về tội "Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ".

Theo cáo trạng, tháng 7-2007, HĐQT PVN có nghị quyết giao tổng giám đốc PVN xây dựng đề án đầu tư xây dựng nhà máy sản xuất ethanol nhiên liệu ở phía Bắc. Tháng 9-2007, ông Đinh La Thăng, khi đó là Chủ tịch HĐQT PVN, đã ký nghị quyết "chấp thuận chủ trương đầu tư nhà máy sản xuất ethanol khu vực phía Bắc" với phương thức thực hiện thành lập công ty cổ phần làm chủ đầu tư dự án.

Tháng 9-2008, PVB quyết định phê duyệt hồ sơ mời sơ tuyển gói thầu TK05 xây dựng nhà máy sản xuất ethanol nhiên liệu để sơ tuyển lựa chọn nhà thầu. Cũng trong tháng 9-2008, ông Trịnh Xuân Thanh đã ký văn bản gửi PVB đề nghị hạ một số tiêu chí đánh giá về năng lực kỹ thuật, năng lực tài chính, kinh nghiệm nhà thầu nhưng không được chấp thuận.

Tiếp đó, PVC đã thành lập liên danh PVC/Alfa Laval/Delta-T để nộp hồ sơ dự tuyển gói thầu này. Tại thời điểm đóng sơ tuyển, có 6 bộ hồ sơ của các nhà thầu tham gia ứng tuyển nhưng kết quả chấm sơ tuyển thì cả 6 nhà thầu đều chưa đạt đủ các tiêu chí. Trong đó, liên danh PVC/Alfa Laval/Delta-T chưa đạt các tiêu chí về năng lực kỹ thuật, năng lực tư vấn…

Ông Đinh La Thăng, Trịnh Xuân Thanh lại bị truy tố - Ảnh 1.

Ông Trịnh Xuân Thanh ra tòa trong một vụ án khác Ảnh: TTXVN

Cáo trạng cho thấy dù biết PVC chưa từng thực hiện dự án nào về lĩnh vực ethanol nhưng từ trước khi PVB triển khai lựa chọn nhà thầu, dưới danh nghĩa chủ tịch PVN, ông Đinh La Thăng đã chủ trì nhiều cuộc họp để định hướng việc giao thầu cho PVC theo như đề nghị của Trịnh Xuân Thanh. Cụ thể, tại các cuộc họp năm 2008 và 2009, ông Thăng chủ trì kết luận "Từ nay đến năm 2010, đối với các công trình chuyên ngành đặc thù và các công trình có yêu cầu đặc biệt trong ngành dầu khí được ưu tiên giao thầu cho PVC". Trên cơ sở chỉ đạo của ông Thăng, Trịnh Xuân Thanh đã ký công văn gửi PVB xin được chỉ định thực hiện dự án ethanol Phú Thọ.

Do chưa có ý kiến chỉ đạo của PVN nên PVB không đồng ý chỉ định thầu mà vẫn tổ chức đấu thầu quốc tế rộng rãi. Tuy nhiên, Trịnh Xuân Thanh vẫn quyết liệt tiếp tục chỉ đạo thuộc cấp gửi văn bản đề nghị PVN và PVB xin chỉ định thực hiện dự án.

Thiệt hại 543 tỉ đồng

Nhận được công văn này, ông Đinh La Thăng đã có bút phê chỉ đạo cấp dưới giải quyết theo chủ trương chung của tập đoàn. Sau khi PVC có công văn gửi PVB xin chỉ định thầu, lãnh đạo 2 đơn vị này đều được tham gia các cuộc họp định kỳ hằng tháng (từ tháng 5 đến tháng 9-2009) của PVN.

Tại các cuộc họp này, ông Đinh La Thăng và bà Trần Thị Bình đều kết luận, chỉ đạo PVB, PVC hoàn tất thủ tục chỉ định thầu và ký hợp đồng với liên danh PVC/Alfa Laval/Delta-T. Thực hiện chỉ đạo của ông Thăng, PVB đã không tổ chức đấu thầu theo kế hoạch mà lập hồ sơ để chỉ định thầu cho PVC/Alfa Laval/Delta-T. Đáng chú ý, PVB tiếp tục thẩm tra và đánh giá liên danh này không đạt rất nhiều tiêu chí để thực hiện dự án. Tuy nhiên, ông Đinh La Thăng vẫn tiếp tục chỉ đạo việc đồng ý chủ trương giao cho liên danh của PVC thi công gói thầu.

Ông Đinh La Thăng, Trịnh Xuân Thanh lại bị truy tố - Ảnh 2.

Ông Đinh La Thăng ra tòa trong một vụ án khác Ảnh: TTXVN

Trong quá trình thực hiện, do liên danh PVC/Alfa Laval/Delta-T không đủ năng lực nên dự án Nhà máy Ethanol Phú Thọ liên tục bị chậm tiến độ. Sau đó, PVC cũng có báo cáo thừa nhận liên danh PVC/Alfa Laval/Delta-T không đủ năng lực để thực hiện dự án. Tháng 3-2013, PVC đã đơn phương dừng thi công dự án và chưa có hạng mục nào hoàn thành vì đơn vị gặp nhiều khó khăn về tài chính, hoàn toàn chưa có kinh nghiệm.

Cáo trạng xác định tính đến ngày khởi tố vụ án, chủ đầu tư đã sử dụng gần 1.500 tỉ đồng để thực hiện dự án xây dựng nhà máy sản xuất ethanol và các dự án thành phần. Dự án ethanol Phú Thọ gây ra toàn bộ số tiền lãi phát sinh mà PVB đã trả và số tiền còn nghĩa vụ trả cho các ngân hàng từ khi dự án dừng thi công đến ngày khởi tố là 543 tỉ đồng.

Lợi dụng chức vụ, mua đất để người thân đứng tên

VKSND Tối cao còn xác định năm 2009, Trịnh Xuân Thanh, khi đó là Chủ tịch HĐQT PVC, bàn bạc với Đỗ Văn Hồng thành lập Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây lắp dầu khí Kinh Bắc (PVC Kinh Bắc). Tháng 8-2009, trong thời điểm PVC ký hợp đồng với PVC Kinh Bắc về việc thi công một số hạng mục thuộc dự án Nhà máy Polyester Đình Vũ - Hải Phòng, Trịnh Xuân Thanh đã bàn bạc với Hồng mua lô đất 3.400 m2 tại thị trấn Tam Đảo, huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc để xây dựng khu nghỉ dưỡng. Sau đó, lợi dụng chức vụ, quyền hạn, Trịnh Xuân Thanh đã chỉ đạo cán bộ dưới quyền tại PVC cho PVC Kinh Bắc tạm ứng 25 tỉ đồng trái quy định để có tiền mua đất.

Tiếp đó, Trịnh Xuân Thanh đã lợi dụng chức vụ đề nghị Đỗ Văn Hồng chuyển nhượng lại cho mình với giá 23,8 tỉ đồng. Tuy nhiên, thực tế Trịnh Xuân Thanh đã lợi dụng chức vụ và chỉ mua lại thửa đất trên với số tiền 20,8 tỉ đồng và nhờ bố mình là ông Trịnh Xuân Giới đứng tên chủ sở hữu, còn 3 tỉ đồng không trả.

Sau khi nhận chuyển nhượng từ PVC Kinh Bắc, ông Trịnh Xuân Giới tiếp tục chuyển nhượng toàn bộ Công ty Mai Phương gồm cả thửa đất trên cho vợ của Trịnh Xuân Thanh. Đến tháng 6-2016, vợ Trịnh Xuân Thanh tiếp tục chuyển nhượng cho công ty khác với giá 45 tỉ đồng.

NGUYỄN HƯỞNG