Đến thời điểm này, UBND TP Hải Phòng vẫn chưa phê duyệt các đề án về phát triển du lịch sinh thái tại các đảo thuộc Vườn Quốc gia (VQG) Cát Bà. Thế nhưng, lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN-PTNT) TP Hải Phòng, Ban Quản lý VQG Cát Bà đã "xé rào", cho phép doanh nghiệp (DN) xây dựng hàng chục công trình, dự án tại các đảo thuộc VQG này.

Cho phép doanh nghiệp "xẻ thịt"

Khó có thể nào hình dung ở một khu dự trữ sinh quyển thế giới, việc xây dựng resort, nhà nghỉ, nhà hàng, quán karaoke lại mọc lên như nấm, nhất là tại các đảo nhỏ trong khu vực vịnh Lan Hạ thuộc VQG Cát Bà.

Phá banh đảo ở Cát Bà - Ảnh 1.

Nhiều dự án resort, khu nghỉ dưỡng trên các đảo được Ban Quản lý Vườn Quốc gia Cát Bà cho phép xây dựng

Tại khu đảo Cát Dứa 2, một DN đã xây nhiều công trình để làm nhà nghỉ, vọng hóng gió, nhà hàng, quán bar, karaoke trên núi. Bên cạnh các công trình đã đi vào hoạt động, nhiều hạng mục đang được thi công, ngổn ngang sắt thép, vôi vữa. Còn ở các đảo Nam Cát, Vạn Bội, Tháp Nghiêng… với nhiều bãi cát vàng nhỏ xinh đều bị DN phân chia nhau cát cứ để xây dựng nhà nghỉ, bến neo đậu tàu du lịch.

Theo tìm hiểu, từ những năm 1999, tại VQG Cát Bà đã xây dựng dịch vụ nghỉ dưỡng tại 2 bãi tắm là Nam Cát và Cát Dứa 2 với vật liệu chủ yếu là tre, nứa, lá cọ. Đến năm 2009, Ban Quản lý VQG Cát Bà tiếp tục xây dựng "Đề án cho thuê môi trường để phát triển du lịch sinh thái" và "Đề án giá cho thuê môi trường", trình UBND TP Hải Phòng. Đến nay, các đề án này vẫn chưa được phê duyệt. Dù vậy, Ban Quản lý VQG Cát Bà, trên cơ sở đồng ý về chủ trương của Sở NN-PTNT TP Hải Phòng, đã "xé rào", tự ý liên kết phát triển du lịch sinh thái với 9 DN tại vịnh Lan Hạ.

Ông Hoàng Văn Thập, Giám đốc VQG Cát Bà, thừa nhận tất cả công trình, dự án không có giấy phép, chưa được phê duyệt, chưa có báo cáo đánh giá tác động môi trường. Theo giải thích của ông Thập, do việc xây dựng đề án kéo dài nhiều năm, trong khi nhu cầu thị trường đòi hỏi cấp thiết nên Ban Quản lý VQG Cát Bà đã xin ý kiến Sở NN-PTNT TP Hải Phòng và UBND huyện Cát Hải cho phép tạm thời liên kết với các DN để đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng nhằm giải quyết nhu cầu trước mắt (!).

Có dấu hiệu vi phạm

Lãnh đạo Ban Quản lý VQG Cát Bà tiết lộ trong 9 DN liên kết nói trên có 8 DN tập trung đầu tư nâng cấp, sửa chữa hạ tầng tại phân khu phục hồi sinh thái biển. Cụ thể, tại các khu vực như Nam Cát, Cát Dứa, Vạn Bội, Tháp Nghiêng, các DN cho xây dựng hàng chục bungalow, khu nhà nghỉ dưỡng, nhà nghỉ bê-tông kiên cố…, với diện tích quản lý được giao lên đến hàng trăm hecta. Ông Thập khẳng định các công trình chỉ xây dựng trên bãi cát, không xây dựng tại khu vực rừng núi.

Liên quan đến việc liên kết làm dự án có dấu hiệu vi phạm pháp luật này, ông Nguyễn Tự Trọng, Phó Giám đốc Sở NN-PTNT TP Hải Phòng, cho biết vụ việc đã được Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm môi trường (C49) Bộ Công an vào cuộc. Cơ quan này đã về làm việc với lãnh đạo VQG Cát Bà cũng như lãnh đạo Sở NN-PTNT TP Hải Phòng để nắm bắt thêm thông tin. Sở cũng đang thu thập tài liệu liên quan để làm rõ các công trình sai phạm nêu trên nên tạm thời chưa thể cung cấp cụ thể thông tin về trách nhiệm của các cá nhân, tập thể liên quan.

Cũng theo ông Trọng, trước đây VQG Cát Bà được giao cho Sở NN-PTNT quản lý, từ tháng 8-2017 đến nay, bàn giao về UBND TP Hải Phòng. Ông Phạm Văn Hà - Trưởng Ban Tổ chức Thành ủy, nguyên Giám đốc Sở NN-PTNT TP Hải Phòng, nguyên Chủ tịch UBND huyện Cát Hải - cho rằng năm 2016, ông đã chỉ đạo Ban Quản lý VQG Cát Bà dừng xây dựng và dừng hoạt động các công trình trái phép dưới dạng liên kết. Về sau, UBND TP Hải Phòng cũng đã có văn bản chỉ đạo thanh lý các hợp đồng đã ký kết, chờ cấp thẩm quyền điều tra, xử lý.

Nguồn tin của Báo Người Lao Động cho biết sau khi thu thập tài liệu, điều tra, C49 - Bộ Công an đã chuyển hồ sơ vụ việc cho Công an TP Hải Phòng xử lý theo thẩm quyền.

Liên quan đến nhiều lãnh đạo

Theo kết quả điều tra ban đầu, Sở NN-PTNT TP Hải Phòng và Ban Quản lý VQG Cát Bà tự ý ký kết, liên kết với nhiều DN để xây dựng, đầu tư hoạt động kinh doanh, phát triển du lịch trên 14.000 m2 đất rừng và 150 ha mặt nước tại nhiều khu vực đảo do VQG Cát Bà quản lý. Các cơ quan bảo vệ pháp luật của TP Hải Phòng đánh giá đây là vụ án phức tạp, diễn ra trong thời gian dài, liên quan đến nhiều cán bộ, lãnh đạo Sở NN-PTNT TP Hải Phòng và VQG Cát Bà qua các thời kỳ.

Bài và ảnh: TRỌNG ĐỨC