Với thắng lợi của ngày 30-4-1975, Sài Gòn trở thành điểm hẹn lịch sử, kết thúc vẻ vang ba thập niên tiến hành hai cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm trường kỳ của dân tộc. Từ cột mốc lịch sử này, TP HCM cùng cả nước thực hiện công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Dám nghĩ, dám làm

45 năm qua, Việt Nam đã vượt qua nước nghèo, kém phát triển, trở thành quốc gia đang phát triển có thu nhập trung bình. Đời sống vật chất, tinh thần của người dân không ngừng được cải thiện, diện mạo đất nước có nhiều thay đổi. Uy tín và vị thế Việt Nam trên trường quốc tế được nâng lên. Năm nay, Việt Nam thực hiện vai trò Chủ tịch ASEAN và Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc nhiệm kỳ 2020-2021. Trong cuộc chiến với đại dịch Covid-19, chúng ta đã kiểm soát được tình hình nhờ quyết tâm chính trị và sự đồng thuận, đồng lòng của người dân. Chúng ta cũng đã thể hiện sự đoàn kết và hợp tác cùng thế giới sớm vượt qua đại dịch. Hình ảnh của một Việt Nam kiên cường, nhân văn trong cuộc chiến chống dịch bệnh được thế giới đánh giá cao.

Trong sự phát triển đi lên của đất nước, Đảng bộ và nhân dân TP HCM đã có sự đóng góp tích cực vào đường lối đổi mới của Đảng ta, đã đạt được những thành tựu toàn diện và tạo sự chuyển biến căn bản trong đời sống xã hội, góp phần quan trọng vào thành tựu chung.

Phát huy truyền thống năng động, sáng tạo, anh hùng - Ảnh 1.

Trình diễn áo dài ở trung tâm TP HCM Ảnh: HOÀNG TRIỀU

10 năm đầu sau giải phóng, Đảng bộ và nhân dân TP đã thể hiện bản lĩnh, sự năng động, sáng tạo trong điều kiện bị bao vây, cấm vận, chiến tranh biên giới ở hai đầu đất nước, thiên tai làm mất mùa ba năm liên tiếp và cơ chế tập trung quan liêu bao cấp không còn phù hợp… Đất nước lâm vào khủng hoảng kinh tế, lạm phát phi mã, nhà máy thiếu nguyên liệu, công nhân thiếu việc làm, đời sống nhân dân khó khăn. Lần đầu tiên, người dân TP phải ăn độn bo bo, bột mì, khoai sắn… Với tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, các đồng chí lãnh đạo Thành ủy đã xuống tận các cơ quan, xí nghiệp, nhà máy, công - nông trường… hiệu triệu giai cấp công nhân, lao động, viên chức nhà nước phải "tự cứu lấy mình", cùng tìm kiếm giải pháp để giải quyết những vấn đề kinh tế - xã hội bức xúc.

Từ đó tạo nên khí thế mới, xuất hiện ngày càng nhiều mô hình, điển hình với phương châm "Nhà nước và Nhân dân cùng làm". Do liên tục khơi dậy phong trào hành động cách mạng, gắn với tổ chức lại sản xuất, thực hiện các đòn bẩy kinh tế như "ba lợi ích" và các quan hệ hàng hóa - tiền tệ - mua bán theo giá thị trường… nên đã mở ra sức cạnh tranh, thúc đẩy sản xuất - kinh doanh phát triển.

Các đồng chí lãnh đạo bấy giờ cho rằng nếu không có phong trào quần chúng, khai thác tối đa sức mạnh nội sinh thì Đảng bộ TP Hồ Chí Minh không thể nào xây dựng thành công các loại mô hình, nhân rộng điển hình, thúc đẩy việc thực hiện thắng lợi những nhiệm vụ chính trị và kinh tế, từng bước vượt qua được khó khăn. Đó là thời kỳ "tháo gỡ", "cởi trói", "bung ra sản xuất", thời kỳ "đêm trước của Đổi Mới", để rồi có những đóng góp quan trọng vào đường lối chung của Đảng.

Gần 35 năm thực hiện đường lối đổi mới và tiến hành sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước, TP HCM đã đóng góp tích cực vào quá trình hình thành và hoàn thiện cơ chế quản lý kinh tế thị trường định hướng XHCN. Nhiều mô hình kinh tế từ TP đã trở thành chế định chung như các loại hình doanh nghiệp; khu chế xuất, khu công nghiệp; cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước; trung tâm chứng khoán; ngân hàng thương mại cổ phần; thực hiện xã hội hóa trong đầu tư hạ tầng kỹ thuật và trong lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao; trung tâm phần mềm; khu công nghệ cao…

Sáng tạo, đi đầu

TP HCM là nơi khởi xướng nhiều phong trào, nhiều cuộc vận động: xóa đói giảm nghèo, đền ơn đáp nghĩa, xây dựng nhà tình nghĩa, nhà tình thương, xây dựng cuộc sống mới ở khu dân cư… mang lại kết quả thiết thực, làm thẩm thấu giá trị nhân văn sâu sắc. TP luôn chung sức chung lòng cùng cả nước giúp đỡ đồng bào bị thiên tai, lũ lụt, những vùng căn cứ kháng chiến và những nơi còn nhiều khó khăn. Những hoạt động "Vì Trường Sa thân yêu, vì tuyến đầu Tổ quốc", các phong trào tình nguyện, phòng chống tội phạm… có sức lan tỏa trong cộng đồng.

TP cũng là nơi đi đầu trong cải cách hành chính, từ thể nghiệm cơ chế "một cửa" rồi "một cửa liên thông", mạnh dạn thực thi "chính quyền điện tử", áp dụng hệ thống quản lý quốc tế, đề xuất cơ chế đặc thù, đề án "chính quyền đô thị"…

Là đô thị đặc biệt, là trung tâm lớn về nhiều mặt, có sức thu hút và lan tỏa trong khu vực phía Nam và cả nước, TP HCM đã giữ vững ổn định chính trị, phát triển trên các lĩnh vực và hội nhập với thế giới. Quy mô, tiềm lực kinh tế và sự đóng góp của TP cho cả nước ngày càng lớn (chiếm 24% GDP và trên 27% tổng thu ngân sách quốc gia, là nơi có 1/2 tổng số doanh nghiệp cả nước hoạt động). Đây là nơi có năng suất lao động khá, thu nhập bình quân đầu người cao và có nhiều chính sách an sinh xã hội. Trong quá trình phát triển luôn giữ gìn và phát huy nét đẹp văn hóa, lối sống nhân ái, nghĩa tình. Việc người dân đồng lòng, chung sức cùng Đảng bộ, chính quyền trong ứng phó với đại dịch Covid-19, quan tâm tiếp sức cho những người ở tuyến đầu chống dịch và cùng sẻ chia với những hoàn cảnh khó khăn là minh chứng hùng hồn cho lối sống đẹp của thị dân TP HCM.

Luôn hướng về trước

Hiện nay, TP HCM đang tiến hành đại hội Đảng các cấp, tiến tới Đại hội XIII của Đảng. Nhiều mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp được nêu trong Dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội Đại biểu Đảng bộ TP HCM lần thứ XI (nhiệm kỳ 2020-2025) là rất tích cực. Trong đó đề cao việc "phát huy truyền thống đoàn kết, năng động, sáng tạo, nghĩa tình, phát huy hiệu quả mọi nguồn lực và tận dụng thời cơ cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư; giữ vững ổn định chính trị - xã hội; xây dựng TP thông minh, phát triển nhanh, bền vững, vì cả nước, cùng cả nước, vì hạnh phúc nhân dân".

Để tạo sự bứt phá, giữ vững vai trò đầu tàu, đi đầu thực hiện mô hình tăng trưởng mới, TP HCM tập trung hơn nữa một số việc:

- Về quy hoạch và quản lý quy hoạch, cần tiếp tục rà soát quy hoạch tổng thể, quy hoạch xây dựng, quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch ngành… Hoàn thiện việc xây dựng quy hoạch gắn với tiêu chuẩn, quy chuẩn sẽ là cơ sở để quản lý chặt chẽ, hiệu quả việc triển khai thực hiện quy hoạch theo hướng bền vững.

- Đề xuất tháo gỡ những ách tắc về thể chế và những cơ chế chính sách đặc thù, tạo điều kiện triển khai mô hình chính quyền đô thị, TP thông minh, khu đô thị sáng tạo và một số mô hình kinh tế theo hướng tăng trưởng xanh, phù hợp với xu thế phát triển của kinh tế số, cách mạng công nghiệp lần thứ tư và thực tiễn phát triển của TP.

- Tạo đột phá về phát triển hạ tầng, nhất là hạ tầng giao thông, tạo sự kết nối bên trong và bên ngoài TP, với khu vực, các vùng miền.

- Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đạt trình độ quốc tế ở các lĩnh vực ưu tiên, đáp ứng nhu cầu nhân lực cho TP HCM, khu vực… cùng với chính sách thu hút người tài, người giỏi đến TP làm việc. Đồng thời, có cơ chế sử dụng chuyên gia theo công trình, đề tài, dự án…

Trong quá trình phát triển, luôn đan xen những thuận lợi, khó khăn, cơ hội và thách thức, cũng có những hạn chế, khuyết điểm nhưng bằng tinh thần trách nhiệm và tất cả sự cầu thị, với thế mạnh của một TP luôn hướng về phía trước, luôn vì cả nước, cùng cả nước, vì hạnh phúc nhân dân, nhất định sẽ vững bước đi lên.

Kế thừa và phát huy truyền thống năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, Đảng bộ và nhân dân TP HCM sẽ ra sức xây dựng TP ngày càng văn minh, hiện đại, đóng vai trò ngày càng lớn đối với khu vực và cả nước, từng bước trở thành trung tâm lớn về kinh tế, tài chính, thương mại, khoa học - công nghệ của khu vực Đông Nam Á, xứng đáng TP mang tên Bác - TP Anh hùng. 

Mặc dù đạt được nhiều thành tựu, còn tiềm năng phát triển nhưng TP HCM cũng đang đứng trước những khó khăn, thách thức về năng lực cạnh tranh, về quy hoạch, quản lý và phát triển đô thị, tình trạng ngập nước, ùn tắc giao thông, chất lượng nguồn nhân lực và những hạn chế trong cải cách hành chính… Việc xây dựng hệ thống chính trị cũng chưa ngang tầm với nhiệm vụ trong thời kỳ mới.
PHẠM PHƯƠNG THẢO